Hachette odwołuje szefa wydawnictwa Grasset po 26 latach. Spór o książkę Sansala

Hachette Livre ogłosiło 14 kwietnia 2026 roku odejście Oliviera Nory, który kierował prestiżowym wydawnictwem Grasset przez 26 lat. Ruch ten jest powszechnie przypisywany sporowi o datę publikacji nadchodzącej książki pisarza Boualema Sansala. Według źródła AFP, kierownictwo Hachette domagało się wydania książki poświęconej uwięzieniu Sansala w Algierii w czerwcu, podczas gdy Nora opowiadał się za terminem listopadowym. Ogłoszenie decyzji na kilka godzin przed inauguracją Festiwalu Książki w paryskim Grand Palais wywołało poruszenie we francuskim świecie literackim. 66-letni Nora objął stery w Grasset w 2000 roku i był uznawany za jedną z najbardziej niezależnych i wpływowych postaci we francuskim edytorstwie. W oficjalnym komunikacie Hachette stwierdzono, że Nora i Arnaud Lagardère, prezes Hachette Livre, „zgodnie postanowili zakończyć współpracę”. Żadna ze stron nie podała publicznie wyjaśnienia dotyczącego momentu podjęcia tej decyzji. Cień Bolloré nad przyszłością redakcyjną GrassetOdejście Nory to kolejny etap zmian personalnych w Hachette, które rozpoczęły się po przejęciu grupy Lagardère w 2023 roku przez koncern Vivendi miliardera Vincenta Bolloré. Tygodnik „L’Express” poinformował, że Nora został „zwolniony przez Vincenta Bolloré”, co potwierdziły redakcje „Le Canard enchaîné” oraz „Libération”, choć Hachette nie użyło takiego sformułowania. Według „Le Canard enchaîné”, u źródeł sporu leżało samo zakontraktowanie Boualema Sansala, co według części źródeł zostało narzucone Norze przez kierownictwo grupy. W kwietniu 2024 roku Hachette Livre zwolniło już Isabelle Saportę, szefową wydawnictwa Fayard, oficjalnie z powodu „różnic strategicznych”, choć media łączyły to z jej sprzeciwem wobec zatrudnienia blisko związanej z Bolloré wydawczyni Lise Boëll. Hachette ogłosiło również 14 kwietnia, że Boëll przejmie stery w wydawnictwie Mazarine. Pojawiają się sprzeczne informacje o następcy Nory w Grasset: BFMTV wskazuje na Jeana-Christophe’a Thiery’ego, prezesa Louis Hachette Group, natomiast Mediapart wymienia pisarza i redaktora Jeana-Luca Barré. Arnaud Lagardère w wersji oświadczenia cytowanej przez Mediapart wyraził przekonanie co do kompetencji Barré.„Mam pełne zaufanie do umiejętności Jeana-Luca Barré w zakresie utrzymania prestiżu wydawnictwa przy jednoczesnym prowadzeniu go ku nowym wyzwaniom.” — Arnaud Lagardère via Mediapart„Jestem dumny, że przez 26 lat mogłem reprezentować barwy Grasset w pełnej niezależności.” — Olivier Nora via La Libre.be Kryzys wywołany przejściem Sansala z Gallimard do GrassetCiąg zdarzeń prowadzący do dymisji Nory rozpoczął się 13 marca 2026 roku, gdy Boualem Sansal ogłosił odejście z wydawnictwa Gallimard, które wspierało go podczas uwięzienia, na rzecz Grasset. Sansal to francusko-algierski pisarz ułaskawiony w listopadzie 2025 roku przez prezydenta Algierii Abdelmadjida Tebboune’a po rocznym pobycie w areszcie. W niedzielnym wydaniu „Journal du Dimanche” autor stwierdził, że jego nowa książka o tematyce wojennej jest gotowa i „mogłaby ukazać się jutro rano”. Pisarz zapowiedział też podjęcie kroków prawnych przeciwko Tebboune’owi we właściwym czasie. Występując w telewizji Public Sénat 14 kwietnia, Sansal zaprzeczył, jakoby reprezentował poglądy skrajnie prawicowe.„W żadnym wypadku. Jestem Boualem Sansal i mam własną linię. Nie jestem ani tym, ani tamtym. Czerpię z różnych stron, zarówno z prawicy, jak i z lewicy.” — Boualem Sansal via La Libre.beSansal, urodzony 15 października 1949 roku, jest laureatem Grand Prix du roman de l'Académie française z 2015 roku za powieść „2084: Koniec świata”. Jego przejście do Grasset oraz towarzyszące temu okoliczności są uważnie analizowane ze względu na reputację Bolloré, oskarżanego przez część środowisk kulturalnych o wykorzystywanie mediów i wydawnictw do promowania konserwatywnej ideologii. Alain Minc odchodzi z Grasset w akcie solidarnościEseista i doradca polityczny Alain Minc poinformował 14 kwietnia agencję AFP, że opuszcza Grasset w związku z usunięciem Nory. Gest ten odebrano jako wyraz solidarności. Minc, urodzony 15 kwietnia 1949 roku, jest znaczącą postacią we francuskich kręgach intelektualnych i biznesowych. Jego odejście nadaje symboliczne znaczenie wydarzeniom, które wewnątrz branży określono jako wstrząs. Według portalu Mediapart, informacja dotarła do pracowników Grasset w trakcie prezentacji na temat jesiennego sezonu literackiego. Nora, syn wysokiego urzędnika Simona Nory i bratanek historyka Pierre’a Nory, do 2013 roku nadzorował także wydawnictwa Calmann-Lévy i Fayard, co ugruntowało jego pozycję jako jednego z najważniejszych wydawców swojego pokolenia. W oficjalnym komunikacie Lagardère nazwał go „filarem francuskiego krajobrazu literackiego” i podkreślił jego „decydującą rolę w budowaniu pozycji Hachette Livre jako lidera rynku”.Wydawnictwo Grasset powstało w 1907 roku i stało się jedną z najbardziej zasłużonych marek literackich we Francji. Do grupy Hachette dołączyło w 1981 roku. Grupa Lagardère, kontrolująca Hachette Livre, została przejęta przez koncern Vivendi Vincenta Bolloré w 2023 roku, co wywołało obawy autorów i instytucji kultury o przyszłość niezależności redakcyjnej. Boualem Sansal został aresztowany w Algierii w listopadzie 2024 roku i spędził rok w więzieniu przed ułaskawieniem przez prezydenta Tebboune'a.Kluczowe wydarzenia kryzysu w Grasset: — ; — ; — ; — ; —