Trump grozi Iranowi i odkłada wizytę w Chinach, rynki reagują spadkami

Prezydent USA Donald Trump zagroził zniszczeniem irańskiego terminalu naftowego na wyspie Kharg, oświadczając: „Mógłbym go zniszczyć”. Stało się to w momencie, gdy Waszyngton zwiększał presję dyplomatyczną i gospodarczą na Teheran po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie. W tym samym czasie sekretarz stanu USA Marco Rubio polecił amerykańskim dyplomatom naciskać na rządy państw sojuszniczych, aby uznały irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej oraz Hezbollah za organizacje terrorystyczne. Trump potwierdził także, że poprosił Chiny o przełożenie planowanej wizyty o miesiąc, co było dyplomatycznym sygnałem szerszych zakłóceń wywołanych trwającym konfliktem. Tego samego dnia europejskie giełdy spadały. Główny indeks w Mediolanie obniżył się o 0.2 (%) — spadek indeksu giełdowego w Mediolanie w związku z napięciem na Bliskim Wschodzie, ponieważ inwestorzy śledzili rozwój sytuacji wokół cieśniny Ormuz. Zestawienie gróźb militarnych, działań dyplomatycznych i nerwowości na rynkach pokazało, że skutki konfliktu na Bliskim Wschodzie sięgają coraz szerzej.

Rubio naciska na sojuszników w sprawie wpisania IRGC i Hezbollahu na listy terrorystyczne Marco Rubio, który jest 72. sekretarzem stanu USA, polecił amerykańskim dyplomatom pracującym za granicą, aby namawiali rządy państw przyjmujących do formalnego wpisania zarówno IRGC, jak i Hezbollahu na listy organizacji terrorystycznych – podał Reuters. Dyrektywa była skoordynowaną próbą budowy międzynarodowej koalicji nacisku na główne irańskie narzędzia wojskowe i pośrednie. Rubio rozmawiał też telefonicznie z byłym ministrem spraw zagranicznych Korei Południowej Cho Tae-yulem. Obaj urzędnicy uznali, że cieśnina Ormuz ma kluczowe znaczenie dla światowej gospodarki – wynika z komunikatu z Seulu. Koordynacja z Koreą Południową pokazała, że Waszyngton stara się uzgodnić ze swoimi azjatyckimi sojusznikami wspólną ocenę gospodarczych konsekwencji konfliktu. Dyplomatyczne działania Rubio toczyły się równolegle z bezpośrednią militarną retoryką Trumpa, co sugeruje dwutorową strategię nacisku na Teheran.

Diesel przekracza 5 dolarów za galon, a ruch tankowców się zmienia Średnia cena oleju napędowego w USA przekroczyła 5 (dollars per gallon) — próg 5 dolarów za galon dla średniej ceny diesla w USA w czasie wojny na Bliskim Wschodzie, gdy wojna na Bliskim Wschodzie zaczęła wystawiać światową gospodarkę na próbę – podał Reuters. Ten poziom cen odzwierciedlał rosnące obawy traderów i operatorów logistycznych o bezpieczeństwo szlaków dostaw ropy przez Zatokę Perską. Należący do podmiotu spoza Iranu tankowiec przepłynął przez cieśninę Ormuz z włączonym systemem śledzenia AIS – podała ANSA. Analitycy i podmioty monitorujące żeglugę uznały ten szczegół za istotny, ponieważ w strefach podwyższonego ryzyka praktyką bywa wyłączanie nadajników. Europejskie giełdy otworzyły się 16 marca na minusie. Inwestorzy w całej Europie obserwowali zarówno ceny ropy, jak i rozwój sytuacji w cieśninie. Indeks w Mediolanie spadł o 0,2 proc. Spadały też szerzej rynki europejskie, ponieważ niepewność co do dalszego przebiegu konfliktu pogarszała nastroje – podała ANSA.

Wyspa Kharg, położona około 25 kilometrów od irańskiego wybrzeża w Zatoce Perskiej, obsługuje zdecydowaną większość eksportu irańskiej ropy naftowej i historycznie była strategicznym celem w konfliktach regionalnych. Cieśnina Ormuz, jedyne morskie połączenie Zatoki Perskiej z otwartym oceanem, od dawna jest uznawana za jedno z najważniejszych morskich wąskich gardeł świata, przez które przechodzi znacząca część globalnych dostaw ropy. Strategiczne znaczenie tego szlaku sprawiało, że przez kilka dekad regularnie stawał się on punktem napięć między USA a Iranem.

Opóźnienie wizyty w Chinach pokazuje szersze skutki dyplomatyczne Prośba Trumpa skierowana do Pekinu o przełożenie planowanej wizyty o miesiąc nadała kryzysowi dodatkowy wymiar dyplomatyczny – podała ANSA. Decyzja sugeruje, że konflikt na Bliskim Wschodzie zmienia kalendarz polityki zagranicznej prezydenta USA na najwyższym szczeblu. Nie ma potwierdzonych informacji, czy Pekin formalnie zaakceptował przełożenie wizyty albo zaproponował inny termin. Opóźnienie nastąpiło w momencie, gdy relacje USA–Chiny i tak pozostawały obciążone kilkoma punktami spornymi, a sam obraz odłożonego szczytu miał znaczenie wykraczające poza kwestię terminarza. Połączenie gróźb militarnych Trumpa wobec Iranu, wielostronnych działań dyplomatycznych Rubio, rosnących cen paliw i nerwowych reakcji giełd kreśli obraz konfliktu, którego konsekwencje wykraczają daleko poza bezpośredni teatr działań wojennych.