Siły zbrojne USA przeprowadziły 5 kwietnia 2026 roku skomplikowaną operację ratunkową we wnętrzu terytorium Iranu. Uratowano drugiego członka załogi zestrzelonego myśliwca F-15E Strike Eagle, który ukrywał się w górach przez niemal dwie doby. W akcji, oprócz setek operatorów sił specjalnych, udział wzięli izraelscy komandosi oraz CIA.
Udana ewakuacja pułkownika
Amerykański oficer został uratowany z gór w południowo-zachodnim Iranie po 48 godzinach od zestrzelenia jego samolotu.
Współpraca z komandosami z Izraela
W operacji brały udział elitarne jednostki izraelskie Shaldag i Sayeret Matkal oraz setki żołnierzy operacji specjalnych USA.
Straty sprzętowe przekraczające 250 mln USD
Siły USA zostały zmuszone do zniszczenia dwóch własnych transportowców C-130 Hercules, które ugrzęzły w terenie podczas akcji.
Dezinformacja CIA
Agencja wywiadowcza zmyliła irańskie służby pościgowe, rozpowszechniając plotkę o rzekomym transporcie lotnika lądowym konwojem.
Amerykańskie siły zbrojne uratowały 5 kwietnia 2026 roku drugiego członka załogi zestrzelonego myśliwca F-15E Strike Eagle z głębi terytorium Iranu. Zakończyło to trwającą około 48 godzin operację, w którą zaangażowano setki żołnierzy operacji specjalnych, izraelskich komandosów oraz kampanię dezinformacyjną CIA. Aby zapobiec przejęciu sprzętu przez przeciwnika, Amerykanie zniszczyli dwa własne samoloty transportowe. Uratowany oficer w stopniu pułkownika, pełniący funkcję oficera systemów uzbrojenia, został przetransportowany do Kuwejtu w celu opatrzenia poważnych obrażeń. Maszyna F-15E została zestrzelona 3 kwietnia 2026 roku nad południowo-zachodnim Iranem – według dziennika „The Guardian” był to pierwszy amerykański samolot wojenny utracony w wyniku wrogiego ognia od czasu wojny w Iraku w 2003 roku. Pilot maszyny został odnaleziony stosunkowo szybko, jednak drugi członek załogi pozostawał zaginiony przez prawie dwa dni, co uruchomiło jedną z najbardziej złożonych operacji specjalnych w historii USA.
CIA użyła dezinformacji, by zyskać na czasie Kluczową rolę w lokalizacji oficera i opóźnieniu irańskiego pościgu odegrała CIA. Jak podaje „New York Times”, agencja przygotowała plan mistyfikacji, rozpowszechniając w Iranie fałszywe informacje o rzekomym odnalezieniu lotnika i wywożeniu go z kraju lądowym konwojem. Miało to odciągnąć irańskie grupy poszukiwawcze od faktycznego miejsca pobytu pułkownika. „The Wall Street Journal” również poinformował o uruchomieniu kampanii dezinformacyjnej na kilka godzin przed właściwą ewakuacją. Przedstawiciel administracji rządowej przekazał „New York Times”, że działania te wywołały dezorientację w szeregach irańskich sił. Następnie CIA, używając specjalistycznego sprzętu, precyzyjnie namierzyła oficera i przekazała współrzędne Pentagonowi. Lotnik unikał schwytania przez ponad dobę, ukrywając się w skalistym terenie górskim w prowincji Kohgiluyeh i Boyer-Ahmad. Ostatecznie dotarł do grani na wysokości około 2000–2100 metrów, gdzie ukrył się w szczelinie, mając przy sobie jedynie pistolet i urządzenie do bezpiecznej łączności.
