Spór o archipelag Czagos stał się geopolityczną grą o strategiczną bazę wojskową na Diego Garcia. Byli premierzy Wielkiej Brytanii Boris Johnson i Liz Truss mieli namawiać prezydenta USA Donalda Trumpa do zablokowania porozumienia, które rząd Keira Starmera chce zawrzeć z Mauritiusem. Sprawa wybrzmiała również podczas Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium, gdzie porządek międzynarodowy określono jako „Under destruction”.
Lobbing byłych premierów
Boris Johnson i Liz Truss mieli przekonywać Donalda Trumpa, by sprzeciwił się planowi rządu Keira Starmera przekazania wysp Czagos Mauritiusowi.
Amerykańska baza wojskowa
Kluczowym elementem sporu jest amerykańska baza wojskowa na Diego Garcia, która miałaby pozostać dostępna dla USA i Wielkiej Brytanii po ewentualnym przekazaniu suwerenności.
Reakcja Donalda Trumpa
Prezydent USA w tym tygodniu publicznie wezwał premiera Starmera, by nie „oddawał Diego Garcii”, mimo wcześniejszego oficjalnego poparcia rządu amerykańskiego dla porozumienia.
Tło międzynarodowe
Spór wybrzmiał na tle obrad Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium, gdzie dyskutowano o rozpadzie liberalnego porządku międzynarodowego.
Geopolityczna rozgrywka wokół archipelagu Czagos na Oceanie Indyjskim nabrała tempa. Według informacji portalu POLITICO, byli premierzy Wielkiej Brytanii Boris Johnson i Liz Truss mieli lobbować u prezydenta USA Donalda Trumpa, by ten zablokował porozumienie, które obecny brytyjski rząd pod przywództwem Keira Starmera negocjuje z Mauritiusem. „„Don't give away Diego Garcia”” (Nie oddawaj Diego Garcii) — Donald Trump – miał w tym tygodniu publicznie zaapelować amerykański prezydent do brytyjskiego premiera. Wcześniej jednak administracja USA sygnalizowała oficjalne poparcie dla porozumienia. W jego ramach Wielka Brytania miałaby przekazać suwerenność nad spornym archipelagiem Mauritiusowi, zachowując jednocześnie dostęp do strategicznej, wspólnej brytyjsko-amerykańskiej bazy wojskowej na wyspie Diego Garcia. Ta baza, często określana jako „wyspa, na którą wchodzi się tylko z bronią”, ma kluczowe znaczenie dla operacji wojskowych USA w regionie Azji i Pacyfiku oraz na Bliskim Wschodzie. Wyspy Czagos zostały wydzierżawione od Mauritiusa przez Wielką Brytanię w 1965 roku i przekształcone w Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego. W latach 60. i 70. XX wieku wyspiarską społeczność wysiedlono, by zrobić miejsce dla bazy. W 2019 roku Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości oraz Zgromadzenie Ogólne ONZ uznały brytyjską administrację za nielegalną i wezwały do zwrotu wysp Mauritiusowi.Spór toczy się równolegle z debatą o kondycji międzynarodowego ładu. Podczas 62. Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium, odbywającej się pod złowieszczym hasłem „Under destruction”, mówiono o faktycznej „śmierci liberalnego porządku międzynarodowego znanego od 1945 roku”. Ta atmosfera niepewności stanowi tło dla gry o kontrolę nad odległym, lecz strategicznie niezwykle ważnym archipelagiem. Przeciwnicy porozumienia obawiają się, że przekazanie suwerenności może w przyszłości zagrozić amerykańskiej obecności wojskowej. Zwolennicy argumentują, że uregulowanie statusu wysp zgodnie z prawem międzynarodowym jest niezbędne dla wiarygodności Zachodu.Media liberalne podkreślają konieczność przestrzegania prawa międzynarodowego i dekolonizacji, widząc w sporze test wiarygodności Zachodu. | Media konserwatywne koncentrują się na kwestii bezpieczeństwa narodowego i strategicznej wartości bazy, ostrzegając przed osłabieniem pozycji sojuszu.
Mentioned People
- Boris Johnson — Były premier Wielkiej Brytanii, który miał lobbować u Donalda Trumpa
- Liz Truss — Była premier Wielkiej Brytanii, która miała lobbować u Donalda Trumpa
- Donald Trump — Prezydent USA, który miał być przekonywany przez byłych brytyjskich premierów
- Keir Starmer — Premier Wielkiej Brytanii, którego rząd negocjuje porozumienie z Mauritiusem
- Lorenzo Bernaldo de Quirós — Autor artykułu w LaVanguardia o konferencji w Monachium
Sources: 87 articles from 37 sources
- Ceny ropy najwyższe od 6 miesięcy. Co dalej w relacjach USA i Iranu? (energetyka24.com)
- Wyspy Czagos. Media o zmianie decyzji Trumpa. Poszło o Iran (wydarzenia.interia.pl)
- Ekspert: atak na Iran może wyjść z wyspy Diego Garcia na Oceanie Indyjskim (Polska Agencja Prasowa)
- Iran: bazy "wrogich sił" będą celem ataków w razie agresji (Kresy)
- USA zaatakują Iran? Takiej koncentracji amerykańskich wojsk nie było od 23 lat (wydarzenia.interia.pl)
- Bliski Wschód. Iran ostrzega ONZ, grozi potencjalnym atakiem (wydarzenia.interia.pl)
- USA zaatakuje Iran? (rmf24.pl)
- 270 samolotów bojowych i 30 okrętów gotowych do ataku na Iran (geekweek.interia.pl)
- USA i Izrael kontra Iran - czy dojdzie do wojny na Bliskim Wschodzie? (portalobronny.se.pl)
- Ewakuacja wojskowych z Bliskiego Wschodu. Norwegowie obawiają się wojny (rmf24.pl)