Finałowa gala 76. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie została zdominowana przez narastający konflikt polityczny wokół sytuacji w Strefie Gazy. Abdallah Alkhatib, laureat nagrody za najlepszy debiut, wywołał skandal, oskarżając rząd Niemiec o współudział w ludobójstwie. Incydent doprowadził do demonstracyjnego wyjścia z sali federalnego ministra Carstena Schneidera. Tegoroczna edycja festiwalu, mimo sukcesów artystycznych, kończy się w atmosferze głębokiej polaryzacji i ostrej krytyki pod adresem organizatorów.

Oskarżenia pod adresem rządu

Reżyser Abdallah Alkhatib oskarżył niemieckie władze o współudział w ludobójstwie w Strefie Gazy podczas mowy dziękczynnej.

Protest ministra Schneidera

Carsten Schneider (SPD) demonstracyjnie opuścił ceremonię w odpowiedzi na wypowiedzi reżysera dotyczące Izraela i Niemiec.

Złoty Niedźwiedź dla Çataka

Główną nagrodę festiwalu zdobył film „Yellow Letters”, który porusza tematykę oporu wobec cenzury i autorytaryzmu.

Reakcja dyrekcji festiwalu

Tricia Tuttle odrzuciła oskarżenia filmowców i określiła niektóre twierdzenia padające ze sceny jako dezinformację.

Sobotnia ceremonia wręczenia nagród 76. edycji Berlinale, zamiast świętem kina, stała się sceną gwałtownego sporu ideologicznego. Centralnym punktem kontrowersji było wystąpienie syryjsko-palestyńskiego reżysera Abdallaha Alkhatiba. Odbierając prestiżową nagrodę za najlepszy debiut reżyserski za film „Chronicles From the Siege”, twórca pojawił się na scenie w tradycyjnej kufii, trzymając flagę Palestyny. W swojej przemowie wprost oskarżył on rząd federalny Niemiec o bycie partnerem w „ludobójstwie w Gazie”. Na te słowa zareagował obecny na widowni minister Carsten Schneider, który w geście protestu opuścił salę obrad. Choć polityk podkreślił później, że uczestniczył w wydarzeniu prywatnie, jego odejście odebrano jako oficjalny sygnał dezaprobaty wobec upolitycznienia festiwalu. Od 1951 roku Berlinale pozycjonuje się jako najbardziej zaangażowany politycznie festiwal z tzw. „Wielkiej Trójki” (obok Cannes i Wenecji). Historycznie wydarzenie to często służyło jako platforma dla dysydentów, a wybory jury niejednokrotnie odzwierciedlały aktualne niepokoje geopolityczne, co jednak rzadko prowadziło do tak jaskrawych konfliktów z niemieckim rządem. „The German federal government is a partner in the genocide being committed by Israel in Gaza.” (Rząd federalny Niemiec jest partnerem w ludobójstwie dokonywanym przez Izrael w Gazie.) — Abdallah Alkhatib Wydarzenia na scenie wywołały falę oburzenia wśród komentatorów, którzy zwracali uwagę na jednostronność przekazu oraz brak jakiegokolwiek odniesienia do ataków terrorystycznych Hamasu z 7 października 2023 roku. Dyrektor artystyczna festiwalu, Tricia Tuttle, znalazła się pod silną presją, próbując balansować między wolnością artystyczną a oskarżeniami o dopuszczenie do retoryki antyizraelskiej. Choć Tuttle przyznała, że festiwal żegluje po „wzburzonym morzu”, w oficjalnych komunikatach broniła wolności wypowiedzi artystów, jednocześnie podkreślając, że festiwal nie utożsamia się z ich prywatnymi opiniami politycznymi. W cieniu skandalu Złotego Niedźwiedzia odebrał İlker Çatak za obraz „Yellow Letters”, opowiadający o cenzurze w autorytarnym systemie. 50 000 — euro otrzymał Alkhatib wraz z nagrodą za debiut Sytuacja ta pogłębiła kryzys wizerunkowy Berlinale, które już wcześniej było krytykowane za niezręczne próby unikania debat politycznych w trakcie trwania pokazów. Krytycy zauważają, że gala finałowa obnażyła bezsilność organizatorów wobec wykorzystywania prestiżowego forum do radykalnych manifestacji, co może w przyszłości wpłynąć na finansowanie festiwalu ze środków publicznych.

Perspektywy mediów: Propalestyńskie oskarżenia o ludobójstwo są formą artystycznego buntu przeciw opresji i milczeniu Berlinale. Wystąpienia laureatów to przejaw jednostronnej nienawiści i antysemityzmu, który hańbi tradycję niemieckiej kultury.

Mentioned People

  • Abdallah Alkhatib — Syryjsko-palestyński reżyser, laureat nagrody za najlepszy debiut na 76. Berlinale.
  • Carsten Schneider — Niemiecki polityk SPD, pełnomocnik rządu ds. Niemiec Wschodnich.
  • İlker Çatak — Niemiecki reżyser tureckiego pochodzenia, zdobywca Złotego Niedźwiedzia.
  • Tricia Tuttle — Dyrektor artystyczna Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie.

Sources: 22 articles from 18 sources