Międzynarodowe śledztwo doprowadziło do zidentyfikowania 22 osób zamieszanych w rosyjską operację sabotażową na terenie Europy. Brytyjska policja oraz litewska prokuratura oficjalnie potwierdziły, że za rozsyłaniem przesyłek z ładunkami zapalającymi stał rosyjski wywiad wojskowy. Paczki, zawierające m.in. masażery z substancjami łatwopalnymi, miały wybuchać w samolotach transportowych i sortowniach, stwarzając bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa lotniczego w Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii.
Potwierdzenie udziału GRU
Służby brytyjskie i litewskie oficjalnie przypisały odpowiedzialność za ataki rosyjskiemu wywiadowi wojskowemu, wskazując na państwowy charakter sabotażu.
Zidentyfikowano 22 podejrzanych
W ramach międzynarodowego śledztwa ustalono tożsamość ponad dwudziestu osób, z których pięć usłyszało już zarzuty przed litewskim sądem.
Zagrożenie dla lotnictwa
Ładunki zapalające ukryte w masażerach miały eksplodować podczas lotu samolotów cargo, co mogło doprowadzić do tragicznych katastrof w powietrzu.
Europejskie organy ścigania oraz agencje wywiadowcze ogłosiły przełom w śledztwie dotyczącym serii incydentów sabotażowych, do których doszło w centrach logistycznych na terenie Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii. Brytyjska policja oraz prokuratura w Litwie oficjalnie potwierdziły, że za operacją rozsyłania paczek zawierających ładunki zapalające stał rosyjski wywiad wojskowy GRU. Śledztwo wykazało, że sprawcy wykorzystywali popularne firmy kurierskie do transportu niebezpiecznych przedmiotów, takich jak masażery elektryczne czy urządzenia gospodarstwa domowego, w których ukryto substancje łatwopalne i mechanizmy inicjujące zapłon. Celem tych działań było wywołanie pożarów na pokładach samolotów transportowych oraz w sortowniach paczek, co stanowiło bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa cywilnego ruchu lotniczego. Tylko dzięki opóźnieniom w transporcie ładunki te aktywowały się na ziemi, a nie w trakcie lotu, co zapobiegło potencjalnym katastrofom lotniczym o ogromnej skali. W toku skoordynowanych działań międzynarodowych zidentyfikowano łącznie 22 osoby podejrzane o udział w tym procederze. Litewskie władze poinformowały o postawieniu oficjalnych aktów oskarżenia pięciu osobom, które miały bezpośrednio uczestniczyć w logistyce i nadawaniu przesyłek. Choć wykonawcy niższego szczebla zostali ujęci w kilku krajach, w tym w Polsce i Litwie, koordynatorzy operacji przebywający w Rosji wciąż pozostają na wolności. Polscy śledczy również biorą aktywny udział w tym postępowaniu, wskazując na powiązania zatrzymanych z szerszą siatką dywersyjną operującą w Europie Środkowej. Metodyka działania sprawców opierała się na wykorzystywaniu niczego niepodejrzewających pośredników oraz fałszywych tożsamości, co miało utrudnić powiązanie incydentów z Kremlem. Eksperci podkreślają, że operacja ta była starannie zaplanowana pod kątem logistycznym, aby ominąć standardowe kontrole bezpieczeństwa cargo. Od 2014 roku, a szczególnie po pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 roku, rosyjskie służby specjalne zintensyfikowały działania sabotażowe w Europie, obejmujące podpalenia, akty wandalizmu oraz cyberataki na infrastrukturę krytyczną państw wspierających Kijów. Działania te są interpretowane przez analityków jako element wojny hybrydowej, której celem jest zastraszenie społeczeństw zachodnich oraz zakłócenie łańcuchów dostaw. Brytyjskie służby, w tym Scotland Yard, podkreślają, że dowody zebrane w trakcie śledztwa jednoznacznie wskazują na państwowy mecenat nad tymi atakami. Współpraca między Europolem a agencjami narodowymi pozwoliła na zmapowanie szlaków, którymi przemieszczały się paczki-bomby, co z kolei doprowadziło do zaostrzenia procedur bezpieczeństwa w firmach kurierskich i na lotniskach. Obecnie trwają starania o wydanie międzynarodowych nakazów aresztowania dla mocodawców operacji, choć szanse na ich ekstradycję z terytorium Federacji Rosyjskiej są bliskie zeru. Sytuacja ta wymusza na państwach NATO i UE rewizję strategii ochrony przed zagrożeniami asymetrycznymi, które coraz częściej uderzają w cywilną sferę życia publicznego i gospodarczego. „We can now confirm that our investigation has shown that Russian intelligence services were behind these attacks, and their aim was to cause significant damage and endanger life.” (Możemy teraz potwierdzić, że nasze śledztwo wykazało, iż za tymi atakami stały rosyjskie służby wywiadowcze, a ich celem było spowodowanie poważnych szkód i zagrożenie życiu.) — Richard Smith
Mentioned People
- Richard Smith — Szef jednostki antyterrorystycznej brytyjskiej policji (Metropolitan Police), koordynujący śledztwo w sprawie paczek.
Sources: 16 articles from 13 sources
- Śledczy rozbili siatkę, rozsyłającą bomby w masażerach. Koordynatorzy z Rosji wciąż na wolności (oko.press)
- Russian spies behind parcel bomb plot, UK police confirm (Irish Independent)
- Wysyłali paczki z materiałami wybuchowymi. Zajął się nimi sąd (wpolityce.pl)
- Litauen erhebt Anklage gegen Verdächtige nach Paketbombenanschlägen (Spiegel Online)
- Russische Sabotage: Brandsätze in Paketen: Litauen erhebt Anklage gegen fünf Verdächtige (Tages Anzeiger)
- Spur führt nach Russland: Brandsätze in Paketen: EU-Behörden ermitteln 22 Verdächtige (N-tv)
- Anklage gegen fünf Verdächtige in Litauen wegen Paket-Brandsätzen (stern.de)
- Seria wybuchów w Europie. Nowe ustalenia śledczych, wskazują podejrzanych (wydarzenia.interia.pl)
- Ukraine-Krieg im Liveticker: +++ 17:33 Anklage gegen fünf Personen in Litauen nach Paket-Explosionen +++ (N-tv)
- Russia was behind parcel fires in UK and Europe, investigators say (BBC)