Włochy: Rządowa kampania na rzecz reformy sądownictwa i spór o autonomię magisratury

Włoska scena polityczna została zdominowana przez przygotowania do referendum konstytucyjnego, zaplanowanego na 22 i 23 marca 2026 roku. Rząd Giorgii Meloni podjął bezprecedensowe kroki, przygotowując szczegółowy raport dokumentujący 400 przypadków tzw. „malagiustizia”, czyli błędów w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Dokument ten ma służyć jako główny argument za poparciem reformy Carlo Nordio, ministra sprawiedliwości, która zakłada m.in. rozdzielenie karier sędziowskich i prokuratorskich. Sytuacja zaostrzyła się po ostrych wypowiedziach podsekretarza stanu Alfredo Mantovano, który oskarżył sędziów o radykalizację debaty publicznej. Szczególne kontrowersje wzbudziła wymiana zdań z prokuratorem Neapolu, Nicolą Gratterim, któremu Mantovano zarzucił chęć inwigilowania zwolenników reformy w mediach społecznościowych. Przeciwnicy zmian, w tym noblista Giorgio Parisi oraz liderka opozycji Elly Schlein, argumentują, że reforma uderzy w niezależność sądownictwa i doprowadzi do wzmocnienia władzy wykonawczej kosztem obywateli. Włoski system sądownictwa od dekad jest polem bitwy między światem polityki a silnie uzwiązkowioną magisraturą, co nasiliło się zwłaszcza w erze rządów Silvio Berlusconiego, który wielokrotnie oskarżał sędziów o stronniczość polityczną. Opublikowane wyniki sondażu Youtrend wskazują na niemal idealny podział społeczeństwa. W przypadku wysokiej frekwencji przewagę mają zwolennicy reformy (51%), natomiast przy niskim udziale wyborców górą mogą być przeciwnicy zmian (51,5%). Premier Meloni podkreśla, że głosowanie nie jest plebiscytem nad jej rządem, jednak komentatorzy polityczni wskazują, że ewentualna porażka może wywołać kryzys gabinetowy i przyspieszone wybory parlamentarne. „Czy chcielibyście, aby nobliści byli wybierani drogą losowania spośród wszystkich naukowców? No właśnie. Głosuję na „nie”.” — Giorgio Parisi400 — udokumentowanych przypadków błędów sądowych w dossier rządu W mediach trwa również debata nad rolą Najwyższej Rady Sądownictwa (CSM). Prezydent Sergio Mattarella zaapelował o szacunek dla instytucji, co zostało odnotowane przez wszystkie strony sporu jako kluczowy element zachowania równowagi ustrojowej. Kampania wejdzie w decydującą fazę 23 lutego, kiedy to w telewizji publicznej Rai rozpoczną się oficjalne debaty referendalne. Media lewicowe podkreślają ryzyko upolitycznienia prokuratury i zamachu na niezależność sędziów przez prawicową koalicję. | Media konserwatywne skupiają się na konieczności uzdrowienia systemu, wyeliminowaniu błędów sędziowskich i zapewnieniu sprawiedliwych procesów.