Rząd Hiszpanii odtajni dokumenty dotyczące nieudanego zamachu stanu z 23 lutego 1981 roku

Decyzja rządu Pedro Sáncheza o odtajnieniu akt dotyczących próby zamachu stanu z 23 lutego 1981 roku wywołała ożywioną debatę polityczną. Dokumenty te pozostawały zamknięte dla opinii publicznej przez 45 lat, chronione przez rygorystyczne przepisy o tajemnicy państwowej. Premier argumentuje, że pełna jawność jest niezbędna dla wzmocnienia fundamentów demokratycznych kraju i ostatecznego rozliczenia się z przeszłością okresu transformacji ustrojowej. Jednakże ugrupowania takie jak Podemos oraz partie regionalne z Katalonii (ERC i Junts) uważają, że sam proces odtajnienia jest niewystarczający i domagają się głębokiej reformy ustawy o tajemnicy oficjalnej. 23 lutego 1981 roku grupa uzbrojonych funkcjonariuszy Guardia Civil pod dowództwem podpułkownika Antonio Tejero wtargnęła do Kongresu Deputowanych, biorąc parlamentarzystów jako zakładników na 17 godzin, podczas gdy czołgi wyjechały na ulice Walencji.Główna siła opozycyjna, Partia Ludowa (PP), zareagowała na zapowiedź premiera z dużą dozą sceptycyzmu. Rzecznik PP określił działanie rządu mianem „zasłony dymnej”, sugerując, że ma ono na celu przykrycie bieżących skandali oraz trudnej sytuacji politycznej gabinetu. Z kolei pisarz Javier Cercas, autor głośnej książki o zamachu, studzi emocje, twierdząc, że w archiwach prawdopodobnie nie kryje się żaden „wielki sekret”, który mógłby radykalnie zmienić naszą wiedzę o tamtych dniach. Mimo to, badacze podkreślają, że dostęp do oryginalnych meldunków służb wywiadowczych i zapisów rozmów pozwoli na dokładniejsze zrozumienie mechanizmów, które doprowadziły do kryzysu. „Es una decisión que nos permite saldar una deuda histórica con nuestra democracia y con todos los ciudadanos que la defendieron.” (To decyzja, która pozwala nam spłacić historyczny dług wobec naszej demokracji i wszystkich obywateli, którzy jej bronili.) — Pedro SánchezRównolegle z wydarzeniami politycznymi, w hiszpańskiej telewizji publicznej RTVE zadebiutował miniserial „Anatomía de un instante”, który stał się hitem oglądalności. Produkcja ta przybliża postacie kluczowe dla powstrzymania przewrotu, w tym króla Jana Karola I oraz ówczesnego premiera Adolfo Suáreza. Odtajnienie dokumentów jest postrzegane przez znaczną część społeczeństwa jako symboliczne domknięcie procesu demokratyzacji, choć dla wielu pozostaje spóźnionym gestem, który obnaża słabości prawa o tajemnicach państwowych obowiązującego od czasów dyktatury. 45 lat — minęło od ataku na parlament do decyzji o odtajnieniu akt