Portobello: Marco Bellocchio przypomina historię tragicznego błędu sądowego Enzo Tortory

Serial „Portobello”, który debiutuje 20 lutego na platformie HBO Max, to epicka opowieść o jednym z najbardziej wstydliwych rozdziałów w historii włoskiego wymiaru sprawiedliwości. Reżyser Marco Bellocchio, znany z bezkompromisowego podejścia do historii Italii, tym razem skupia się na losach Enzo Tortory. Ten niezwykle popularny dziennikarz i prezenter, prowadzący program oglądany przez połowę populacji kraju, został w 1983 roku brutalnie wyrwany z życia publicznego. Podstawą oskarżeń stały się zeznania uwięzionych gangsterów, którzy fałszywie powiązali Tortorę z kamorrą oraz handlem narkotykami. Produkcja jest opisywana jako thriller, dramat sądowy i elegia zarazem, demaskująca paranoję oraz brak krytycyzmu śledczych. Sprawa Enzo Tortory stała się we Włoszech impulsem do reformy prawa, wprowadzającej odpowiedzialność cywilną sędziów za błędy orzecznicze w 1988 roku po ogólnokrajowym referendum. W rolę Tortory wcielił się Fabrizio Gifuni, który współpracował już z Bellocchio przy głośnym serialu „Zewnętrzna noc”. Gifuni podkreśla, że historia ta uczy nas „wartości wątpienia” w świecie, który często zbyt szybko wydaje wyroki w procesach poszlakowych. Proces Tortory trwał cztery lata, podczas których prezenter przebywał w więzieniu i areszcie domowym, zanim w 1987 roku został ostatecznie uniewinniony od wszystkich zarzutów. Bellocchio wykazuje w swoich dziełach nić porozumienia między śmiercią Aldo Moro a sprawą Tortory, sugerując głębsze, systemowe pęknięcia we włoskiej państwowości. Serial ma ambicję nie tylko przypomnieć o samym dziennikarzu, ale też zmusić widza do refleksji nad mechanizmami anulowania kogoś u szczytu sławy bez twardych dowodów winy. „Z przypadku Tortory musimy nauczyć się wątek, zachowywać otwartą drogę wątpliwości, gdy nie mamy pewności, zamiast natychmiast rzucać się w grę podtytułem „dla mnie ta osoba jest winna”.” — Fabrizio Gifuni Sprawa Tortory do dziś pozostaje symbolem travestii sprawiedliwości. Niewinny człowiek musiał poświęcić lata walki o odzyskanie honoru, a jego przedwczesna śmierć w 1988 roku była przez wielu łączona ze stresem spowodowanym medialnym i sądowym linczem. Bellocchio za pomocą sześcioodcinkowej formy stara się oddać głos ofierze systemu, który zamiast chronić obywatela, stał się narzędziem jego destrukcji. To także przestroga przed bezkrytycznym przyjmowaniem narracji kreowanych przez osoby o wątpliwej reputacji, które dla własnych korzyści są gotowe składać fałszywe zeznania przeciwko osobom publicznym.