Rejestr Cen Nieruchomości bez opłat: przełom w dostępie do danych o rynku

Decyzja o udostępnieniu Rejestru Cen Nieruchomości (RCN) bez opłat stanowi istotny krok w stronę demokratyzacji danych na polskim rynku nieruchomości. Do tej pory informacje o rzeczywistych kwotach, za jakie sprzedawano lokale, były de facto zarezerwowane dla rzeczoznawców majątkowych, urzędników oraz instytucji finansowych. Od 13 lutego 2026 roku każdy obywatel może bezpłatnie sprawdzić, ile realnie zapłacono za konkretne mieszkanie w danej okolicy. Dane te, gromadzone przez starostwa powiatowe i Biuro Geodezji i Katastru, opierają się na faktycznych aktach notarialnych, co czyni je znacznie bardziej wiarygodnymi od cen ofertowych publikowanych w portalach ogłoszeniowych. Polska przez lata borykała się z asymetrią informacyjną na rynku nieruchomości, gdzie kupujący opierali się głównie na zawyżonych cenach ofertowych. Podobne systemy pełnej jawności od dawna funkcjonują w krajach skandynawskich oraz w Wielkiej Brytanii, przyczyniając się do stabilizacji rynków.Mimo przełomu w dostępie, specjaliści zwracają uwagę na techniczne bariery. RCN w swojej surowej formie bywa trudny w obsłudze dla przeciętnego użytkownika. Warszawa jako jedna z pierwszych udostępniła interaktywną mapę w ramach swojego Serwisu Mapowego, ułatwiając analizę transakcji. Jednak w skali kraju dane bywają niejednorodne, co utrudnia porównywanie lokali o różnych standardach. Ceny transakcyjne trafiają do rejestru w ciągu 30 dni od zawarcia umowy, co zapewnia relatywnie wysoką aktualność bazy. „To nie jest rewolucja, ale ewolucja i krok w dobrym kierunku.” — Małgorzata ArkuszyńskaZniesienie opłat wywołało poruszenie nie tylko wśród kupujących, ale i osób publicznych. Media donoszą m.in. o możliwości sprawdzenia wartości nieruchomości sąsiadujących z domem Jarosława Kaczyńskiego na Żoliborzu, co staje się symbolem pełnej jawności. Eksperci z Instytutu Rozwoju Miast i Regionów ostrzegają jednak przed wyciąganiem pochopnych wniosków z „półsurowych danych”, które bez odpowiedniej obróbki mogą prowadzić do błędnych porównań. W odpowiedzi na te wyzwania, portale branżowe zaczęły wdrażać własne algorytmy analizy, które porządkują urzędowe informacje w sposób bardziej przystępny dla konsumenta. Dostęp do danych RCN przed i po zmianach: Opłata za dane: Płatne (zależnie od starostwa) → Bezpłatne; Dostępność dla obywatela: Utrudniona / administracyjna → Powszechna i cyfrowa; Główny użytkownik: Rzeczoznawcy, urzędy → Wszyscy zainteresowaniPodkreśla prawo obywateli do kontroli majątków osób publicznych i przejrzystości rynku przeciwko monopolowi spekulantów. | Akcentuje problemy z jakością danych i możliwe zagrożenia dla prywatności właścicieli nieruchomości.