Ewakuacja dyplomatów z Iranu i Izraela w obliczu groźby amerykańskich uderzeń

Sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie osiągnęła punkt krytyczny, wywołując skoordynowane działania dyplomatyczne mocarstw światowych. Wielka Brytania podjęła decyzję o wycofaniu personelu ze swojej placówki w Teheranie, motywując to bezpośrednim zagrożeniem amerykańskimi atakami lotniczymi. Jednocześnie Departament Stanu USA wydał pilny komunikat zalecający obywatelom amerykańskim opuszczenie Izraela „póki dostępne są loty komercyjne”. Te drastyczne kroki podjęto po raporcie MAEA, który ujawnił, że Iran przechowuje wysoko wzbogacony uran w podziemnych instalacjach, co zbliża ten kraj do bariery możliwości produkcji broni jądrowej. Od 1979 roku, kiedy to po rewolucji islamskiej w Iranie doszło do zajęcia amerykańskiej ambasady, relacje między Waszyngtonem a Teheranem opierają się na głębokiej nieufności i cyklicznych kryzysach militarnych. Wiceprezydent USA J.D. Vance starał się tonować nastroje, twierdząc, że Administracja nie zamierza trwale „ugrzęznąć” w nowym konflikcie, jednak działania wojskowe sugerują inne priorytety. Iran przeprowadził manewry, podczas których ostrzelano replikę amerykańskiej bazy wojskowej, co uznano za jasne ostrzeżenie pod adresem Pentagonu. Jednocześnie amerykańskie ruchy wojskowe wskazują na wzmocnienie obecności w regionie, gdyż grupa uderzeniowa lotniskowca Gerald Ford została skierowana w stronę Morza Arabskiego, by dołączyć do operującego tam już lotniskowca USS Abraham Lincoln. Eskalacja ta przełożyła się na natychmiastową reakcję rynków finansowych. Na nowojorskiej giełdzie odnotowano znaczące spadki indeksów, a inwestorzy masowo wyprzedają akcje w obawie przed zakłóceniami w dostawach energii, gdyż ewentualny konflikt może zablokować kluczowe szlaki morskie w regionie. Cieśnina Ormuz, przez którą przepływa blisko jedna piąta światowego transportu ropy naftowej, od dekad jest traktowana przez Iran jako strategiczne narzędzie nacisku na społeczność międzynarodową w sytuacjach kryzysowych. W Genewie wciąż trwają próby negocjacji, jednakże Waszyngton stawia twarde warunki, których Teheran nie chce zaakceptować bez zniesienia sankcji gospodarczych. Sytuację komplikuje fakt, że sekretarz stanu Marco Rubio planuje wizytę w Izraelu w dniach 2-3 marca, aby omówić priorytety regionalne i stan irańskiego programu nuklearnego w obliczu trwających negocjacji. Eksperci ds. bezpieczeństwa ostrzegają, że Donald Trump może nie doceniać determinacji rządu w Teheranie, jeśli wierzy, że kilka precyzyjnych uderzeń zmusi reżim do bezwarunkowej kapitulacji. Atmosfera niepewności dotyka również społeczeństwo irańskie, gdzie mimo gniewu na władze, dominuje strach przed wyniszczającą wojną, która mogłaby doprowadzić do destabilizacji całego państwa. „We are not going to get bogged down there for another twenty years, there is no chance that will happen.” (Nie ugrzęźniemy tam na kolejne dwadzieścia lat, nie ma na to szans.) — J.D. Vance