Marcel Fratzscher: Niemcy podniosą stawkę VAT do 21 procent, by załatać dziurę budżetową

Prezes Niemieckiego Instytutu Badań Gospodarczych (DIW), Marcel Fratzscher, publicznie ostrzegł przed nadchodzącymi zmianami w niemieckim systemie podatkowym. Podstawowa stawka podatku VAT ma wzrosnąć o dwa punkty procentowe, osiągając poziom 21 procent. Zdaniem ekonomisty czarno-czerwona koalicja wybierze to rozwiązanie jako najmniej kłopotliwe politycznie, ponieważ obie partie wyznaczyły już swoje „czerwone linie”, których nie zamierzają przekraczać w innych obszarach fiskalnych. Głównym powodem planowanej podwyżki jest gigantyczna dziura budżetowa przekraczająca 130 miliardów euro. Fratzscher podkreśla, że Niemcy borykają się z chronicznym brakiem siły roboczej, co uniemożliwia osiągnięcie dynamiki wzrostu gospodarczego znanej z przeszłości. W tej sytuacji podwyżki podatków oraz redukcja subwencji stają się nieuniknione. Ekspert sugeruje również alternatywne rozwiązania, takie jak likwidacja minijobs czy podniesienie podatku od nieruchomości, co miałoby stymulować rozwój gospodarczy, jednak przewiduje, że rząd pójdzie po linii najmniejszego oporu. Podatek VAT w Niemczech był wielokrotnie modyfikowany w odpowiedzi na kryzysy. Ostatnia istotna, tymczasowa obniżka miała miejsce w 2020 roku w celu pobudzenia konsumpcji podczas pandemii COVID-19, po czym stawki wróciły do poziomu 19 i 7 procent. „Musimy założyć, że koalicja ostatecznie ułatwi sobie zadanie: podniesie podatek VAT o dwa punkty, co przyniosłoby 30 miliardów euro więcej.” — Marcel Fratzscher Z początkiem 2026 roku weszła w życie jedynie punktowa obniżka VAT dla sektora gastronomii, obejmująca posiłki spożywane na miejscu, co Fratzscher uznaje za wyjątek od ogólnego trendu wzrostowego. Ekonomista postuluje również zniesienie subwencji szkodliwych dla klimatu, co mogłoby odciążyć budżet bez uderzania bezpośrednio w portfele wszystkich konsumentów. Jednak realia polityczne w Berlinie wskazują na to, że to właśnie powszechny podatek konsumpcyjny stanie się głównym narzędziem łatania finansów publicznych w najbliższych latach. 30 mld € — dodatkowych wpływów rocznie z wyższego VATPlanowane zmiany w stawkach podatkowych: Podstawowa stawka VAT: 19% → 21%; Wpływy do budżetu: obecny poziom → +30 mld euro rocznie; Deficyt 2027-2029: -130 mld euro → redukcja luk Media o profilu liberalnym akcentują propozycje Fratzschera dotyczące likwidacji przywilejów klimatycznych i konieczność modernizacji gospodarki. | Konserwatywne redakcje skupiają się na krytyce rządu za łatwiznę podatkową i dodatkowe obciążanie obywateli zamiast cięcia wydatków.