„„Uratowaliśmy poważnie rannego i doprawdy odważnego oficera załogi F-15 z głębi irańskich gór. Irańskie wojsko szukało go nieustannie, w dużej liczbie i było blisko. To wysoce szanowany pułkownik”.” — Donald Trump za pośrednictwem ANSA
Dwa transportowce C-130 wysadzone w powietrze Sama ewakuacja wiązała się z trudnościami technicznymi. Według „New York Times”, dwa samoloty transportowe C-130 Hercules, które skierowano do prowizorycznej strefy lądowania na południe od Isfahanu, uwięzły w gruncie i nie mogły wystartować. Siły USA zniszczyły obie maszyny, aby nie wpadły w ręce Irańczyków, a do ewakuacji rannych i zespołów ratowniczych wysłano trzy dodatkowe transportowce. Śmigłowiec HH-60 Pave Hawk biorący udział w akcji został uszkodzony przez irański ogień, ale zdołał bezpiecznie wrócić do bazy. „The Guardian” oszacował, że koszt utraconego sprzętu prawdopodobnie przekroczył 250 mln dolarów – zmodyfikowany C-130 Hercules kosztuje blisko 115 mln dolarów, a F-15E Strike Eagle około 31 mln dolarów. Izraelskie źródło cytowane przez „Iran International” podało, że w misji obok sił USA uczestniczyły dwie elitarne jednostki z Izraela: Shaldag oraz Sayeret Matkal. Przez cały czas trwania operacji amerykańskie lotnictwo atakowało irańskie konwoje, by utrzymać je z dala od miejsca ukrywania się lotnika.
Koszty utraconych maszyn w operacji: F-15E Strike Eagle (before: Koszt jednostkowy: 31 mln USD, after: Utrata jednej maszyny (zestrzelona 3 kwietnia)); Zmodyfikowany C-130 Hercules (before: Koszt jednostkowy: blisko 115 mln USD, after: Dwa samoloty zniszczone przez siły USA, by uniknąć przejęcia)
Trump chwali misję; Iran przedstawia własną wersję wydarzeń Prezydent USA Donald Trump ogłosił sukces operacji na platformie Truth Social, opisując ją w stanowczych słowach.
„„ZROBILIŚMY TO! Drodzy obywatele, w ostatnich godzinach Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych przeprowadziły jedną z najbardziej śmiałych operacji poszukiwawczo-ratowniczych w historii kraju, aby ocalić jednego z naszych niesamowitych oficerów”.” — Donald Trump za pośrednictwem La Razón
Trump oświadczył, że żaden amerykański żołnierz nie zginął ani nie odniósł obrażeń podczas samej ewakuacji. Z kolei irańska agencja Tasnim przedstawiła odmienną relację, twierdząc, że siły Iranu zniszczyły dwa amerykańskie śmigłowce Black Hawk, transportowiec C-130 oraz kilka dronów, publikując przy tym nagrania płonących wraków. „The Guardian” zauważa, że incydent ten przypomina, iż przewaga powietrzna USA i Izraela nad Iranem – mimo wykonywania od 300 do 500 uderzeń dziennie – nie jest absolutna. Konflikt koalicji z Iranem rozpoczął się 28 lutego 2026 roku.
Amerykańsko-izraelska kampania przeciwko Iranowi, znana jako operacja Epic Fury, rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku. Według danych „The Guardian”, przed rozpoczęciem kampanii dowództwo sił specjalnych USA dysponowało 218 maszynami F-15E Strike Eagle oraz 55 egzemplarzami C-130. Ewentualne wzięcie amerykańskich lotników do niewoli miałoby ogromny ciężar polityczny, przywołując pamięć o kryzysie zakładników w ambasadzie USA z lat 1979–1980, który znacząco osłabił prezydenturę Jimmy'ego Cartera.
Mentioned People
- Donald Trump — 47. prezydent Stanów Zjednoczonych
- Pete Hegseth — 29. sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych
Sources: 70 articles
- El rescate del piloto americano en Irán, según Trump y según Teherán (France 24)
- Le 36 ore del colonnello pilota in fuga dagli iraniani: la pistola, il nascondiglio in una fessura tra le montagne, la paura di una imboscata (e un messaggio criptato) (Corriere della Sera)
- Ferido nas montanhas, como é que o tripulante dos EUA conseguiu esconder-se no Irão? (RTP - Rádio Televisão Portuguesa)
- Nach Bergung in Iran lässt Trump die Rhetorik eskalieren: "Öffnet die verdammte Meerenge" (Neue Zürcher Zeitung)
- Salvar al aviador derribado en Irán: una operación peligrosa, compleja y contra reloj (EL PAÍS)
- Ce que l'on sait de l'opération de sauvetage spectaculaire d'un aviateur américain en Iran (Le Monde.fr)
- Exclusive: Trump says U.S. feared Iran trap during F-15 crew rescue (Axios)
- U.S. Rescues Downed Airman as Pressure Mounts on Iran Over Hormuz | in.gr (in.gr)
- US-Pilot im Iran gerettet: Spektakuläre Operation von SEAL Team 6 (20 Minuten)
- Despite propaganda coup of F-15 crew rescue, downing is reminder to US that Iran can fight back (The Guardian)