Stany Zjednoczone pod administracją Donalda Trumpa wywierają intensywną presję na sojuszników z NATO, dążąc do radykalnego ograniczenia aktywności Paktu poza jego tradycyjnym obszarem traktatowym. Waszyngton lobbuje przeciwko formalnemu zaproszeniu Ukrainy na lipcowy szczyt w Turcji. Amerykańscy dyplomaci domagają się również zakończenia misji szkoleniowej w Iraku oraz znaczącego zredukowania obecności sił pokojowych w Kosowie, co budzi głęboki niepokój wśród europejskich członków Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Sprzeciw wobec Ukrainy

USA blokują formalne zaproszenie Ukrainy na szczyt NATO w Ankarze, argumentując to potrzebą powrotu do tradycyjnych zadań obronnych.

Koniec misji zagranicznych

Administracja Donalda Trumpa domaga się zakończenia misji w Iraku oraz redukcji sił K-FOR w Kosowie w najbliższym czasie.

Izolacja partnerów z Azji

Waszyngton naciska na wykluczenie Australii, Japonii, Korei Południowej i Nowej Zelandii z oficjalnych obrad Sojuszu.

NATO 3.0 jako pakt obronny

Nowa strategia zakłada powrót do ustawień fabrycznych, czyli skupienie się wyłącznie na odstraszaniu i obronie terytoriów państw członkowskich.

Administracja Donalda Trumpa dąży do fundamentalnej zmiany charakteru NATO, co wewnętrzni obserwatorzy określają mianem „powrotu do ustawień fabrycznych”. Według doniesień portalu Politico, opartych na informacjach od czterech dyplomatów, Stany Zjednoczone forsują koncepcję Paktu jako sojuszu stricte defensywnego, skoncentrowanego wyłącznie na obszarze euroatlantyckim. Oznacza to odwrót od trwającej od dekad ekspansji w sferę zarządzania kryzysowego i partnerstw globalnych. Kluczowym elementem tej strategii jest blokowanie zaproszenia dla Ukrainy na tegoroczny szczyt w Ankarze, co uderza w aspiracje Kijowa do integracji ze strukturami zachodnimi. Zobowiązania sojusznicze mają być teraz rozumiane w sposób bardziej restrykcyjny niż w ostatnich latach. Od czasu interwencji w Jugosławii w latach 90. XX wieku, NATO ewoluowało w stronę organizacji zdolnej do reagowania kryzysowego poza swoimi granicami (tzw. out-of-area operations), co było kluczowym elementem strategii bezpieczeństwa po zimnej wojnie. Presja Białego Domu nie ogranicza się jedynie do kwestii ukraińskiej. Waszyngton domaga się wycofania NATO z misji Irackiej, gdzie Sojusz zajmuje się szkoleniem lokalnych sił bezpieczeństwa. Równocześnie amerykańscy negocjatorzy dążą do ograniczenia operacji K-FOR w Kosowie, która od 1999 roku stabilizuje sytuację na Bałkanach. Co więcej, administracja Trumpa zamierza zdystansować NATO od partnerów z regionu Indo-Pacyfiku. Dotyczy to Australii, Nowej Zelandii, Japonii oraz Korei Południowej, których udział w szczycie jest kwestionowany. Taka postawa budzi sprzeciw państw europejskich, obawiających się próżni bezpieczeństwa w strategicznych punktach globu. Sojusznicy wskazują, że izolacjonistyczny kurs Waszyngtonu może podważyć wiarygodność Paktu jako gwaranta stabilności w Europie i na Bliskim Wschodzie. „Strategia USA odzwierciedla dążenie do uczynienia NATO euroatlantyckim paktem obronnym, cofając dekady ekspansji w zarządzanie kryzysami i partnerstwa globalne.” — Dyplomata NATO dla Politico Stosunek USA do misji i partnerstw NATO: Misja w Iraku: 0, Operacja w Kosowie: 20, Zaproszenie Ukrainy: 0, Partnerstwo Indo-Pacyfik: 10, Obrona terytorialna: 100 Dla wielu europejskich stolic propozycje USA brzmią jak zapowiedź demontażu dotychczasowej architektury bezpieczeństwa. Wykluczenie partnerów azjatyckich z obrad w Turcji jest interpretowane jako sygnał osłabienia wspólnego frontu wobec wyzwań globalnych. Tymczasem ruch MAGA konsekwentnie popiera redukcję wydatków na zagraniczne inicjatywy, które nie dotyczą bezpośrednio granic Stanów Zjednoczonych. Konflikt interesów między Białym Domem a kwaterą główną NATO w Brukseli staje się coraz bardziej jawny, co stawia pod znakiem zapytania jedność Sojuszu przed nadchodzącym lipcowym szczytem w lipcu 2026 roku.

Mentioned People

  • Donald Trump — Prezydent Stanów Zjednoczonych, którego administracja dąży do reformy NATO i ograniczenia jego globalnego zaangażowania.

Sources: 7 articles from 6 sources