Irlandia uzależniona od gigantów: Trzy firmy płacą 46 proc. podatku CIT

Analiza przeprowadzona przez Irlandzką Radę Fiskalną (Ifac) rzuca nowe światło na strukturę wpływów do tamtejszego skarbu państwa. W 2024 roku podatek dochodowy od osób prawnych przyniósł budżetowi łącznie 28,1 mld euro, z czego niemal 13 mld euro pochodziło od zaledwie trzech podmiotów. Choć raport oficjalnie nie wymienia nazw firm, powszechnie przyjmuje się, że są to technologiczni giganci Apple i Microsoft oraz koncern farmaceutyczny Eli Lilly, znany z produkcji leków na cukrzycę i otyłość. Tak wysoka koncentracja budzi uzasadnione obawy o stabilność wydatków publicznych, gdyż ewentualna decyzja o przeniesieniu zysków do innych jurysdykcji podatkowych mogłaby wywołać natychmiastowy kryzys fiskalny. Wzrost wpływów z tej trójki jest uderzający – jeszcze niedawno szacowano, że odpowiadają one za około jedną trzecią wpływów z podatku CIT. Obecny poziom 46 proc. pokazuje, że Irlandia staje się coraz bardziej zakładnikiem sukcesu rynkowego kilku globalnych graczy. Rada Fiskalna ostrzega, że rządy powinny zrewidować swoje podejście budżetowe i unikać opierania stałych wydatków państwa na tych wyjątkowo płynnych i niepewnych w długim terminie dochodach. Sytuację komplikuje fakt, że dla dwóch największych firm technologicznych udział we wpływach wynosi aż 40 proc., co czyni irlandzką gospodarkę skrajnie wrażliwą na globalne trendy w sektorze IT. Irlandia od lat 90. XX wieku budowała swoją pozycję gospodarczą jako europejski bastion niskich podatków korporacyjnych, co przyciągnęło setki amerykańskich inwestorów, ale jednocześnie wywołało napięcia z Unią Europejską w kwestii uczciwej konkurencji podatkowej. Dyrektorzy Ifac podkreślają, że Irlandia stanowi obecnie kluczowy element struktur grupowych tych korporacji, jednak nie jest to stan dany raz na zawsze. Zmiany w międzynarodowych regulacjach podatkowych, takie jak globalny minimalny podatek od korporacji, mogą w przyszłości skłonić zarządy tych firm do optymalizacji swoich operacji poza wyspą. Eksperci sugerują, że nadwyżki generowane przez te nadzwyczajne wpływy powinny być kierowane do specjalnych funduszy rezerwowych, a nie wydawane na bieżące potrzeby polityczne. Udział trzech firm we wpływach z CIT (2024): Pozostałe firmy: 54, Apple, Microsoft i Eli Lilly: 46 13 mld euro — zapłaciły irlandzkiemu państwu tylko trzy firmy Koncentracja wpływów podatkowych w Irlandii: Udział 3 największych firm: ok. 33% (poprzednio) → 46% (2024); Wartość wpłat CIT od 3 gigantów: brak danych → 13 mld euro; Łączne wpływy z CIT: brak danych → 28,1 mld euro „Irlandia jest kluczową częścią ich struktur grupowych. Jednak nie musi tak pozostać na zawsze, a przyszłe zyski sektora technologicznego są wysoce niepewne.” — Raport Ifac Media liberalne akcentują konieczność dalszego wspierania innowacji i korzyści z bycia hubem dla gigantów przy jednoczesnej ostrożności wydatkowej. | Media konserwatywne podkreślają zagrożenie dla suwerenności gospodarczej i ryzyko związane z nadmiernym uzależnieniem od zagranicznego kapitału.