Ameryka żegna Jessego Jacksona, ikonę ruchu na rzecz praw obywatelskich

Narodowe i międzynarodowe refleksje po śmierci wielebnego Jessego Jacksona 17 lutego koncentrują się na jego wieloaspektowym dziedzictwie jako ikony drugiego pokolenia walki o prawa obywatelskie. Jackson, który zmarł w wieku 83 lat, przez dziesięciolecia promował wizję Ameryki, w której osoby wykluczone stają się centralnym punktem polityki. Jego „radykalnie inkluzywna” perspektywa znacząco wykraczała poza to, co Partia Demokratyczna uważała za możliwe po sukcesach ery ruchu praw obywatelskiego lat 60. Jak podkreśla The Guardian, jego legacja jest postrzegana jako globalna, sięgająca daleko poza granice USA.

W Stanach Zjednoczonych Jackson jest powszechnie uznawany za kluczową postać, która przekształciła politykę Partii Demokratycznej. „His greatest contribution to American politics is the way he reshaped the Democratic Party.” (Jego największym wkładem w politykę amerykańską było to, jak przemodelował Partię Demokratyczną.) — Jason Sokol, historyk. Axios podkreśla, że Jackson zrozumiał strategiczne znaczenie południa USA dla trwałej zmiany politycznej. Wierzył głęboko, że przekształcenie politycznej i ekonomicznej władzy w stanach południowych, ze szczególnym uwzględnieniem Atlanty jako centrum, było niezbędne do budowy nowej większości. To przekonanie poprowadziło jego kampanię prezydencką w 1984 roku i ukształtowało długoterminową strategię partii. Jego kampania prezydencka z 1984 roku nie tylko zmobilizowała czarnych wyborców, ale także poszerzyła definicję elektoratu partii o inne marginalizowane grupy.

Na poziomie lokalnym, jak przypomina Washington Post, Jackson był ściśle związany z walką o prawa dla Dystryktu Kolumbii. Był wielokrotnie wymieniany jako potencjalny następca burmistrza Marion Barry'ego, gdy ten pogrążył się w skandalach związanych z narkotykami na początku lat 90. Spekulacje na temat kandydatury Jacksona trwały zarówno przed, jak i po aresztowaniu Barry'ego w 1990 roku. Jackson konsekwentnie opowiadał się za przyznaniem D.C. statusu stanu, nazywając brak pełnej reprezentacji w Kongresie „największą hipokryzją w amerykańskiej demokracji”.Ruch na rzecz praw obywatelskich w USA osiągnął kluczowe zwycięstwa prawne w połowie lat 60. XX wieku pod przywództwem Martina Luthera Kinga Jr., prowadząc do przyjęcia przełomowych ustaw: Civil Rights Act z 1964 roku (zakazującej segregacji rasowej) oraz Voting Rights Act z 1965 roku (chroniącej prawa wyborcze Afroamerykanów). Jackson, który początkowo pracował u boku Kinga, kontynuował i poszerzał tę walkę w następnych dekadach, przechodząc od protestów ulicznych do polityki wyborczej i budowania instytucji.

Dziedzictwo Jacksona ma również wyraźny wymiar międzynarodowy. The Guardian opisuje go jako „globalnego bohatera”, który aktywnie angażował się w sprawy światowe. Wspierał walkę z apartheidem w RPA i publicznie opowiadał się za prawami Palestyńczyków, często wbrew głównemu nurtowi polityki. Kiedy wzywał do wpisania poparcia dla państwa palestyńskiego do programu Partii Demokratycznej, napotkał silny opór. „While we had strong support from delegates at the convention, there was still a fear factor that the issue couldn't be discussed” (Mieliśmy silne poparcie delegatów na konwencji, ale wciąż istniał czynnik strachu, że tej kwestii nie można było dyskutować.) — James Zogby. Ta gotowość do podejmowania kontrowersyjnych tematów na arenie globalnej definiowała jego podejście do praw człowieka.

Po śmierci Jacksona zaplanowano serię uroczystości upamiętniających. Jak podają źródła, jego ciało będzie wystawione w siedzibie założonej przez niego organizacji Rainbow PUSH Coalition w Chicago, gdzie wierni i zwolennicy będą mogli oddać mu hołd. Następnie trumna zostanie przewieziona do jego rodzinnego stanu Karolina Południowa, gdzie odbędzie się prywatna ceremonia pogrzebowa dla rodziny i bliskich współpracowników.Planowane uroczystości pogrzebowe: 25 lutego 2026 — Publiczne wystawienie ciała w Chicago; 26 lutego 2026 — Prywatny pogrzeb w Karolinie Południowej

Jak zauważa historyk Jason Sokol w The Guardian, wpływ Jacksona na amerykańską politykę był głęboki, choć nie zawsze w pełni doceniany. Jego kampanie prezydenckie z 1984 i 1988 roku nie tylko zwiększyły frekwencję wyborczą wśród czarnych Amerykanów, ale także wprowadziły do debaty publicznej takie kwestie, jak sprawiedliwość ekonomiczna, reforma systemu wyborczego i potrzeba bardziej progresywnej polityki zagranicznej. Choć nigdy nie zdobył nominacji prezydenckiej, jego wysiłki trwale zmieniły sposób, w jaki Partia Demokratyczna prowadzi kampanie i angażuje różnorodne społeczności.

Perspektywy mediów: Postępowe media podkreślają Jacksona jako pioniera, który radykalnie poszerzył horyzonty Partii Demokratycznej i nadał jej obecny, bardziej inkluzywny charakter, często wbrew establishmentowi. Konserwatywne komentarze wskazują, że jego dziedzictwo jest niejednoznaczne, a niektóre z jego bardziej kontrowersyjnych stanowisk, zwłaszcza w polityce zagranicznej, mogły zaszkodzić partii wśród wyborców głównego nurtu.