Naukowcy z Washington University School of Medicine w St. Louis opracowali innowacyjny model diagnostyczny, który na podstawie badania krwi pozwala przewidzieć wystąpienie pierwszych symptomów choroby Alzheimera. Kluczowym wskaźnikiem okazał się poziom specyficznego białka p-tau217, którego stężenie w osoczu koreluje z procesami neurodegeneracyjnymi zachodzącymi w mózgu. Metoda ta może zrewolucjonizować wczesną diagnostykę, zastępując drogie i inwazyjne procedury medyczne.

Molekularny zegar w krwi

Białko p-tau217 pozwala wykryć zmiany w mózgu z wyprzedzeniem dwóch dekad przed wystąpieniem demencji.

Dokładność prognozowania

Model opracowany przez WashU Medicine szacuje początek objawów z dokładnością do 3-4 lat.

Alternatywa dla punkcji

Test może zastąpić kosztowne skany PET oraz inwazyjne pobieranie płynu mózgowo-rdzeniowego u pacjentów.

Zespół badawczy z Washington University School of Medicine w St. Louis opublikował na łamach prestiżowego czasopisma Nature Medicine wyniki badań nad nowym testem krwi. Narzędzie to pozwala precyzyjnie oszacować wiek, w którym u pacjenta pojawią się pierwsze objawy choroby Alzheimera, nawet z 20-letnim wyprzedzeniem. Sercem nowej metody jest analiza poziomu p-tau217, czyli ufosforylowanej formy białka tau, która gromadzi się w mózgu w formie toksycznych splotów neurofibrylarnych. Dotychczasowe metody diagnostyczne opierały się głównie na kosztownych badaniach obrazowych PET lub bolesnych punkcjach lędźwiowych, co znacznie ograniczało dostępność profilaktyki dla szerokiej populacji. Badania wykazały, że model statystyczny uwzględniający poziom p-tau217 w surowicy krwi potrafi określić czas wystąpienia zaburzeń poznawczych z marginesem błędu wynoszącym zaledwie 3-4 lata. Jest to wynik bezprecedensowy, który otwiera drzwi do znacznie wcześniejszego wdrażania terapii modyfikujących przebieg choroby. Choć obecnie nie dysponujemy lekiem w pełni leczącym otępienie, naukowcy podkreślają, że wczesna interwencja jest kluczowa dla ochrony neuronów. Pacjenci zidentyfikowani jako osoby wysokiego ryzyka będą mogli uczestniczyć w badaniach klinicznych nowych substancji na etapie przedobjawowym, co zwiększa szanse na skuteczność przyszłych leków. Choroba Alzheimera została po raz pierwszy opisana w 1906 roku przez niemieckiego psychiatrę Aloisa Alzheimera, który podczas sekcji zwłok pacjentki zauważył charakterystyczne zmiany w tkance mózgowej, znane dziś jako blaszki amyloidowe i sploty tau. Wprowadzenie tanich i powszechnie dostępnych testów z krwi może odciążyć systemy ochrony zdrowia w Europie i Stanach Zjednoczonych, gdzie starzejące się społeczeństwa generują rosnące koszty opieki nad osobami z demencją. Nowa metoda daje nadzieję na przejście od medycyny reaktywnej do prewencyjnej. Eksperci zaznaczają jednak, że test musi przejść jeszcze dodatkowe procedury certyfikacyjne, zanim trafi do rutynowej praktyki lekarskiej. Niemniej jednak, naukowcy z WashU Medicine udowodnili, że p-tau217 pełni funkcję swoistego „molekularnego timera”, który pozwala zajrzeć w przyszłość neurologiczną pacjenta z niespotykaną dotąd dokładnością. Metody diagnostyki Alzheimera: Inwazyjność: Wysoka (punkcja lędźwiowa) → Minimalna (pobranie krwi); Koszt badania: Bardzo wysoki (skan PET) → Niski/średni; Czas prognozy: Głównie po wystąpieniu objawów → Do 20 lat przed objawami

Mentioned People

  • Alois Alzheimer — Niemiecki neuropatolog, który jako pierwszy opisał chorobę otępienną nazwaną później jego nazwiskiem.

Sources: 6 articles from 6 sources