Reforma PIP: Rząd przyjął projekt umożliwiający przekształcanie śmieciówek w etaty

Rada Ministrów pod przewodnictwem premiera Donalda Tuska przyjęła we wtorek, 17 lutego 2026 roku, kluczowy projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Najważniejszą zmianą jest nadanie inspektorom uprawnienia do nakazania przekształcenia umów cywilnoprawnych oraz kontraktów B2B w umowę o pracę. Warunkiem podjęcia takiej decyzji jest stwierdzenie, że warunki wykonywania zadań wypełniają przesłanki stosunku pracy. Reforma ta jest jednym z tzw. kamieni milowych, od których zależy odblokowanie kolejnych środków z KPO. Polska ma czas na wdrożenie unijnych wytycznych w tym zakresie do 30 czerwca br. Ostateczna wersja projektu różni się od propozycji przedstawionej na początku roku przez resort pracy kierowany przez Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk. Poprzedni wariant został odrzucony przez szefa rządu z obawy o zbyt szerokie uprawnienia urzędników, które mogłyby paraliżować działalność przedsiębiorstw. W nowym tekście ustawy wzmocniono gwarancje procesowe dla pracodawców, zapewniając szybką ścieżkę odwoławczą do sądu pracy. Jak poinformował rzecznik rządu Adam Szłapka, zmiany mają na celu przywrócenie równowagi na rynku pracy i walkę z nadużywaniem zatrudnienia pozaetatowego tam, gdzie praca jest świadczona w sposób ciągły i pod nadzorem. Państwowa Inspekcja Pracy powstała w 1919 roku na mocy dekretu Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego. Przez ponad wiek ewoluowała z organu doradczego w silną instytucję nadzorczą, choć jej realna sprawczość w kwestii umów cywilnoprawnych była dotąd ograniczona koniecznością wytaczania powództw przed sądami. „To historyczny moment w walce z patologiami polskiego rynku pracy. Koniec z bezkarnym wypychaniem pracowników na samozatrudnienie i umowy cywilnoprawne bez ich zgody.” — Agnieszka Dziemianowicz-Bąk Doniesienia o planach rządu wywołały bezprecedensową reakcję społeczną – do PIP wpłynęła w ostatnich dniach lawina skarg od pracowników. Przedsiębiorcy, reprezentowani m.in. przez BCC i Konfederację Lewiatan, wyrażają jednak niepokój. Ich zdaniem nowe przepisy mogą doprowadzić do fali kontroli i narzucania kosztownych form zatrudnienia firmom, które borykają się z wysokimi kosztami operacyjnymi. Jednocześnie rząd przyjął projekt zmieniający definicję mobbingu, co ma ułatwić dochodzenie roszczeń ofiarom nękania w miejscu pracy, kładąc większy nacisk na uporczywość zachowań sprawcy. Reforma PIP: Przed i po zmianach: Przekształcenie umowy: Tylko prawomocny wyrok sądu pracy → Decyzja administracyjna inspektora; Uprawnienia PIP: Wnioskowanie o ustalenie stosunku pracy → Nakaz zmiany formy zatrudnienia; Definicja mobbingu: Konieczność udowodnienia intencji sprawcy → Zorientowanie na uporczywość zachowania 30 czerwca — to ostateczny termin wdrożenia unijnej dyrektywy

Liberalne media akcentują wzmocnienie pozycji pracownika, poprawę ściągalności składek i realizację zobowiązań wobec Unii Europejskiej. | Media konserwatywne ostrzegają przed nadmierną biurokracją, wzrostem kosztów prowadzenia biznesu i ryzykiem nadużyć ze strony kontrolerów.