Wywiad Armina Pappergera dla „The Atlantic” z 27 marca 2026 roku wywołał ostrą reakcję w Ukrainie i w sieci. Szef Rheinmetallu zlekceważył ukraiński przemysł dronowy, porównując go do składania klocków Lego przez „gospodynie domowe” w kuchni. W odpowiedzi pojawiły się riposty przedstawicieli władz, branży obronnej i samych producentów bezzałogowców.
Papperger zlekceważył ukraiński sektor dronowy
W wywiadzie dla „The Atlantic” nazwał ukraińską produkcję dronów dziełem „gospodyń domowych” i porównał ją do składania Lego.
Kijów odpowiedział natychmiast
Oleksandr Kamyshin i Julia Swyrydenko publicznie odparli słowa prezesa Rheinmetallu, a Skyfall włączył się do sporu własną ripostą.
Rheinmetall wydał wyjaśnienie
Spółka po dwóch dniach napisała, że szanuje wysiłek Ukrainy i docenia jej „siłę innowacji” oraz „ducha walki”.
Spór dotyczy też dostaw uzbrojenia
W tle są napięcia wokół blokady pożyczki UE dla Kijowa, budowy zakładu amunicji i szerszych dostaw broni dla Ukrainy.
Ukraińskie drony mają niski koszt i wysoką skuteczność
Maszyny często kosztują mniej niż 1 000 euro, a jednocześnie niszczą rosyjski sprzęt wart miliony euro.
Szef Rheinmetallu Armin Papperger wywołał ostrą reakcję dyplomatyczną i w mediach społecznościowych po wywiadzie opublikowanym w „The Atlantic” 27 marca 2026 roku, w którym zlekceważył ukraiński przemysł dronowy, określając go jako dzieło „gospodyń domowych” używających drukarek 3D w swoich kuchniach. Zapytany przez dziennikarza Simona Shustera o znaczenie ukraińskiej produkcji bezzałogowych statków powietrznych, Papperger podważył technologiczny poziom tego sektora i porównał proces wytwarzania do składania klocków.„Tak się bawi w Lego. Jaka jest innowacja Ukrainy? Mają drukarki 3D w kuchni i produkują części do dronów. To nie jest innowacja.” — Armin Papperger via The AtlanticPapperger wymienił też dwóch największych ukraińskich producentów dronów, Fire Point i Skyfall, które łącznie wytwarzają setki tysięcy dronów miesięcznie, i odrzucił ich działalność słowami „to są ukraińskie gospodynie domowe”. Wypowiedzi wywołały natychmiastową i ostrą reakcję ukraińskich urzędników, przedstawicieli branży obronnej i szerokiej opinii publicznej, uruchamiając spór, który zmusił Rheinmetall do wydania publicznego wyjaśnienia w ciągu dwóch dni.
Ukraińscy urzędnicy i producenci dronów odpowiadają ostro Oleksandr Kamyshin, doradca prezydenta Wołodymyra Zełenskiego ds. strategicznych, odpowiedział 28 marca na platformie X, bezpośrednio kwestionując sposób, w jaki Papperger opisał ukraińską produkcję. „Nasze drony Lego, budowane przez gospodynie domowe w kuchniach, zniszczyły już ponad 11 000 rosyjskich czołgów.” — Oleksandr Kamyshin via The GuardianKamyshin dodał, że co roku odwiedza ponad 200 zakładów produkujących sprzęt wojskowy i regularnie widzi ukraińskie kobiety pracujące razem z mężczyznami na halach produkcyjnych. Premier Ukrainy Julia Swyrydenko zabrała głos 29 marca, broniąc pracowników sektora obronnego w zdecydowanych słowach. „Ludzie Ukrainy zasługują nie tylko na najwyższy szacunek, lecz także na to, by ich słuchać — i uczyć się od nich. Tak, obronę Europy napędzają ukraińskie „gospodynie domowe”.” — Yulia Svyrydenko via The GuardianSwyrydenko dołączyła do wpisu hashtag MadeByHousewives, który już wcześniej szeroko rozszedł się w ukraińskich mediach społecznościowych obok równoległego hashtagu #LEGODrones. Producent dronów Skyfall odpowiedział własną ripostą, mówiąc „The Atlantic”, że jeśli drony budowane przez ukraińskie „gospodynie domowe” potrafią niszczyć czołgi i artylerię, to era gospodyń domowych oficjalnie się rozpoczęła.
