Rząd wprowadził ceny maksymalne paliw. Minister ostrzega przed limitami dla obcokrajowców

Wprowadzone przez polski rząd ceny maksymalne paliw zaczęły obowiązywać we wtorek 31 marca. Przełożyło się to na długie kolejki niemieckich kierowców na przygranicznych stacjach benzynowych. Minister energii Miłosz Motyka ostrzegł, że w przypadku zagrożenia podaży mogą zostać wprowadzone limity tankowania dla cudzoziemców. Według stawek opublikowanych w poniedziałek w Monitorze Polskim, we wtorek litr benzyny 95-oktanowej nie może przekroczyć 6,16 zł, benzyny 98-oktanowej 6,76 zł, a oleju napędowego 7,60 zł. Ograniczenia te są częścią rządowego pakietu CPN, który zakłada również obniżkę stawki VAT na paliwa z 23 proc. do 8 proc. oraz redukcję stawek akcyzy. Premier Donald Tusk poinformował, że stawki maksymalne będą ustalane codziennie przez ministra energii na podstawie średnich cen hurtowych i kosztów operacyjnych rynku. Według relacji TVN24 z terenów przygranicznych, ceny te oznaczają spadek o około 1,20 zł na litrze w porównaniu do poziomu sprzed interwencji.

Polski system kształtowania cen paliw był już wcześniej poddawany okresowym interwencjom rządu w chwilach dużej zmienności rynkowej. Obecny pakiet łączy obniżki VAT, akcyzy oraz ustawowe limity cenowe – narzędzia, które polskie władze stosowały w różnych konfiguracjach podczas poprzednich gwałtownych wzrostów cen energii. Obniżka akcyzy w ramach pakietu CPN ma obowiązywać do 15 kwietnia, natomiast szersze uprawnienie do obniżania stawek akcyzy w drodze rozporządzenia ministerialnego zostało przedłużone do 30 czerwca zgodnie z sobotnią nowelizacją ustawy o podatku akcyzowym.

Niemieccy kierowcy szukają oszczędności nad Odrą Regionalne dzienniki niemieckie, w tym „Lausitzer Rundschau” i „Maerkische Oderzeitung”, informowały o kolejkach na polskich stacjach w miejscowościach takich jak Osinów Dolny, Zasieki, Słubice i Lubieszyn. Według ustaleń „Lausitzer Rundschau”, litr diesla w Zasiekach kosztował we wtorek w południe około 1,78 euro, podczas gdy w pobliskim niemieckim Forst cena wynosiła 2,40 euro. Benzyna w Polsce kosztowała około 1,44 euro za litr, wobec 2,25–2,30 euro po niemieckiej stronie granicy. Tabloid „Bild” określił polskie stawki mianem „cen niemal rajskich” dla niemieckich zmotoryzowanych i odnotował obawy pojawiające się w Warszawie, jakoby polscy podatnicy pośrednio dopłacali do tańszego tankowania zagranicznych kierowców. Pracownik stacji Circle K w Słubicach przekazał gazecie „Fakt”, że „praktycznie większość dzisiejszych klientów to osoby z zagranicy”. Dziennikarz TVN24 Bartosz Bartkowiak relacjonował z Lubieszyna, że tamtejsze stacje „sprawiają wrażenie oblężonych” przy cenie diesla na poziomie 7,54 zł za litr.

Diesel w Zasiekach (Polska): 1.78, Diesel w Forst (Niemcy): 2.40, Benzyna w Polsce (przy granicy): 1.44, Benzyna w Niemczech (przy granicy): 2.25

Motyka ostrzega przed ograniczeniami sprzedaży Minister energii Miłosz Motyka zadeklarował, że rząd na bieżąco monitoruje liczbę pojazdów na niemieckich numerach rejestracyjnych na polskich stacjach i jest gotowy do reakcji, jeśli ciągłość dostaw będzie zagrożona. Na antenie radia TOK FM wskazał na preferowane rozwiązanie.

„Jednym z najbardziej funkcjonalnych rozwiązań jest wprowadzenie limitów tankowania dla obcokrajowców, na przykład do jednego lub dwóch tankowań w odpowiednim okresie” — Miłosz Motyka via TOK FM

Motyka dodał, że każda taka decyzja zostanie poprzedzona analizą sytuacji w poszczególnych powiatach przygranicznych i może zostać zastosowana terytorialnie lub w całym kraju. Podkreślił, że do wtorku nie stwierdzono zagrożenia dla dostaw. Prezes Orlenu Ireneusz Fąfara potwierdził wprowadzenie systemu codziennego monitoringu stanu stacji przygranicznych i zapasów magazynowych. Premier Donald Tusk ocenił, że obecnie nie mamy do czynienia z „masową turystyką”, która wymagałaby natychmiastowych kroków. Ekonomista Jarosław Korpys z Uniwersytetu Szczecińskiego uznał decyzję o cenach maksymalnych za „ruch we właściwym kierunku”, określając obecne warunki jako „szok popytowo-podażowy” uzasadniający interwencję rządu.

Koszty budżetowe rosną, Niemcy zaostrzają własne przepisy Ministerstwo Finansów wyliczyło, że obniżka akcyzy będzie kosztować budżet państwa 700 (mln PLN miesięcznie) — miesięczny koszt obniżki akcyzy, a redukcja VAT kolejne 900 (mln PLN miesięcznie) — miesięczny koszt obniżki VAT. W środę 1 kwietnia ceny maksymalne nieznacznie wzrosną: benzyna 95-oktanowa do 6,21 zł, 98-oktanowa do 6,81 zł, a olej napędowy do 7,66 zł za litr z VAT.

Maksymalne ceny paliw w Polsce: wtorek kontra środa: Benzyna 95-oktanowa (PB95) (before: 6,16 PLN/l (31 marca), after: 6,21 PLN/l (1 kwietnia)); Benzyna 98-oktanowa (PB98) (before: 6,76 PLN/l (31 marca), after: 6,81 PLN/l (1 kwietnia)); Olej napędowy (ON) (before: 7,60 PLN/l (31 marca), after: 7,66 PLN/l (1 kwietnia))

Tymczasem w Niemczech od 1 kwietnia weszły w życie nowe przepisy, które pozwalają stacjom na podnoszenie cen tylko raz dziennie w południe, przy czym obniżki są możliwe w dowolnym czasie. Naruszenie tych zasad grozi karą do 100 000 euro. Niemieckie media wiążą wzrost popytu na paliwo z Polski z ogólnym wzrostem cen w Niemczech od końca lutego, kiedy to często przekraczały one 2 euro za litr po wybuchu kampanii militarnej USA i Izraela przeciwko Iranowi. Ministerstwo Aktywów Państwowych, kierowane przez Wojciecha Balczuna, będzie jednym z organów raportujących o sytuacji podażowej, co wpłynie na ewentualne decyzje o ograniczeniach sprzedaży dla zagranicznych kierowców.