Trump grozi zniszczeniem wyspy Kharg i odkłada wizytę w Chinach

Prezydent Donald Trump zagroził zniszczeniem wyspy Kharg, czyli głównego terminalu eksportu ropy Iranu. Jednocześnie przyznał, że Stany Zjednoczone prowadzą rozmowy z Teheranem, ale Iran jest „not yet ready to reach an agreement”. Groźba, o której informowano 16 marca, oznaczała wyraźne zaostrzenie retoryki w sytuacji, gdy kanały dyplomatyczne między Waszyngtonem a Teheranem pozostawały przedmiotem sporu. Komentarze Trumpa zbiegły się z odrębnym ogłoszeniem, że poprosił Chiny o przesunięcie swojej planowanej wizyty o miesiąc. Nakładające się sygnały dyplomatyczne i wojskowe postawiły Stany Zjednoczone w centrum kilku równoległych napięć geopolitycznych w ciągu jednych 24 godzin.

Teheran ostrzega, że amerykańskie wojska lądowe oznaczałyby „kolejny Wietnam” Iran odpowiedział na rosnącą presję własnym ostrzeżeniem. Według ANSA każda operacja z udziałem amerykańskich wojsk lądowych doprowadziłaby do „another Vietnam”. Szef irańskiej dyplomacji Abbas Araghchi odrzucił też doniesienia Axios, według których w ostatnim czasie doszło do kontaktu między Teheranem a Waszyngtonem. Araghchi oświadczył, że jego ostatni kontakt ze Steve Witkoff, specjalnym wysłannikiem USA na Bliski Wschód i do misji pokojowych, miał miejsce przed wojną. Tym samym bezpośrednio zaprzeczył relacji Axios. To stanowisko pokazało, jak trudno zbudować wiarygodny kanał dyplomatyczny między obiema stolicami w momencie podwyższonego napięcia. Podwójna postawa Teheranu – z jednej strony ostrzeżenia wojskowe, z drugiej kwestionowanie istnienia aktywnej dyplomacji zakulisowej – oddaje złożoność obecnego impasu.

Trump odkłada podróż do Chin, gdy nakładają się równoległe ścieżki dyplomatyczne 16 marca Trump ogłosił, że osobiście poprosił Chiny o opóźnienie planowanej podróży o miesiąc – podała ANSA. Decyzja wprowadziła dodatkową niepewność do już napiętego kalendarza dyplomatycznego, bo administracja równocześnie mierzy się ze sporem z Iranem i pytaniami o dostawy broni dla Tajwanu. Trump przedstawił przesunięcie wizyty jako własną inicjatywę, a nie reakcję na naciski ze strony Pekinu. Dostępne relacje nie zawierały dalszych szczegółów o nowym terminie podróży. Informacja pojawiła się w chwili, gdy relacje Waszyngtonu zarówno z Pekinem, jak i z Teheranem były jednocześnie napięte. To utrudnia administracji przedstawienie spójnej polityki zagranicznej wobec Indo-Pacyfiku i Bliskiego Wschodu w tym samym czasie.

Tajwan: drugi pakiet amerykańskiej broni jest realizowany zgodnie z planem Ministerstwo Obrony Narodowej Tajwanu poinformowało, że sprzedaż drugiego pakietu amerykańskiego uzbrojenia przebiega zgodnie z harmonogramem – podał Reuters. Była to odpowiedź na doniesienia sugerujące opóźnienie. Niezależnie od tego minister obrony Tajwanu powiedział dziennikarzom, że nie został poinformowany o żadnym przesunięciu dostaw amerykańskiej broni – podał Mediafax. Rozbieżne sygnały – z jednej strony pogłoski o opóźnieniu, z drugiej oficjalne zaprzeczenia – zwiększyły niepewność co do statusu transferu uzbrojenia w wrażliwym momencie relacji po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej. Upór Tajwanu, że procedura przebiega zgodnie z planem, wyglądał na próbę uspokojenia opinii krajowej i pokazania, że zaufanie do amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa się utrzymuje. Kwestia sprzedaży broni bezpośrednio łączy się z decyzją Trumpa o przesunięciu wizyty w Chinach, ponieważ Pekin konsekwentnie sprzeciwia się amerykańskim transferom uzbrojenia do Tajpej.

Relacje między USA a Iranem od dekad wyznaczają kolejne cykle konfrontacji i nieudanej dyplomacji. W 2018 roku, podczas pierwszej kadencji Trumpa, Stany Zjednoczone wycofały się z porozumienia nuklearnego Joint Comprehensive Plan of Action i ponownie nałożyły szerokie sankcje na Iran. Wyspa Kharg od dawna jest uznawana za strategiczny punkt w razie ewentualnej konfrontacji militarnej, ponieważ obsługuje zdecydowaną większość irańskiego eksportu ropy. Sprzedaż amerykańskiej broni Tajwanowi pozostaje stałym źródłem napięć z Pekinem, który uznaje Tajwan za suwerenną część Chin i sprzeciwia się zagranicznemu wsparciu wojskowemu dla wyspy.