Izrael zabił Aliego Larijaniego i dowódcę Basidżu pod Teheranem

Izrael zabił Alego Larijaniego, sekretarza irańskiej Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego i faktycznego koordynatora działań operacyjnych państwa, w nalocie lotniczym w pobliżu Teheranu 17 marca 2026 r. Według Sił Obronnych Izraela w tej samej fali uderzeń zginął również Gholamreza Soleimani, dowódca paramilitarnej formacji Basidż. Razem z Larijanim zginęli jego syn Morteza oraz współpracownik. Rząd Iranu i media państwowe potwierdziły obie śmierci. Izraelski minister obrony Israel Katz potwierdził zabicie tych urzędników. Jak podały izraelskie media cytowane przez ANSA, powiedział, że zostali „wyeliminowani”. Uderzenia stanowią najpoważniejszy cios dla irańskiego kierownictwa bezpieczeństwa i wojska od początku konfliktu.

Szef irańskiej armii zapowiada zdecydowany odwet Szef irańskiej armii odpowiedział w ciągu kilku godzin i zapowiedział „zdecydowaną” reakcję na zabicie obu urzędników – podał Reuters. Ich śmierć wpisuje się w serię systematycznych uderzeń w najwyższe kierownictwo Iranu, która trwa od końca lutego 2026 r. Larijani był powszechnie uznawany za najważniejszą postać zarządzającą irańskim aparatem bezpieczeństwa po śmierci najwyższego przywódcy Alego Chameneiego. Jako sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego znajdował się w centrum decyzji wojskowych i dyplomatycznych Iranu. Potwierdzenie zgonów przez irański rząd i media państwowe pokazało skalę strat, jakie kierownictwo państwa poniosło w ostatnich tygodniach. Potwierdzone źródła nie podały informacji o dokładnej godzinie ani metodzie ataku poza tym, że doszło do niego w pobliżu Teheranu.

Zabicie Alego Larijaniego i Gholamrezy Soleimaniego nastąpiło po zamachu na najwyższego przywódcę Iranu Alego Chameneiego 28 lutego 2026 r. podczas wspólnych amerykańsko-izraelskich uderzeń na Teheran w ramach operacji Epic Fury, co irański rząd potwierdził 1 marca 2026 r. Syn Chameneiego, Mojtaba Chamenei, został 9 marca 2026 r. mianowany najwyższym przywódcą, aby ustabilizować sytuację w państwie. Ali Larijani był już wcześniej sekretarzem Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego w latach 2005–2007, a na to stanowisko wrócił w 2025 r. Urodził się 3 czerwca 1958 r. i przez dekady należał do centralnych postaci irańskiej polityki. Analitycy określali go mianem „filozofa w mundurze”, który poruszał się między nurtem modernizacyjnym a twardą linią religijną w obrębie reżimu.

Rynki ropy i żegluga przez Ormuz pod presją Trwający konflikt wywołał wzrost światowych cen ropy i zakłócenia w Cieśninie Ormuz – wynika z dziennika weryfikacyjnego. Zakłócenia w cieśninie mają szerokie skutki dla światowych rynków energii ze względu na wolumen ropy naftowej, który tędy przepływa. Konflikt, który rozpoczął się 28 lutego 2026 r., doprowadził już do śmierci wielu wysokich rangą przedstawicieli irańskich struktur wojskowych, wywiadowczych i bezpieczeństwa. Śmierć Larijaniego eliminuje jedną z nielicznych pozostałych postaci, które miały zarazem instytucjonalną władzę i doświadczenie potrzebne do skoordynowania spójnej odpowiedzi Iranu. Zabicie dowódcy Basidżu Gholamrezy Soleimaniego pozbawia jednocześnie Iran ważnego narzędzia bezpieczeństwa wewnętrznego i mobilizacji paramilitarnej. Łączny wpływ tych uderzeń na irańską strukturę dowodzenia pozostaje jednym z głównych pytań w miarę trwania konfliktu.

Larijani był uznawany za niezbędnego stratega reżimu Ali Larijani od lat uchodził za jednego z najbardziej sprawnych politycznych graczy w irańskim systemie. ANSA opisywała go jako kluczową postać równoważącą rywalizujące frakcje w Islamskiej Republice. Przez kilka dekad pełnił wiele wysokich funkcji, w tym wcześniej urząd sekretarza Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego w latach 2005–2007, a na stanowisko wrócił w 2025 r. Jego profil wojskowego i filozofa czynił go postacią nietypową w irańskiej polityce, zdolną do rozmowy zarówno z twardogłowymi, jak i pragmatykami. Gholamreza Soleimani, urodzony w 1964 r., dowodził siłami Basidż i zajmował wysoką rangę w Korpusie Strażników Rewolucji Islamskiej. Jednoczesne wyeliminowanie obu tych postaci w ramach jednej fali operacyjnej wskazuje na kontynuację działań mających osłabić zdolność Iranu do zorganizowanej odpowiedzi wojskowej i politycznej. Nowy najwyższy przywódca Iranu, Mojtaba Chamenei, stoi teraz przed zadaniem odbudowy struktury kierowniczej, która została poważnie uszczuplona od pierwszych uderzeń tego konfliktu.