MKOl wprowadza test SRY dla kobiet od igrzysk w Los Angeles 2028

The Międzynarodowy Komitet Olimpijski ogłosił w czwartek, 26 marca 2026 roku, że w konkurencjach kobiet na igrzyskach w Los Angeles 2028 i później będą mogły startować wyłącznie biologiczne kobiety. Wszystkie zawodniczki, które chcą się zakwalifikować, będą musiały przejść jednorazowy test genetyczny na obecność genu SRY, związanego z męskim rozwojem płciowym. W praktyce decyzja wyklucza kobiety transpłciowe z rywalizacji w kategorii kobiet na igrzyskach olimpijskich. MKOl podał, że test można wykonać z użyciem śliny, wymazu z policzka albo próbki krwi i że jest on mało inwazyjny. Ogłoszenie wywołało natychmiastowe, wyraźnie podzielone reakcje rządów i organizacji sportowych na świecie.

Francja nazywa politykę naukowym krokiem wstecz Francuska minister sportu Marina Ferrari potępiła w piątek, 27 marca 2026 roku, decyzję MKOl i nazwała ją „krokiem wstecz”. Dodała, że rząd Francji z „głębokim zaniepokojeniem” przyjmuje tę zmianę. Ferrari powiedziała, że Francja „odnotowuje” nowe wymaganie, ale zasadniczo sprzeciwia się szerokiemu stosowaniu badań genetycznych. „Sprzeciwiamy się powszechnemu stosowaniu testów genetycznych, które rodzi liczne pytania etyczne, prawne i medyczne, zwłaszcza w świetle francuskich przepisów dotyczących bioetyki.” — Marina Ferrari via Reuters Ferrari przypomniała, że podobne testy ustalania płci wprowadzono po raz pierwszy w 1967 roku, ale zrezygnowano z nich w 1999 roku po silnych zastrzeżeniach części środowiska naukowego co do ich przydatności. Jej zdaniem nowa polityka może podważać zasadę równości, ponieważ uderza w zawodniczki, a także nie uwzględnia biologicznej różnorodności osób interpłciowych. „Definiuje ona płeć żeńską bez uwzględnienia biologicznych specyfik osób interpłciowych, których cechy płciowe wykazują naturalne wariacje, co prowadzi do uproszczonego i potencjalnie stygmatyzującego podejścia.” — Marina Ferrari via Reuters Francja zapowiedziała utworzenie krajowego obserwatorium, które połączy przedstawicieli organizacji sportowych, naukowców, ekspertów prawnych i reprezentantów zawodników, aby przygotować rekomendacje mające zapewnić, że sport pozostanie uczciwy, otwarty i zgodny z prawami człowieka.

Trump chwali decyzję MKOl i łączy ją ze swoim dekretem Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump pochwalił decyzję MKOl późnym wieczorem w czwartek, za pośrednictwem platformy Truth Social, przedstawiając ją jako bezpośredni skutek własnej polityki. „Gratulacje dla Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego z powodu decyzji o zakazie udziału mężczyzn w kobiecych sportach. To dzieje się wyłącznie dlatego, że wydałem silny dekret wykonawczy, który broni kobiet i dziewcząt!” — Donald Trump via Al Jazeera Nowa polityka MKOl jest zgodna z dekretem wykonawczym Trumpa z lutego 2025 roku, który zakazał udziału zawodników transpłciowych w sportach dziewcząt i kobiet w Stanach Zjednoczonych. Z kolei Nowozelandzki Komitet Olimpijski przedstawił stanowisko odmienne, ale popierające nowe przepisy. Dyrektor generalna Nicki Nicol uznała je za krok w stronę większej jasności i uczciwości podczas igrzysk. Nicol przyznała, że sprawa jest wrażliwa i że „dotyczy bezpośrednio ludzi, a nie tylko polityki”, jednocześnie wskazując na szerokie konsultacje i opinie ekspertów, które poprzedziły decyzję MKOl. Nowozelandzka sztangistka Laurel Hubbard była pierwszą otwarcie transpłciową kobietą, która wystartowała na igrzyskach olimpijskich, gdy pojawiła się na Tokyo 2021.

Sporne dzieje testów płci na igrzyskach olimpijskich Genetyczne testy płci na igrzyskach olimpijskich mają wieloletnią, sporną historię. Zgodnie z materiałami źródłowymi MKOl wprowadził testy ustalania płci w 1967 roku, a praktyka ta trwała do 1999 roku, kiedy z niej zrezygnowano po zastrzeżeniach części środowiska naukowego co do jej wiarygodności i przydatności. Nowa polityka, ogłoszona za prezydentury MKOl Kirsty Coventry, która objęła urząd w 2025 roku, oznacza powrót do formy testowania, której nie było w kryteriach kwalifikacyjnych igrzysk od ponad dwóch dekad. Decyzja MKOl wpisuje się w rosnącą liczbę krajowych polityk sportowych, które ograniczają udział osób transpłciowych w kategoriach kobiet. Trend ten przyspieszyła częściowo presja polityczna w kilku krajach. Sprzeciw Francji jest istotny także dlatego, że Paryż był gospodarzem letnich igrzysk olimpijskich w 2024 roku i utrzymuje bliską relację instytucjonalną z MKOl. Ferrari zapowiedziała, że Francja pozostaje zaangażowana w zapewnienie, iż „każdy sportowiec może rywalizować w środowisku pełnym szacunku i ochrony, zgodnym z wartościami francuskiego sportu”. Rozbieżność między potępieniem ze strony Francji a poparciem ze strony Stanów Zjednoczonych pokazuje szerszą międzynarodową debatę o tym, jak organizacje sportowe mają równoważyć uczciwość rywalizacji, włączanie i prawa zawodników transpłciowych oraz interpłciowych. Igrzyska w Los Angeles 2028, na których nowe zasady zaczną obowiązywać po raz pierwszy, mają się odbyć na amerykańskiej ziemi, pod administracją polityczną, która uczyniła ograniczenia udziału osób transpłciowych w sporcie jednym z priorytetów ustawodawczych i wykonawczych.

Polityka MKOl dotycząca testów płci: Zasada dopuszczenia do konkurencji kobiet (before: Brak wymogu testu genetycznego (polityka zaniechana od 1999 roku), after: Od LA 2028 wymagany jednorazowy test genu SRY); Dopuszczenie kobiet transpłciowych (before: Ocena indywidualna (na przykład Laurel Hubbard startowała na Tokyo 2021), after: W praktyce wykluczone z kategorii kobiet); Okres testów genetycznych (before: Testy wprowadzono w 1967 roku, zrezygnowano z nich w 1999 roku, after: Przywrócone po ogłoszeniu z 2026 roku, stosowane od 2028 roku)

Polityka MKOl dotycząca dopuszczania ze względu na płeć — najważniejsze daty: — ; — ; — ; — ; — ; —