Początek 2026 roku przynosi fundamentalne zmiany w polskim systemie świadczeń społecznych oraz Kodeksie pracy. Najważniejsza reforma dotyczy systemu zwolnień lekarskich, który ma stać się bardziej elastyczny, ale i rygorystycznie kontrolowany. Jednocześnie wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące finansowania zadań w szkołach, uprawnień nauczycielskich oraz rygorystyczne terminy składania wniosków o świadczenia rodzicielskie, których niedopełnienie skutkuje skróceniem okresu wypłat.

Reforma systemu L4

Od 2026 roku wzmocniona zostanie kontrola nad zasadnością zwolnień lekarskich, przy jednoczesnym wprowadzeniu mechanizmów zwiększających elastyczność ich wykorzystania przez pracowników.

Rygorystyczne terminy wniosków

Przekroczenie trzech miesięcy na złożenie wniosku o świadczenie rodzicielskie skutkuje skróceniem okresu jego pobierania, co potwierdził wyrok WSA w Gdańsku.

Zmiany w statusie nauczycieli

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę likwidującą dodatkowe finansowanie zadań i wybrane przywileje nauczycielskie po zakończeniu obecnego roku szkolnego.

Przywileje niepełnosprawnych

Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności zachowują prawo do dodatkowych 10 dni urlopu rocznie oraz dodatku finansowego w wysokości 215 zł miesięcznie.

System zwolnień lekarskich L4 przejdzie w 2026 roku głęboką metamorfozę. Nowe przepisy mają na celu nie tylko zwiększenie elastyczności dla pracowników, ale przede wszystkim uszczelnienie systemu poprzez wzmocnienie kontroli nad zasadnością wystawianych zaświadczeń. Eksperci wskazują, że zmiany te będą wdrażane etapami, aby pozwolić działom kadr i płac na dostosowanie się do nowych realiów. Warto pamiętać, że standardowa ochrona przed wypowiedzeniem na L4 nie jest bezwzględna. Kodeks pracy przewiduje limity wynoszące 182 dni lub 270 dni (w przypadku ciąży lub gruźlicy), po których pracodawca zyskuje prawo do rozwiązania umowy. Polska od lat boryka się z wysoką absencją chorobową, co skłoniło ustawodawcę do cyfryzacji zwolnień (e-ZLA) w 2018 roku, a obecne reformy są kolejnym krokiem w stronę pełnej automatyzacji i weryfikacji wydatków z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Istotne przetasowania dotykają również sektora oświaty. Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację specustawy, która wygasza finansowanie dodatkowych zadań w szkołach z końcem bieżącego roku szkolnego. Zmiany te uderzają w grupę doświadczonych nauczycieli, którzy tracą część dotychczasowych przywilejów. W obszarze praw rodzicielskich kluczowe znaczenie ma wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Sędziowie potwierdzili, że spóźnienie z wnioskiem o świadczenie rodzicielskie powyżej trzech miesięcy od narodzin dziecka nieodwołalnie skraca okres pobierania pieniędzy, niezależnie od przyczyn opóźnienia. „Nowe regulacje mają z jednej strony zwiększyć elastyczność korzystania z L4, a z drugiej wzmocnić kontrolę nad zasadnością zwolnień.” — Beata Tęgowska Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności zachowują w 2026 roku prawo do 10 dodatkowych dni urlopu oraz skróconego czasu pracy. Z kolei w sektorze rolnym przypomina się o zasadach łączenia renty rolniczej z emeryturą. Aby otrzymać pełne świadczenie, konieczne jest zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, co najczęściej wiąże się z przekazaniem gospodarstwa. Płatność za zwolnienie lekarskie: Standardowe chorobowe: 80% pensji → 80% pensji; Ciąża / Wypadek w pracy: 100% pensji → 100% pensji; Limit dni (standard): 182 dni → 182 dni Czas trwania urlopów i świadczeń: Świadczenie rodzicielskie: 52, Dodatkowe dni urlopu (niepełnosprawność): 2, Standardowy urlop (max): 5.2

Mentioned People

  • Karol Nawrocki — Prezydent Polski, który podpisał nowelizację specustawy zmieniającej przywileje nauczycielskie.
  • Beata Tęgowska — Ekspertka do spraw księgowości i płac analizująca skutki reformy L4.

Sources: 19 articles from 17 sources