W Irlandii wejdzie w życie nowe prawo dotyczące prywatnego najmu, które dopuszcza podwyższanie czynszów na wolnym rynku do poziomu rynkowego po opuszczeniu mieszkania przez poprzedniego lokatora. Prezes Urzędu ds. Najmu (RTB) przyznał, że regulacja, uchwalona przez parlament i podpisana przez prezydenta, przynajmniej krótkoterminowo przyczyni się do wzrostu cen. Propozycja spotkała się z ostrą krytyką opozycji w Dáil Éireann, która prognozuje wzrost czynszów nawet o 25% dla nowych umów. Debatę toczącą się w czasie historycznie niskiej podaży mieszkań podgrzały najnowsze dane: na początku lutego na całym rynku kraju dostępnych było tylko 1800 lokali, a ceny są już o 34% wyższe niż przed pandemią.

Nowe prawo podpisane przez prezydenta

Prezydent Irlandii, Michael D. Higgins, podpisał Ustawę o Wynajmie Mieszkań (Residential Tenancies Bill), która od niedzieli 1 marca 2026 roku wprowadza nowe przepisy dla prywatnych właścicieli i najemców. Kluczowa zmiana dotyczy tzw. "resetowania" czynszów.

Podaż mieszkań na historycznym dołku

Dane z raportu serwisu Daft.ie z 24 lutego pokazują, że podaż mieszkań na wynajem w Irlandii spadła do najniższego poziomu od co najmniej 20 lat. Na początku lutego w całym kraju dostępnych było mniej niż 1800 lokali, co w naturalny sposób winduje ceny w górę.

Rządowa prognoza wzrostu cen

Kierownictwo Urzędu ds. Najmu (RTB), instytucji nadzorującej rynek, otwarcie przyznaje, że nowe przepisy mogą doprowadzić do dalszego wzrostu czynszów, przynajmniej w krótkiej perspektywie. Ich wprowadzenie zbiega się z już obserwowanym wzrostem cen w wysokości 4,4% w 2025 roku.

Opozycja alarmuje o 25% podwyżkach

W debacie parlamentarnej posłowie opozycji ostrzegli, że nowe prawo może umożliwić właścicielom podniesienie czynszu nawet o 25% w ramach nowych kontraktów. Ich zdaniem rządowa legislacja pogłębi kryzys mieszkaniowy, zamiast go rozwiązać.

Irlandzki rynek najmu stoi w obliczu przełomu regulacyjnego, który może dodatkowo podgrzać już i tak gorącą atmosferę. Prezydent Michael D. Higgins podpisał Ustawę o Wynajmie Mieszkań, która zacznie obowiązywać od niedzieli 1 marca 2026 roku. Najważniejsza zmiana umożliwia właścicielom nieruchomości, tzw. landlordom, podniesienie czynszu do aktualnego poziomu rynkowego, gdy mieszkanie opuszcza dotychczasowy najemca i pojawia się nowy. Celem rządu jest uproszczenie skomplikowanych zasad ograniczających wysokość czynszów w tak zwanych strefach ciśnienia na rynku mieszkaniowym.

