USA uruchamiają portal freedom.gov z VPN, wywołując spór o wolność słowa z Unią Europejską

Administracja prezydenta Donalda Trumpa dokonała znaczącej eskalacji w cybernetycznej domenie, oficjalnie uruchamiając portal internetowy freedom.gov. Strona, opatrzona hasłami „wolność nadchodzi” i „informacja jest władzą”, funkcjonuje jako platforma oferująca użytkownikom na całym świecie, w tym w Europie, zintegrowaną, bezpłatną usługę VPN. Jej wyraźnym celem jest umożliwienie omijania regulacji i blokad treści nakładanych przez rządy innych państw.

Inicjatywa została jednoznacznie odebrana jako bezpośrednie wyzwanie rzucone Digital Services Act (DSA) oraz ogólnie unijnym przepisom cyfrowym. Amerykański Departament Stanu argumentuje, że portal stanowi realizację fundamentalnego prawa do wolności słowa i ekspresji. W odpowiedzi instytucje Unii Europejskiej zarzucają Waszyngtonowi działanie w złej wierze, mające na celu systematyczne podważanie europejskiej suwerenności cyfrowej i stworzenie precedensu dla omijania lokalnego prawa pod pretekstem walki z cenzurą.

Spór o granice jurysdykcji w internecie ma długą historię. Po atakach z 11 września 2001 roku Stany Zjednoczone znacząco rozszerzyły nadzór nad komunikacją cyfrową w ramach programu PRISM, co wywołało konflikt z Europą przywiązującą większą wagę do ochrony danych osobowych, czego wyrazem było przyjęcie w 2018 roku ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO).

Napięcia zostały uwydatnione podczas trwającej Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium, kluczowego forum dialogu transatlantyckiego. Wystąpienie sekretarza stanu USA, Marco Rubio, na Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium było według części relacji dobrze przyjęte (w tym opisywane jako owacja na stojąco). Z dostępnych omówień wynika jednak, że przemówienie dotyczyło przede wszystkim szeroko rozumianej suwerenności państwowej, a nie szczegółowej doktryny „cyber-suwerenności”. „When a major Trump administration official gives a speech in Europe to its gathered political and business elites and receives a standing ovation, you know something big happened.” (Kiedy główny urzędnik administracji Trumpa wygłasza przemówienie w Europie przed zgromadzoną elitą polityczną i biznesową i otrzymuje owację na stojąco, wiesz, że wydarzyło się coś ważnego.) — Marco Rubio Unijni dyplomaci w swoich ripostach zarzucali administracji Trumpa promowanie „suprematyzmu” prawnego i jednostronne działania godzące w międzynarodowy ład.

W tle tych dyplomatycznych utarczek, amerykańska machina bezpieczeństwa wewnętrznego działała normalnie. Dyrektor Federalnego Biura Śledczego (FBI), Kash Patel, odbył rutynową podróż służbową do Włoch, korzystając – zgodnie z protokołem – z rządowego samolotu, co ma zapewniać ciągłość bezpiecznej łączności. Jego wizyta, obejmująca spotkania z lokalnymi służbami oraz obecność na meczu olimpijskiej reprezentacji USA w hokeju w Mediolanie, ilustruje codzienne funkcjonowanie instytucji państwowych niezależnie od sporów na arenie międzynarodowej.

Europejskie media liberalne przedstawiają inicjatywę freedom.gov jako prowokacyjny i nieodpowiedzialny akt technonacjonalizmu, który zamiast bronić wolności, torpeduje międzynarodową współpracę i osłabia wspólne standardy. | Konserwatywne media amerykańskie chwalą administrację Trumpa za odważną konfrontację z biurokratyczną tyranią Brukseli i przypominanie, że wolność słowa jest prawem fundamentalnym, a nie przywilejem nadawanym przez regulacje.