50 odmian oliwki trafiło do Globalnej Skarbnicy Nasion na Svalbardzie

Globalna Skarbnica Nasion na norweskim archipelagu Svalbard, podziemne repozytorium mające chronić światową różnorodność roślin uprawnych przed katastrofami, przyjęło pierwsze w swojej historii nasiona oliwki. Wysłano je z Hiszpańskiego Banku Genów Oliwki (BGMO) w Kordobie, który jest częścią Instytutu Badań i Technologii Żywności i Rolnictwa Andaluzji (IFAPA). Do skarbnicy trafiło 50 odmian oliwki europejskiej (Olea europaea). Zbiór obejmuje odmiany o kluczowym znaczeniu dla hiszpańskiego sektora oliwnego, takie jak dominująca „Picual” oraz „Hojiblanca”, „Arbequina” czy „Cornicabra”. Wśród przekazanych nasion znalazły się również odmiany o znaczeniu historycznym i lokalnym, jak „Lechín de Sevilla” czy „Verdial de Huévar”. Jak wskazują źródła, proces kwalifikacji i przygotowania nasion do zdeponowania w skarbnicy trwał ponad pięć lat, co podkreśla złożoność i wagę przedsięwzięcia. 50 — odmian oliwki zabezpieczonych na Svalbardzie Globalna Skarbnica Nasion na Svalbardzie, nazywana często „skarbnicą sądu ostatecznego” lub „arką Noego dla nasion”, została otwarta w 2008 roku. Jej celem jest przechowywanie kopii bezpieczeństwa nasion z banków genów z całego świata, zapewniając ochronę różnorodności biologicznej roślin uprawnych przed klęskami żywiołowymi, wojnami czy zmianami klimatu. Obiekt znajduje się w wiecznej zmarzlinie, około 130 metrów wewnątrz góry na wyspie Spitsbergen. Skarbnica, zlokalizowana wewnątrz góry na wyspie Spitsbergen, jest zaprojektowana tak, aby funkcjonować bez udziału człowieka. Nasiona przechowywane są w aluminiowych próbnikach, hermetycznie zamkniętych w temperaturze -18°C, co ma gwarantować ich żywotność przez stulecia, a nawet tysiąclecia. Decyzja o włączeniu oliwki do tej globalnej kolekcji podkreśla jej kluczową rolę w rolnictwie i kulturze regionu śródziemnomorskiego. Hiszpania jest największym na świecie producentem oliwy z oliwek, a sektor ten ma fundamentalne znaczenie gospodarcze i krajobrazowe dla wielu regionów kraju. Zabezpieczenie jej genetycznej różnorodności jest zatem działaniem o strategicznym znaczeniu. Przekazane odmiany oliwki: Odmiany główne: Picual, Hojiblanca → Picual, Hojiblanca, Arbequina, Cornicabra; Odmiany lokalne/historyczne: Brak → Lechín de Sevilla, Verdial de Huévar; Całkowita liczba odmian: 0 → 50 Przekazanie nasion odbyło się w ramach standardowej procedury depozytowej, gdzie każdy uczestniczący bank genów zachowuje prawo własności do zdeponowanego materiału. Władze IFAPA wyraziły zadowolenie, że hiszpańskie dziedzictwo genetyczne oliwki znalazło się w „najbezpieczniejszym miejscu na Ziemi”. Wydarzenie to symbolicznie łączy nowoczesną naukę z jedną z najstarszych tradycji rolniczych basenu Morza Śródziemnego.