Przełom w relacjach z Ukrainą: zgoda na prace poszukiwawcze w Hucie Pieniackiej

Ukraiński resort kultury wydał kluczowe pozwolenie na prowadzenie prac poszukiwawczych i lokalizację miejsc pochówku w rejonie dawnej wsi Huta Pieniacka w obwodzie lwowskim. Decyzja zapadła 18 lutego 2026 r. po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez ukraińskie przedsiębiorstwo „Wołyńskie Starożytności”, będące partnerem polskiego Instytutu Pamięci Narodowej. Zgoda dotyczy terenów, które historycznie należały do województwa tarnopolskiego, a obecnie znajdują się w granicach wsi Żarków oraz Hołubica. To istotny krok w stronę rozwiązania trwającego od lat impasu w relacjach historycznych między Warszawą a Kijowem. Huta Pieniacka była polską wsią, która 28 lutego 1944 roku została całkowicie zniszczona przez oddziały ukraińskie współpracujące z III Rzeszą, co doprowadziło do śmierci kilkuset mieszkańców. Proces decyzyjny był wieloetapowy i wymagał akceptacji programu prac przez Lwowską Obwodową Administrację Państwową, co nastąpiło w październiku 2025 roku. Polskie władze, w tym minister kultury Marta Cienkowska, podkreślają, że jest to efekt nowej dynamiki w relacjach dwustronnych, zainicjowanej podczas warszawskiego spotkania prezydentów w grudniu 2025 roku. Choć strona Polska mówi o odzyskiwaniu wspólnej pamięci o Rzezi Wołyńskiej, ukraiński komunikat posługuje się bardziej neutralną terminologią, wspominając o ofiarach II wojny światowej. 82 lata — mija od zagłady mieszkańców Huty Pieniackiej Eksperci wskazują, że uzyskanie zgody to dopiero pierwszy etap żmudnego procesu, który docelowo ma doprowadzić do pełnej ekshumacji i godnego pochówku ofiar. Dotychczasowy brak możliwości prowadzenia prac był jednym z głównych punktów zapalnych w polsko-ukraińskim dialogu politycznym. Obecna decyzja otwiera drogę do rozpoczęcia badań terenowych jeszcze w nadchodzącym sezonie wiosennym. Wydarzenie to zbiega się z planowanymi obchodami rocznicowymi oraz inicjatywami kulturalnymi, takimi jak spektakl „Ballada o Wołyniu”, które przypominają o tragicznych losach mieszkańców wschodnich rubieży dawnej Rzeczypospolitej. „Po latach politycznej niemocy dziś odzyskujemy wreszcie wspólną pamięć o Rzezi Wołyńskiej.” — Marta Cienkowska Droga do zgody na prace poszukiwawcze: 17 października 2025 — Program prac; grudzień 2025 — Szczyt prezydentów; 16 lutego 2026 — Złożenie wniosku; 18 lutego 2026 — Wydanie decyzji Podkreśla dyplomatyczny sukces nowego rządu i otwarcie Kijowa na dialog o trudnej przeszłości bez eskalowania napięć. | Akcentuje wieloletnią zwłokę Ukrainy i używanie eufemizmów o ofiarach wojny zamiast przyznania się do ludobójstwa.