W piątek 13 marca 2026 roku Francja oficjalnie przekazała Wybrzeżu Kości Słoniowej święty bęben szczelinowy znany jako Djidji Ayokwe.

Powrót artefaktu

Francja zwróciła Wybrzeżu Kości Słoniowej święty bęben Djidji Ayokwe po 110 latach.

Znaczenie historyczne

Instrument służył ludowi Ebrié do komunikacji i ostrzegania przed siłami kolonialnymi.

Proces prawny

Zwrot umożliwiła specjalna ustawa parlamentarna, omijająca przepisy o niezbywalności zbiorów.

Artefakt dotarł do Abidżanu po oficjalnej ceremonii przekazania w Paryżu, kończąc ponad stuletni okres obecności obiektu w zbiorach francuskich muzeów. Francuskie wojska kolonialne zrabowały ten ceremonialny instrument ludowi Ebrié w 1916 roku podczas trwającego wówczas konfliktu. Przez dziesięciolecia bęben był przechowywany w Musée du Quai Branly – Jacques Chirac w stolicy Francji. Ta repatriacja stanowi pierwszy przypadek zwrotu tak istotnego artefaktu kulturowego przez Francję na rzecz tego zachodnioafrykańskiego państwa w ramach szerszych działań restytucyjnych. Djidji Ayokwe ma ogromne znaczenie historyczne i duchowe dla społeczności Ebrié, która dawniej używała instrumentu do przekazywania wiadomości między wioskami oraz zwoływania mieszkańców na ważne zgromadzenia. Przedstawiciele iworyjskiego Ministerstwa Kultury określili przybycie bębna jako przełomowy moment dla tożsamości narodowej kraju. „This is a historic moment for our nation. The return of the Djidji Ayokwe is not just about an object; it is about restoring a piece of our soul and our history” (To historyczny moment dla naszego narodu. Powrót Djidji Ayokwe to nie tylko odzyskanie przedmiotu; to przywrócenie cząstki naszej duszy i naszej historii.) — Przedstawiciel iworyjskiego Ministerstwa Kultury za The Guardian Oczekuje się, że artefakt będzie na stałe eksponowany w Muzeum Cywilizacji Wybrzeża Kości Słoniowej w Abidżanie, gdzie tradycyjni przywódcy oraz przedstawiciele rządu zgromadzili się, aby powitać jego powrót. Proces restytucji został sfinalizowany po tym, jak francuski parlament przyjął specjalną ustawę zezwalającą na transfer, ponieważ francuskie prawo o dziedzictwie narodowym zazwyczaj uznaje obiekty muzealne za niezbywalne. Rząd Wybrzeża Kości Słoniowej wystosował formalny wniosek o zwrot bębna w ramach szerszego dialogu między Francją a jej byłymi koloniami dotyczącego zrabowanego dziedzictwa. Ruch ten nabrał znaczącego tempa po opublikowaniu w 2018 roku raportu na temat restytucji afrykańskich dóbr kultury, zleconego przez prezydenta Francji. Djidji Ayokwe został przejęty przez francuskie oddziały w 1916 roku podczas kolonialnego podboju Wybrzeża Kości Słoniowej. Lud Ebrié używał bębna do ostrzegania sąsiednich społeczności przed nadciągającymi siłami kolonialnymi, co skłoniło wojsko do skonfiskowania go jako trofeum wojennego. Bęben pozostawał we francuskim posiadaniu przez 110 lat aż do repatriacji w 2026 roku. Jest uważany za jeden z najważniejszych elementów iworyjskiego dziedzictwa przechowywanych za granicą. Międzynarodowi obserwatorzy postrzegają zwrot Djidji Ayokwe jako istotny krok w trwających wysiłkach państw europejskich na rzecz rozliczenia się z dziedzictwem nabytków z epoki kolonialnej. Podobne działania restytucyjne dotyczyły niedawno zwrotu artefaktów innym krajom, w tym Beninowi i Nigerii. Rząd Wybrzeża Kości Słoniowej zasygnalizował, że będzie kontynuował starania o repatriację innych dóbr kultury znajdujących się obecnie w zagranicznych instytucjach. Restytucja Djidji Ayokwe: — ; — ; —

Sources: 6 articles from 6 sources