Donald Trump apeluje do Keira Starmera o zerwanie umowy w sprawie Diego Garcia

Prezydent Donald Trump wywołał dyplomatyczne poruszenie, wzywając brytyjskiego premiera Keira Starmera do natychmiastowego wycofania się z umowy dotyczącej zwrotu archipelagu Chagos państwu Mauritius. W swoich wpisach w serwisie Truth Social amerykański przywódca określił planowane przekazanie wysp jako „wielki błąd” i ostrzegł, że Wielka Brytania traci kontrolę nad kluczowym punktem strategicznym na rzecz podmiotów, o których wcześniej nie słyszano. Centralnym punktem sporu jest atol Diego Garcia, gdzie znajduje się wspólna baza lotnicza i morska USA oraz Wielkiej Brytanii. Trump argumentuje, że instalacja ta będzie niezbędna, jeśli Stany Zjednoczone zdecydują się na uderzenie odwetowe przeciwko Iranowi w przypadku fiaska negocjacji nuklearnych. Gwałtowna reakcja prezydenta stanowi zaskakujący zwrot akcji, ponieważ zaledwie dzień wcześniej Departament Stanu USA wydał oficjalne oświadczenie popierające brytyjsko-mauritiuski konsensus. Londyn planował zachować kontrolę nad samą bazą poprzez 99-letnią dzierżawę, co miało gwarantować bezpieczeństwo operacyjne sił zachodnich. Trump podważył jednak wiarygodność takiej dzierżawy, nazywając ją „słabą” i sugerując, że premier Starmer wykazuje brak zdecydowania w polityce obronnej. Administracja Białego Domu potwierdziła, że słowa prezydenta odzwierciedlają jego bezpośrednie stanowisko, co stawia rząd w Londynie w niezwykle trudnej sytuacji negocjacyjnej. Archipelag Chagos został oddzielony od Mauritiusa w 1965 roku, na trzy lata przed uzyskaniem przez tę dawną kolonię niepodległości, tworząc Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego. W latach 70. XX wieku lokalna ludność została przymusowo wysiedlona, aby umożliwić budowę strategicznej bazy wojskowej na Diego Garcia. Eksperci wskazują, że presja ze strony Waszyngtonu może doprowadzić do upadku porozumienia, które miało definitywnie zakończyć wieloletni spór dekolonizacyjny. Suwerenność nad wyspami jest przedmiotem licznych orzeczeń międzynarodowych trybunałów, które w większości sprzyjały roszczeniom Mauritiusa. Jednakże dla obecnej administracji amerykańskiej priorytetem pozostaje bezpośrednia kontrola militarna, a nie formalnoprawne uregulowania postkolonialne. Dzierżawa bazy na niemal wiek, proponowana przez Londyn, miała być kompromisem łączącym oba te interesy, lecz Trump uznał ją za niewystarczającą gwarancję stabilności. „Premier Starmer traci kontrolę nad tą ważną wyspą na rzecz podmiotów, o których nigdy wcześniej nie słyszano. Nie oddawajcie Diego Garcia!” — Donald Trump 99 lat — miała trwać dzierżawa bazy Diego Garcia Ewolucja stanowiska USA w sprawie Chagos: Maj 2025 — Podpisanie umowy; 18 lutego rano — Poparcie Departamentu Stanu; 18 lutego wieczorem — Atak Trumpa na Truth Social; 19 lutego — Reakcje dyplomatyczne Status archipelagu Chagos: Suwerenność: Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego → Państwo Mauritius; Kontrola nad bazą: Bezpośrednia (Londyn) → Dzierżawa na 99 lat; Stanowisko USA: Pełne poparcie strategiczne → Krytyka i żądanie zerwania umowy

Media liberalne podkreślają konieczność dekolonizacji i stabilizacji prawnej regionu, krytykując nieprzewidywalność Trumpa. | Media konserwatywne akcentują zagrożenie ze strony Iranu i popierają twarde stanowisko prezydenta w kwestii baz strategicznych.