Bruksela wzmacnia regiony przygraniczne: 28 miliardów euro na bezpieczeństwo i rozwój

Komisja Europejska oficjalnie zainaugurowała nową strategię dedykowaną regionom przygranicznym na wschodzie Unii Europejskiej. Program obejmuje tereny w dziesięciu państwach członkowskich, w tym w Polsce, Finlandii oraz krajach bałtyckich. Fundusze spójności oraz nowe mechanizmy finansowe mają pomóc tym obszarom poradzić sobie ze skutkami wojny na Ukrainie, takimi jak zapaść turystyki, zerwane łańcuchy dostaw oraz instrumentalizacja migracji. Wiceprzewodniczący KE Raffaele Fitto podkreślił, że wsparcie tych regionów to nie tylko kwestia techniczna, lecz przede wszystkim odpowiedzialność polityczna. Sercem inicjatywy jest system „Eastern Flank Watch”, zakładający budowę europejskiej tarczy antydronowej oraz zintegrowane zarządzanie przestrzenią powietrzną. Ponadto, uruchomiony zostanie instrument „EastInvest”, który ma zapewnić preferencyjne kredyty i doradztwo dla firm operujących w trudnych warunkach geopolitycznych. Od 2014 roku, po aneksji Krymu przez Rosję, państwa wschodniej flanki regularnie apelowały o zwiększenie obecności i wsparcia strukturalnego ze strony Brukseli. Wojna na pełną skalę z 2022 roku sprawiła, że regiony te stały się kluczową strefą buforową dla całego kontynentu. Dla polskich województw, w tym szczególnie województwa podlaskiego, strategia oznacza przesunięcie priorytetów w wydatkowaniu środków unijnych. W programie „Fundusze Europejskie dla Podlaskiego” (FEdP) na lata 2021–2027 aż 13,4% budżetu zostanie przeznaczone bezpośrednio na cele związane z bezpieczeństwem. PKB regionu ma zostać podniesione dzięki inwestycjom w innowacje i odporność społeczną. Marszałek województwa Łukasz Prokorym wskazał, że zmiany te są wynikiem szerokich konsultacji społecznych i realnych potrzeb mieszkańców borykających się z presją hybrydową na granicy. „Nasze bezpieczeństwo zależy od siły, odporności i stabilności naszych regionów wschodnich.” — Ursula von der Leyen Wymiar finansowy strategii jest imponujący. Choć nie mobilizuje ona całkowicie nowych środków budżetowych, to optymalizuje wykorzystanie istniejących miliardów oraz przyciąga kapitał z Europejskiego Banku Inwestycyjnego. EBI odegra kluczową rolę w platformie EastInvest, co ma powstrzymać proces depopulacji i ucieczkę kapitału z regionów przygranicznych. Zmiany w alokacji środków dla Podlaskiego: Środki na bezpieczeństwo: 10% (wymóg min.) → 13,4% (173 mln EUR); Status regionu: Region peryferyjny → Strategiczy obszar odpornościPrzewidywana skala inwestycji w regionach wschodnich UE: Wartość całkowita: 2828 mld euro — wyniosą łączne inwestycje w regionach wschodnichMedia liberalne kładą nacisk na europejską solidarność, znaczenie funduszy spójności oraz wsparcie dla innowacji i zielonej transformacji regionu. | Prasa konserwatywna akcentuje przede wszystkim aspekty militarne, obronę granic przed presją hybrydową oraz unijną odpowiedzialność za bezpieczeństwo.