José van Dam nie żyje. Świat żegna legendarnego belgijskiego barytona

Belgijski świat kultury stracił swoją największą ikonę sztuki lirycznej. José van Dam, uznawany za jednego z najbardziej wszechstronnych śpiewaków operowych XX i XXI wieku, zmarł w wieku 85 lat. Artysta, który oficjalnie zakończył karierę sceniczną w 2010 roku po pożegnalnym występie w Brukseli, pozostawił po sobie imponujący dorobek artystyczny. Jego interpretacje ról w dziełach Mozarta, Wagnera czy Verdiego stały się wzorcami dla kolejnych pokoleń adeptów sztuki wokalnej. Van Dam był ściśle związany z La Monnaie w Brukseli, ale jego głos rozbrzmiewał również w nowojorskiej Metropolitan Opera oraz paryskim Théâtre des Champs-Élysées. Przez ostatnie dwie dekady poświęcał się pracy dydaktycznej jako mistrz rezydent w sekcji wokalnej Queen Elisabeth Music Chapel. Instytucja ta w oficjalnym komunikacie nazwała go „największym ambasadorem belgijskiej opery”. W historii opery barytony-basy, jak José van Dam, odgrywały kluczowe role ze względu na specyficzną barwę głosu łączącą głębię basu z elastycznością barytonu, co pozwalało im na kreowanie najbardziej złożonych psychologicznie postaci, od Don Giovanniego po Holendra Tułacza. „Belgia traci swojego największego ambasadora sztuki lirycznej; świat traci legendę, która swoim geniuszem naznaczyła historię opery XX i XXI wieku.” — Komunikat Chapelle Musicale Kariera van Dama charakteryzowała się rzadko spotykanym dążeniem do perfekcji oraz niezwykłą inteligencją sceniczną. Muzyk nie ograniczał się do jednego nurtu, lecz z powodzeniem eksplorował szeroki repertuar, od baroku po muzykę współczesną. Jego śmierć zamyka pewien rozdział w historii europejskiej kultury, choć jego liczne nagrania pozostają trwałym świadectwem wirtuozerii, która zdefiniowała standardy współczesnego wykonawstwa operowego.