Nowe prawo wzbudza jednak poważne kontrowersje i niepokój. W debacie w izbie niższej parlamentu Irlandii, Dáil Éireann, politycy opozycji ostrzegli, że zmiana może doprowadzić do gwałtownych podwyżek. Jak twierdzą, w niektórych przypadkach właściciele będą mogli podnieść stawki nawet o 25% w ramach nowych umów najmu. Taki skok zostałby nałożony na ceny, które i tak są już rekordowo wysokie. Te prognozy padły podczas gorącej debaty na temat wpływu nowych przepisów, która została opisana jako „ostra wymiana zdań” między partiami politycznymi. Tymczasem szef Urzędu ds. Najmu (Residential Tenancies Board - RTB), organu odpowiedzialnego za nadzór nad rynkiem, publicznie przyznał, że nowe prawo prawdopodobnie spowoduje wzrost czynszów, „przynajmniej w krótkim okresie”. Ta szczera ocena urzędnika podkreśla skalę wyzwania, z jakim mierzą się władze, próbując pogodzić interesy właścicieli z ochroną najemców w sytuacji chronicznego niedoboru mieszkań. Kryzys mieszkaniowy w Irlandii ma swoje korzenie w historii kraju. Po boomie budowlanym okresu tzw. „celtyckiego tygrysa” na przełomie XX i XXI wieku nastąpił gwałtowny krach w 2008 roku, który zamroził inwestycje. Odbudowa podaży po kryzysie finansowym była powolna, a rosnący popyt, napędzany m.in. napływem zagranicznych pracowników do dynamicznej gospodarki, systematycznie wyprzedzał budownictwo nowych mieszkań, prowadząc do dzisiejszej sytuacji.Regulacyjne zmiany wchodzą w życie w momencie, gdy rynek osiąga punkt krytyczny. Najnowszy raport największej irlandzkiej platformy ogłoszeniowej nieruchomości, Daft.ie, opublikowany 24 lutego, nie pozostawia złudzeń: podaż mieszkań na wynajem jest „najniższa od co najmniej 20 lat”. Według danych, 1 lutego 2026 roku w całym kraju dostępnych było mniej niż 1800 lokali. Ta skrajnie niska liczba oznacza, że na każde mieszkanie przypada dziesiątki, jeśli nie setki, potencjalnych najemców, co tworzy idealne warunki do dalszego wzrostu cen.Wzrost rynkowych cen najmu w Irlandii (rok do roku): 2023: 12.3, 2024: 3.6, 2025: 4.4 W 2025 roku średnie rynkowe czynsze wzrosły o 4,4%, kontynuując trend wzrostowy, choć wolniejszy niż szczytowe 12,3% z 2023 roku. Obecne ceny są średnio o 34% wyższe niż przed pandemią COVID-19, a w perspektywie dekady wzrosły o około 79%. Średni miesięczny czynsz za mieszkanie dwupokojowe w kraju osiągnął pułap 2086 euro, przy czym najwyższe wzrosty odnotowano w dużych miastach poza Dublinem, takich jak Galway (+11,4%) czy Cork (+7,5%). „The supply of homes to rent in February hits by far its lowest level in 20 years.” (Poziom podaży na początku lutego był najniższy od co najmniej 20 lat i to z dużym zapasem.) — Ronan Lyons, autor raportu Daft.ie Nowe przepisy stanowią zatem kolejny element nakładający się na ten wyjątkowo napięty obraz. Zdaniem rządu, umożliwiając landlordom większą elastyczność w kształtowaniu cen, zachęcą oni do pozostania na rynku lub do niego powrotu, co w dłuższej perspektywie powinno zwiększyć podaż. Przeciwnicy ustawy, w tym posłowie opozycji, argumentują jednak, że w najbliższym czasie efekt będzie odwrotny. Twierdzą, że perspektywa wyższych zysków w przyszłości może paradoksalnie zniechęcać właścicieli do wynajmowania mieszkań teraz, w oczekiwaniu na wejście w życie korzystniejszych dla nich przepisów, co może jeszcze bardziej zaostrzyć niedobór. Średni miesięczny czynsz za dwupokojowe mieszkanie (stan na luty 2026): Cała Irlandia: Nieznane (10 lat temu) → 2086 EUR (+79% od 2016); Galway: Nieznane (rok temu) → +11.4% w skali roku; Cork: Nieznane (rok temu) → +7.5% w skali roku Debata ta toczy się w tle ostrzeżeń skierowanych przez media do samych właścicieli. Przed wejściem w życie nowych zasad przypomina się im o obowiązujących przepisach przejściowych i konieczności przestrzegania odpowiednich procedur przy ewentualnym podnoszeniu czynszów, aby uniknąć sankcji. Ostateczny efekt nowelizacji ustawy na stabilność irlandzkiego rynku mieszkaniowego, który od lat zmaga się z kryzysem dostępności, poznamy w nadchodzących miesiącach.

Mentioned People

  • Michael D. Higgins — Prezydent Irlandii, który podpisał nowelizację ustawy o najmie
  • Ronan Lyons — Ekonomista i autor raportu o rynku najmu dla serwisu Daft.ie

Sources: 8 articles from 4 sources