Emmanuel Carrère o Rosji: „Nie rozumieją nas, nienawidzą nas, słowo demokracja jest zdewaluowane”

Francuski pisarz i reportażysta Emmanuel Carrère w serii wywiadów udzielonych w marcu 2026 roku czterem czołowym hiszpańskim dziennikom „El Mundo”, „ABC”, „La Vanguardia” i „La Razón” przedstawił ostrą diagnozę stosunków Rosji ze Zachodem. Jego wypowiedzi koncentrują się na głębokim niezrozumieniu i wrogości, które, jego zdaniem, charakteryzują współczesną postawę Rosjan. „En Rusia no entienden nada de nosotros. Nos detestan.” (W Rosji niczego o nas nie rozumieją. Nienawidzą nas.) — Emmanuel Carrère To stwierdzenie, przytoczone przez „El Mundo”, oddaje sedno jego pesymizmu. Carrère poszedł nawet dalej w rozmowie z „La Razón”, oceniając, że „słowo demokracja jest w Rosji całkowicie zdyskredytowane” („La palabra democracia está totalmente denostada en Rusia”). Jego komentarze wpisują się w szerszy dyskurs o wartościowym kryzysie i odmienności cywilizacyjnej, które po inwazji na Ukrainę w 2022 roku stały się jeszcze wyraźniejsze. Emmanuel Carrère, urodzony w 1957 roku, jest jednym z najważniejszych współczesnych francuskich pisarzy, znanym z gatunku non-fiction novel i reportażu literackiego. Jego twórczość często dotyka tematów rosyjskich i postradzieckich, czego przykładem są książki jak „Limonow” (o rosyjskim dysydencie) czy „Le Royaume”. Jego matka, Helena Carrère d'Encausse, była wybitną historyczką specjalizującą się w historii Rosji i ZSRR oraz stałą sekretarzem Akademii Francuskiej, co niewątpliwie ukształtowało jego spojrzenie na ten region. W wywiadzie dla „La Vanguardia” pisarz odniósł się osobistej historii, wspominając błędne, jak się okazało, nadzieje swojej matki. „Moja matka wierzyła w Rosję, chciała, aby zbliżyła się do Europy, ale się myliła” („Mi madre tenía fe en Rusia, quería que se acercara a Europa, pero se equivocó”) – stwierdził. To wyznanie podkreśla nie tylko polityczne, ale i emocjonalne oraz rodzinne tło jego refleksji. Jego matka, autorka głośnej pracy „L'Empire éclaté” przewidującej rozpad ZSRR, przez długi czas wiązała nadzieje z europejską drogą Rosji. Carrère konstatuje rozczarowanie tymi oczekiwaniami. Poza tematem rosyjskim, w rozmowie z „ABC” pisarz poruszył kwestię Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Stwierdził z charakterystyczną autoironią, że „bycie białym mężczyzną w wieku prawie 70 lat nie jest idealne, aby wygrać Nobla” („Ser un hombre blanco de casi 70 años no es lo ideal para ganar el Nobel”). Jest to komentarz, który można odczytywać zarówno jako świadomość własnych szans w kontekście modernizacji i dywersyfikacji profilu laureatów przez Szwedzką Akademię, jak i być może subtelną krytykę współczesnych trendów w przyznawaniu nagród. Wypowiedzi Carrère'a, zbieżne we wszystkich czterech publikacjach, malują obraz pisarza głęboko zaangażowanego w analizę rosyjskiej duszy i jej stosunku do Zachodu. Jego pesymizm jest wyraźny i stanowi kontynuację tematów obecnych w jego twórczości. Brak jest w tych relacjakich bezpośredniego odniesienia do aktualnej wojny na Ukrainie, jednak tło geopolityczne jest wyraźnie obecne. Wszystkie cztery wywiady opublikowano niemal jednocześnie 4 marca 2026 roku, co sugeruje zorganizowaną akcję promocyjną, prawdopodobnie związaną z hiszpańskim wydaniem nowej książki lub cyklem spotkań autorskich. Hiszpańska prasa, reprezentująca różne odcienie polityczne, relacjonuje jego słowa w sposób zgodny, skupiając się na ich ciężarze gatunkowym i literackim autorstwie.