13 marca 2026 roku Sejm uchwalił dwie istotne ustawy, które wprowadzają uproszczone procedury rozwodowe oraz przyznają Państwowej Inspekcji Pracy nowe uprawnienia w zakresie przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę.
Rozwody w USC
Małżeństwa zgodne będą mogły zakończyć związek w urzędzie bez udziału sądu od 2027 roku.
Nowe uprawnienia PIP
Inspektorzy pracy zyskają prawo do jednostronnego przekształcania umów cywilnoprawnych w etaty.
Okres przejściowy
Pracodawcy mają rok na dostosowanie umów do nowych przepisów przed nałożeniem kar.
Pierwszy pakiet przepisów umożliwia finalizację rozwodów w Urzędzie Stanu Cywilnego (USC), zamiast prowadzenia tradycyjnego postępowania sądowego. Zmiana ta ma na celu przyspieszenie rozwiązywania małżeństw w sytuacjach, gdy obie strony wyrażają zgodę. Zgodnie z przyjętą ustawą, nowe zasady rozwodowe mają wejść w życie w 2027 roku. Choć prawo ma uprościć proces, urzędnicy zaznaczają, że nie każde małżeństwo będzie kwalifikować się do tej pozasądowej ścieżki. Równolegle ustawodawcy zatwierdzili ustawę znacząco rozszerzającą kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Nowe regulacje dają inspektorom pracy prawo do jednostronnej zmiany umów cywilnoprawnych, często nazywanych „śmieciowymi”, na standardowe umowy o pracę. Środek ten ma na celu eliminację sytuacji, w których charakter wykonywanej pracy odpowiada definicji stosunku pracy, mimo innego nazewnictwa. Firmy otrzymają roczny okres na dostosowanie istniejących umów do nowych wymogów PIP przed ewentualnym wszczęciem działań egzekucyjnych. Adwokat dr Sylwester Redel skomentował zmiany w prawie pracy, wskazując, że reforma może oznaczać kres powszechnego stosowania niepewnych umów cywilnoprawnych na polskim rynku. Mimo że roczny okres przejściowy daje pracodawcom czas na dostosowanie się, przepisy wprowadzają również możliwość nakładania kar na podmioty, które nie skorygują nieprawidłowych struktur zatrudnienia. Reforma stanowi część szerszych działań na rzecz stabilizacji rynku pracy i zwiększenia ochrony pracowników. Debata wokół „umów śmieciowych” w Polsce jest głównym tematem polityki zatrudnienia od ponad dekady. Krytycy od dawna argumentowali, że umowy te pozbawiają pracowników świadczeń socjalnych i stabilności, podczas gdy zwolennicy wskazywali na elastyczność dla pracodawców. Poprzednie próby legislacyjne ograniczenia ich stosowania obejmowały wprowadzenie w 2017 roku minimalnej stawki godzinowej dla umów zlecenie, jednak Państwowa Inspekcja Pracy nie posiadała dotychczas bezpośrednich uprawnień do ich przekształcania bez wyroku sądu. Wdrożenie tych ustaw oznacza istotną zmianę w administracji prawem rodzinnym i pracy w Polsce. Przejście w stronę rozwodów administracyjnych odzwierciedla rosnący trend „odjudicializowania” w europejskich systemach prawnych, mający na celu zmniejszenie obciążenia przeciążonych sądów. Jednocześnie wzmocnienie PIP stanowi jeden z najbardziej znaczących wzrostów możliwości nadzorczych agencji od momentu jej powstania. Harmonogram wdrażania przepisów: — ; — ; —
Mentioned People
- Sylwester Redel — Adwokat i ekspert prawny wyjaśniający wpływ nowych przepisów o pracy i rozwodach na pracodawców oraz pracowników.
Sources: 19 articles from 17 sources
- Sejm uchwalił ustawę o likwidacji CBA. Szef KPRP: nic z tego nie będzie (infosecurity24.pl)
- Sejm uchwalił ustawę likwidującą 1 października Centralne Biuro Antykorupcyjne (wiadomosci.radiozet.pl)
- CBA do likwidacji. Posłowie zagłosowali "za" (rmf24.pl)
- Sejm uchwalił ustawę likwidującą CBA (Nasz Dziennik)
- Likwidacja Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Jest decyzja Sejmu (wydarzenia.interia.pl)
- To już pewne. Rząd likwiduje CBA. Tysiące funkcjonariuszy zmienią pracę (superbiz.se.pl)
- Koniec Centralnego Biura Antykorupcyjnego? Jest decyzja Sejmu (Rzeczpospolita)
- Likwidacja CBA. Jest decyzja Sejmu (wiadomosci.radiozet.pl)
- Jest decyzja Sejmu w sprawie przyszłości CBA (TVN24)
- Likwidacja CBA oraz bliżej. Sejm przyjął ustawę (Do Rzeczy)