W niemieckim landzie Szlezwik-Holsztyn kończy się sezon intensywnego przycinania tradycyjnych żywopłotów, zwanych knick. Zabieg ten, określany jako „Auf den Stock setzen”, musi być zakończony do końca lutego. Polega na radykalnym przycięciu drzew i krzewów w celu zachowania ich struktury oraz funkcji ekologicznych. Według związków rolniczych knick są regionalną specjalnością pełniącą kluczową rolę w ochronie krajobrazu i bioróżnorodności.

Sezon przycinania knick

W Szlezwiku-Holsztynie trwa sezon intensywnych prac przy żywopłotach knick, który musi zakończyć się do końca lutego. Zabieg nazywany jest „Auf den Stock setzen”. Od początku marca knicks mają być znów dostępne dla zwierząt jako schronienie i źródło pokarmu.

Cel i metodyka zabiegu

Zabieg polega na radykalnym przycięciu drzew i krzewów niemal do poziomu gleby. Dzięki temu rośliny odrastają w formie gęstych krzewów. Tradycyjnie robiono to ręcznie, dziś często używa się ciężkiego sprzętu. Część pozostałości jest rozdrabniana na zrębki, co czyni knick również źródłem biomasy.

Funkcje ekologiczne knick

Knick to regionalna specjalność Szlezwika-Holsztynu. Pełnią rolę korytarzy ekologicznych i schronień dla wielu gatunków. Są też naturalną barierą przeciwwietrzną i przeciwerozyjną. Ich utrzymanie jest kluczowe dla zachowania bioróżnorodności i charakterystycznego krajobrazu regionu.

W północnoniemieckim landzie Szlezwik-Holsztyn dobiega końca coroczny sezon pielęgnacji tradycyjnych żywopłotów, znanych pod regionalną nazwą „knicks”. Zgodnie z przepisami oraz praktyką rolniczą, intensywne przycinanie, zwane „Auf den Stock setzen”, musi zostać zakończone do ostatniego dnia lutego. Oznacza to, że rolnicy mają jedynie kilka dni na dokończenie prac. Zabieg ten jest niezbędny dla utrzymania charakterystycznej, gęstej i krzewiastej struktury tych formacji roślinnych, która w innym przypadku zarosłaby w wysokie drzewa.

Knick, jako element kultury rolniczej, sięga swoimi korzeniami kilkuset lat wstecz. Są to sztucznie tworzone i utrzymywane pasy zadrzewień śródpolnych, typowe przede wszystkim dla północnych Niemiec, a zwłaszcza Szlezwika-Holsztynu. Pełniły one historycznie funkcję naturalnych ogrodzeń między polami, zabezpieczeń przed wiatrem i erozją gleby, a także źródła drewna opałowego i materiału budowlanego dla lokalnych społeczności.

Jak wyjaśnia rzeczniczka związku rolników w artykułach, „„Knicks weisen überwiegend eine strauchige Struktur auf, diese wird nur bei einem regelmäßigen Auf-den-Stock-Setzen erhalten”” — Rzeczniczka Bauernverband. Oznacza to, że tylko dzięki regularnemu, co kilka lat, bardzo niskiemu ścinaniu rośliny odbijają od korzenia, tworząc zwarte krzewy. Gdyby zaprzestano tej praktyki, knick przekształciłby się w liniowy las, tracąc swoje unikalne właściwości. Od początku marca przytwierdzone żywopłoty mają „należeć z powrotem do zwierząt” – stanowić schronienie i bazę pokarmową dla ptaków, owadów i małych ssaków przez cały sezon wegetacyjny.

1 tydzień — Pozostało na zakończenie prac

Współcześnie prace często przeprowadza się przy użyciu ciężkiego sprzętu mechanicznego, co kontrastuje z tradycyjnymi, ręcznymi metodami z użyciem siekiery i piły. Pozyskane w ten sposób drewno często jest rozdrabniane na miejscu na zrębki, które mogą służyć jako biomasa. „„Somit dient der Knick auch als Rohstofflieferant”” — Rzeczniczka Bauernverband – podkreśla rzeczniczka, wskazując na dodatkową, użytkową funkcję tych zadrzewień. Poza funkcją ekologiczną i surowcową, knick pełnią też niezwykle ważną rolę w ochronie gleby przed erozją wietrzną, co ma szczególne znaczenie na otwartych, rolniczych przestrzeniach tego regionu.

Ewolucja metody pielęgnacji knick: Metoda pracy: Ręczna (siekiera, piła) → Mechaniczna (ciężki sprzęt); Zagospodarowanie drewna: Opał, materiał budowlany → Biomasa (zrębki)

Cały proces jest przykładem zrównoważonej gospodarki krajobrazem rolniczym, gdzie działalność człowieka kształtuje środowisko w sposób sprzyjający bioróżnorodności. Utrzymanie knick jest obowiązkiem właścicieli gruntów, a ich ochrona i pielęgnacja są często regulowane lokalnymi przepisami. Sezonowy rytm tych prac – intensywne cięcie zimą i pozostawienie w spokoju latem – doskonale harmonizuje z cyklem przyrody, zapewniając ciągłość tego unikalnego elementu niemieckiego dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego.

Kluczowe daty sezonu knick: 28 lutego 2026 — Ostateczny termin zakończenia prac przycinania; 1 marca 2026 — Początek okresu ochronnego dla zwierząt

Mentioned People

  • Rzeczniczka Bauernverband — Przedstawicielka związku rolników w Szlezwiku-Holsztynie komentująca praktykę pielęgnacji knick.

Sources: 5 articles from 5 sources