Rheinmetall wycofuje się ze słów prezesa i mówi o ukraińskiej „sile innowacji” 29 marca po południu oficjalne konto Rheinmetallu na X opublikowało oświadczenie, w którym bezpośrednio oznaczono Kamyshina i próbowano załagodzić spór. Spółka napisała, że „głęboko szanuje” ogromny wysiłek narodu ukraińskiego w obronie przed rosyjską agresją, która — jak zaznaczyła — trwa już od ponad czterech lat. „Szczególną zasługą Ukrainy jest prowadzenie walki z dużą skutecznością mimo ograniczonych zasobów. Siła innowacji i duch walki narodu ukraińskiego są dla nas inspiracją.” — Rheinmetall via Deutsche WelleW oświadczeniu napisano, że każda Ukrainka i każdy Ukrainiec wnoszą „nieoceniony wkład”, a także wyrażono wdzięczność za możliwość wspierania Ukrainy. Wyjaśnienie pojawiło się w momencie, gdy biznes Rheinmetallu znacząco urósł od czasu pełnowymiarowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku, a spółka odnotowała w 2025 roku przychody w wysokości 9.9 (miliarda euro) — roczne przychody Rheinmetallu w 2025 roku, wzrost o 29 procent, co oznacza wzrost rok do roku o 29 procent. Różnica między skalą finansową Rheinmetallu a kosztami ukraińskiej produkcji dronów nie umknęła obserwatorom: ukraińskie drony bojowe często kosztują mniej niż 1 000 euro za sztukę, a mimo to wielokrotnie niszczyły rosyjski ciężki sprzęt wojskowy warty miliony euro. Koszt dronów a skala Rheinmetallu: Typowy koszt budowy ukraińskiego drona bojowego (before: Mniej niż 1 000 euro, after: Niszczy sprzęt wart miliony euro); Roczne przychody Rheinmetallu (before: 7,7 miliarda euro (2024, wynika z 29-procentowego wzrostu), after: 9,9 miliarda euro (2025))
Wypowiedzi Pappergera padają na tle napięć wokół dostaw broni dla Ukrainy Spór rozgorzał na tle już istniejących napięć między Rheinmetallem a Ukrainą wokół dostaw uzbrojenia. Na konferencji prasowej 11 marca Papperger powiedział DW, że blokada przez Węgry 90-miliardowej pożyczki UE dla Kijowa utrudnia dostawy broni, a artyleryjskie zapasy zgromadzone w magazynach Rheinmetallu nie mogą trafić do ukraińskich sił. Rheinmetall buduje też zakład amunicji na Ukrainie, choć Papperger powiedział w marcu, że proces się opóźnia, bo kończone są prace budowlane związane z infrastrukturą cywilną. Sam wywiad dla „The Atlantic” odnotował, że zachodnie media chwaliły program dronowy Ukrainy za to, że sprawia, iż „artyleria i pojazdy opancerzone wyglądają na przestarzałe”, co stało wprost w sprzeczności z oceną Pappergera. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz, którego rząd zapowiedział budowę Bundeswehry w największą konwencjonalną armię Europy, był istotnym czynnikiem wzrostu krajowych przychodów Rheinmetallu, choć ani Merz, ani jego rząd publicznie nie skomentowali wypowiedzi Pappergera. Prezydent Zełenski był w czasie sporu w trakcie podróży po Bliskim Wschodzie, promując ukraińskie doświadczenie w wojnie dronowej wśród rządów regionu, które mierzą się z irańskimi zagrożeniami dronowymi i rakietowymi — była to wizyta, która pokazała międzynarodową wartość handlową i strategiczną właśnie tego sektora, który Papperger zbagatelizował.
Ukraina zaczęła przerabiać małe, komercyjnie dostępne drony do zastosowań bojowych wkrótce po pełnowymiarowej inwazji Rosji w lutym 2022 roku. W kolejnych latach kraj zbudował krajowy sektor produkcji dronów, który szybko rósł pod względem skali i zaawansowania, a producenci tacy jak Skyfall i Fire Point osiągnęli produkcję setek tysięcy egzemplarzy miesięcznie. Niski koszt ukraińskich dronów — często poniżej 1 000 euro za sztukę — połączony z ich zdolnością do niszczenia rosyjskich pojazdów opancerzonych wartych miliony euro był szeroko komentowany przez zachodnich analityków i media. Rheinmetall, założony w Düsseldorfie, jest jednym z największych konwencjonalnych producentów broni w Europie i skorzystał na europejskim programie dozbrajania po inwazji z 2022 roku.
Mentioned People
- Armin Papperger — Prezes zarządu Rheinmetall AG, producenta motoryzacyjnego i zbrojeniowego
- Yulia Svyrydenko — 19. premier Ukrainy od 17 lipca 2025 roku
- Oleksandr Kamyshin — Były ukraiński minister przemysłu strategicznego i doradca prezydenta Zełenskiego
- Friedrich Merz — Dziesiąty kanclerz Republiki Federalnej Niemiec od 6 maja 2025 roku
- Volodymyr Zelenskyy — Prezydent Ukrainy
Sources: 15 articles
- Rheinmetall сгладил скандал вокруг "украинских домохозяек" (Deutsche Welle)
- Ukraine war briefing: German defence giant sparks row after comparing Ukraine drone makers to 'housewives' (The Guardian)
- Rheinmetall-Chef Armin Papperger ezeichnet ukrainische Drohnenhersteller als "Hausfrauen" (Spiegel Online)
- Ukraine setzt erfolgreich auf billige Drohnen gegen Russland - Rheinmetall-Chef zweifelt (watson.ch/)
- Șeful Rheinmetall râde de dronele ieftine ale Ucrainei: "piese de lego de la gospodinele ucrainene" (Libertatea)
- Ukraine rebukes Rheinmetall over CEO's 'play with Legos' drone insult (POLITICO)
- German defence giant addresses row over CEO's Ukraine 'housewives' comment (TheJournal.ie)
- Rheinmetall після скандалу: Поважаємо зусилля українців (Deutsche Welle)
- Rheinmetall-Chef lästert über ukrainische Drohnenhersteller - "Lego" (stern.de)
- Empörung in Ukraine über Äußerung von Rheinmetall-Chef - Unternehmen beschwichtigt (stern.de)