Rząd Portugalii tnie podatki na paliwa w obliczu rekordowej drożyzny

Rząd Portugalii zatwierdził obniżki podatku od produktów energetycznych, które przełożą się na spadek cen paliw o 1,8 centa na litrze oleju napędowego oraz 3,3 centa na litrze benzyny. Decyzja ta zapadła w obliczu narastającej presji inflacyjnej, która szczególnie mocno uderza w portfele kierowców oraz konsumentów produktów podstawowych. Premier Luís Montenegro zadeklarował, że gabinet utrzyma mechanizmy wsparcia i zainterweniuje ponownie, jeśli ceny na stacjach wzrosną o więcej niż 10 centów. Obecnie napełnienie standardowego baku diesla kosztuje o 14 euro więcej niż w okresie bezpośrednio poprzedzającym wybuch pełnoskalowej wojny na Ukrainie. Rządowy mechanizm ma na celu częściowe zamortyzowanie tych kosztów poprzez elastyczne zarządzanie stawkami podatku ISP.

Sytuacja na rynku żywnościowym budzi równie duży niepokój, gdyż koszyk podstawowych produktów spożywczych osiągnął najwyższą cenę w historii pomiarów. Analizy wskazują, że zestaw 63 niezbędnych artykułów monitorowanych przez organizację konsumencką kosztuje obecnie ponad 250 euro, co stanowi wzrost o 12 euro w porównaniu z analogicznym okresem w 2022 roku. Eksperci ostrzegają, że to nie koniec podwyżek, przewidując dalsze wzrosty cen mięsa i ryb na poziomie około 7 proc. w nadchodzących miesiącach. Wśród produktów, które najbardziej podrożały, wymienia się wołowinę, jajka, pomarańcze oraz kawę. Portugalia zmaga się z wysoką inflacją cen żywności od początku 2022 roku, co jest efektem zakłóceń w łańcuchach dostaw oraz wzrostu kosztów energii po inwazji Rosji na Ukrainę. W 2023 roku rząd wprowadził czasowe zerowe stawki VAT na wybrane produkty podstawowe, jednak po wygaśnięciu tego mechanizmu ceny ponownie zaczęły gwałtownie rosnąć, osiągając w marcu 2026 roku rekordowe poziomy.

Polityka rządu Luísa Montenegro koncentruje się na balansowaniu między dyscypliną budżetową a koniecznością ochrony najuboższych warstw społeczeństwa przed skutkami drożyzny. Minister środowiska i energii Maria da Graça Carvalho nadzoruje wdrażanie ulg paliwowych, które mają być odczuwalne dla podatników już w najbliższym tygodniu. Jednocześnie przedstawiciele branży handlowej sugerują, że konsumenci powinni przygotować się na dalsze uszczuplenie zasobów finansowych ze względu na niepewną sytuację na rynkach międzynarodowych. 14 (euro) — wzrost kosztu baku diesla od wybuchu wojny Zmiany cen i wsparcia paliwowego: Obniżka podatku (benzyna): stawka bazowa → -3,3 centa/litr; Obniżka podatku (diesel): stawka bazowa → -1,8 centa/litr; Koszt koszyka 63 produktów: 238 euro (2022) → 250 euro (2026)

Mimo wprowadzonych obniżek, opozycja i organizacje społeczne wskazują na niewystarczającą skalę pomocy w stosunku do tempa wzrostu kosztów życia. Premier Montenegro podkreśla jednak, że państwo musi działać w sposób odpowiedzialny, reagując proporcjonalnie do dynamiki rynku. „O Governo manterá o mecanismo de desconto nos combustíveis se os aumentos forem acima de dez cêntimos” (Rząd utrzyma mechanizm obniżek paliwowych, jeśli wzrosty cen przekroczą barierę dziesięciu centów) — Luís Montenegro via Reuters