Nawrocki chce zmian w EU ETS. Przygotował pakiet dla Tuska

Prezydent Polski Karol Nawrocki planuje przedstawić premierowi Donaldowi Tuskowi pakiet rozwiązań, które mają doprowadzić do zdecydowanych zmian w unijnym systemie handlu emisjami albo do jego likwidacji. Inicjatywa pojawia się w czasie, gdy 16 marca 2026 roku w całej Europie nasiliła się debata o przyszłości rynku węglowego. W otoczeniu prezydenta ruch ten jest przedstawiany jako istotny krok głowy państwa. Oznacza to, że Nawrocki staje się jednym z głównych głosów w rosnącej presji na reformę lub zniesienie tego mechanizmu. Według Niezalezna.pl obóz prezydenta uważa, że ETS osłabia gospodarczo Europę i wymaga zdecydowanych zmian. Zbiega się to z osobnym stanowiskiem przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, która wezwała do przyspieszenia rewizji ETS w kierunku, który określiła jako bardziej realistyczną zieloną transformację. Sama skala tej dyskusji pokazuje, że na unijną politykę klimatyczną naciskają dziś jednocześnie różne środowiska.

Von der Leyen chce szybszej rewizji ETS Ursula von der Leyen wezwała instytucje UE do przyspieszenia rewizji ETS. Jak podała ANSA, przedstawiła to jako krok w stronę bardziej realistycznego podejścia do zielonej transformacji. Taka wypowiedź oznacza zmianę tonu na najwyższym szczeblu Komisji Europejskiej, która dotąd zwykle broniła systemu handlu emisjami jako jednego z filarów unijnej polityki klimatycznej. Postulat rewizji nie idzie tak daleko jak żądanie likwidacji, formułowane przez obóz Nawrockiego, ale oznacza przyznanie, że obecne ramy wymagają aktualizacji. Nienazwany wiceprzewodniczący UE sprzeciwił się jednak presji na reformę i stwierdził, także według osobnej depeszy ANSA, że ETS potwierdził swoją skuteczność z punktu widzenia konkurencyjności. Rozbieżność między wezwaniem przewodniczącej Komisji do rewizji a obroną systemu przez jej zastępcę pokazuje napięcie wewnątrz instytucji unijnych w sprawach polityki klimatycznej i przemysłowej. W dostępnych relacjach nie podano żadnego konkretnego harmonogramu zmian.

Warszawa stawia na pragmatyzm, ale nie mówi o zawieszeniu Rząd w Warszawie przyznał, że całkowite zawieszenie ETS jest trudne, i zamiast tego wezwał do pragmatycznych rozwiązań – podała ANSA. To stawia gabinet Donalda Tuska w bardziej zniuansowanej pozycji. Z jednej strony krytykuje on gospodarcze obciążenia wynikające z obecnego systemu, z drugiej ostrożnie ocenia możliwość jego pełnego zawieszenia. Różnica między stanowiskiem rządu w Warszawie a bardziej stanowczym podejściem prezydenta Nawrockiego, który mówi o likwidacji lub zdecydowanej zmianie, pokazuje dwutorowość polskiej polityki. Prezydent i premier wywodzą się z różnych obozów politycznych i działają z odmiennych pozycji. Nawrocki, który objął urząd 6 sierpnia 2025 roku, wykorzystuje prezydenturę do zajmowania stanowiska w sprawach unijnej polityki gospodarczej, niekiedy odmiennego od podejścia rządu Tuska. Według wnp.pl zaangażowanie Nawrockiego wprowadza urząd prezydenta bezpośrednio do unijnej debaty o ETS. Sam pakiet rozwiązań, który prezydent zamierza przekazać Tuskowi, nie został jeszcze w całości ujawniony. Doradca, na którego powołał się Polsat News, przedstawił jedynie część jego zawartości.

ETS pod presją wraz z debatą o konkurencyjności przemysłu w UE Unijny ETS uruchomiono w 2005 roku jako pierwszy na świecie duży system ograniczania emisji i handlu uprawnieniami do emisji. Obejmuje on emisje z energetyki, przemysłu ciężkiego i lotnictwa na obszarze Europejskiego Obszaru Gospodarczego. System działa przez wyznaczenie limitu łącznych emisji i umożliwienie firmom kupna oraz sprzedaży uprawnień, przy czym limit z czasem jest zaostrzany, aby obniżać całkowitą emisję. Krytyka ETS nasiliła się w ostatnich latach wraz z szerszymi obawami o konkurencyjność europejskiego przemysłu, koszty energii i gospodarcze skutki regulacji klimatycznych dla sektorów wytwórczych. Nowa fala presji na ETS w marcu 2026 roku wpisuje się w szerszą europejską debatę o równowadze między ambicjami klimatycznymi a konkurencyjnością przemysłu. Plan Nawrockiego, by formalnie przekazać Tuskowi pakiet reform, przenosi sprawę z poziomu komentarza politycznego na poziom instytucjonalnej wymiany między dwoma najważniejszymi urzędami w państwie. Model cap-and-trade, który stanowi podstawę ETS, od dawna spotyka się z krytyką części organizacji przemysłowych. Argumentują one, że koszt uprawnień do emisji podnosi ceny energii i produkcji, a tym samym osłabia europejskie firmy w rywalizacji z konkurentami z innych regionów świata, którzy nie podlegają porównywalnym opłatom za emisję dwutlenku węgla. Wezwanie von der Leyen do bardziej realistycznego zielonego zwrotu, połączone z naciskiem Nawrockiego na likwidację systemu oraz z warszawskim apelem o pragmatyzm, sugeruje, że w najbliższych miesiącach formalny proces rewizji może nabrać tempa w unijnych dyskusjach politycznych. W źródłowych publikacjach nie wskazano potwierdzonej daty przekazania przez Nawrockiego pakietu premierowi Tuskowi.