Ruszyły kontrole nieruchomości pod kątem nielegalnych podłączeń do kanalizacji

W wielu polskich gminach rozpoczęła się zakrojona na szeroką skalę akcja kontroli nieruchomości, której celem jest wykrywanie nielegalnych podłączeń do systemów kanalizacji sanitarnej. Inspektorzy, działający z upoważnienia lokalnych władz lub spółek wodociągowych, stosują przy tym charakterystyczną i skuteczną metodę, polegającą na wprowadzaniu do sieci tzw. białego dymu. Substancja ta, będąca bezpieczną i nietoksyczną mieszaniną, jest wtłaczana do kanalizacji w miejscu przyłącza. Jej zadaniem jest wydostanie się na zewnątrz w każdym punkcie, gdzie instalacja ma kontakt z atmosferą. Jeśli na posesji istnieje nieprawidłowe przyłącze – na przykład ścieki z domu są odprowadzane bezpośrednio do rowu melioracyjnego, oczka wodnego lub studni chłonnej, a nie do legalnej sieci – biały dym zacznie się z niego wydobywać, zdradzając tym samym naruszenie. Metoda pozwala również na zlokalizowanie ukrytych, nieużytkowanych lub zapomnianych przyłączy, które mogą stanowić źródło problemów technicznych. Właściciele nieruchomości, u których wykryte zostanie takie podłączenie, muszą liczyć się z poważnymi konsekwencjami finansowymi. Na mocy lokalnych uchwał, kary za tego typu wykroczenia mogą sięgać nawet dziesięciu tysięcy złotych. Jest to sankcja nakładana niezależnie od obowiązku natychmiastowego usunięcia nieprawidłowości i doprowadzenia instalacji do stanu zgodnego z prawem, co również generuje dodatkowe koszty. Prawo wodne oraz ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków od dziesięcioleci regulują kwestie gospodarki ściekowej, nakładając na gminy obowiązek zapewnienia odpowiedniej infrastruktury i na mieszkańców – obowiązek podłączenia się do sieci, jeśli istnieje taka techniczna możliwość. Działania kontrolne mają bezpośredni wymiar ekonomiczny. Każde nielegalne podłączenie oznacza dla gminnej spółki wodociągowej utratę przychodów z tytułu opłat za odbiór i oczyszczanie ścieków. W skali całego kraju, przy tysiącach takich przypadków, straty sięgają milionów złotych rocznie, co odbija się na kondycji finansowej przedsiębiorstw i może wpływać na wysokość taryf dla wszystkich odbiorców. Kontrole są zatem próbą odzyskania części tych należnych dochodów i sprawiedliwego rozłożenia kosztów utrzymania infrastruktury. Akcja spotyka się z różnymi reakcjami mieszkańców. Część z nich postrzega ją jako słuszne działanie na rzecz ochrony środowiska i uczciwości wobec sąsiadów, którzy regularnie płacą rachunki. Inni wyrażają obawy dotyczące samej procedury kontroli, jednak prawo wyraźnie przyznaje przedsiębiorstwom wodociągowym uprawnienie do wstępu na posesję w celu dokonania oględzin instalacji. Samorządy zapowiadają, że działania będą kontynuowane, a ich intensywność może wzrosnąć w nadchodzących miesiącach, zwłaszcza w rejonach, gdzie problem nielegalnych odpływów jest szczególnie dotkliwy.