Portugalia walczy z kryzysem mieszkaniowym: Szybsze eksmisje i odblokowanie spadków

Rząd Portugalii planuje wprowadzenie zmian w przepisach dotyczących nieruchomości, które mają na celu przyspieszenie procedur eksmisyjnych oraz ułatwienie sprzedaży majątku pochodzącego ze spadków. Zgodnie z nowymi regulacjami, które mają zostać zatwierdzone przez Radę Ministrów w marcu 2026 roku, jedyny spadkobierca zyska prawo do samodzielnego decydowania o sprzedaży domów i gruntów wchodzących w skład spadków niepodzielonych. Obecnie proces ten jest często blokowany przez brak porozumienia między wszystkimi uprawnionymi osobami, co zdaniem władz ogranicza podaż lokali na rynku. Nowe prawo ma umożliwić odblokowanie zasobów mieszkaniowych, które od lat pozostają niewykorzystane ze względu na skomplikowane procedury prawne. Kryzys mieszkaniowy w Portugalii nasila się od 2011 roku, kiedy kraj w obliczu zagrożenia bankructwem skorzystał z międzynarodowej pomocy finansowej. W celu ratowania budżetu wprowadzono wówczas m.in. program „złotych wiz”, który przyciągnął zagranicznych inwestorów, ale jednocześnie przyczynił się do gwałtownego wzrostu cen nieruchomości. W 2024 roku audyty fiskalne wskazywały, że nawet 60% umów najmu w kraju może być zawieranych nielegalnie, co pogłębia brak stabilności na rynku lokatorskim.

Kolejnym filarem reformy jest modyfikacja przepisów dotyczących eksmisji, aby przebiegały one znacznie sprawniej niż dotychczas. Rząd argumentuje, że skrócenie czasu trwania postępowań pozwoli na szybsze przywracanie lokali do obrotu na rynku najmu, co docelowo ma zwiększyć dostępność mieszkań dla obywateli. Według oficjalnych zapowiedzi, usprawnienie mechanizmów usuwania lokatorów zalegających z płatnościami ma zachęcić właścicieli do częstszego wynajmowania swoich nieruchomości. Zmiany te są częścią szerszego pakietu legislacyjnego, który ma odpowiedzieć na dotkliwy niedobór mieszkań w największych ośrodkach miejskich kraju. Reforma sprzedaży spadków niepodzielonych: Decyzja o sprzedaży: Wymagana zgoda wszystkich spadkobierców → Możliwość zainicjowania sprzedaży przez jednego spadkobiercę

Działania gabinetu spotkały się z ostrą krytyką ze strony organizacji zrzeszających lokatorów, w tym Associação de Inquilinos Lisbonense. Przedstawiciele najemców uważają, że priorytety rządu są błędne, a skupienie się na ułatwianiu eksmisji uderza w najsłabsze grupy społeczne. Zamiast tego postulują oni walkę z szarą strefą i uporządkowanie rynku, na którym funkcjonuje ogromna liczba nieoficjalnych porozumień. Według danych przytaczanych przez organizacje lokatorskie, problemem o znacznie większej skali niż blokada spadków jest brak kontroli nad umowami, które nie trafiają do oficjalnych rejestrów.

Perspektywy mediów: Podkreśla potrzebę ochrony lokatorów przed szybkimi eksmisjami i konieczność walki z nielegalnym najmem. Akcentuje potrzebę odblokowania rynku nieruchomości i ochrony praw własności spadkobierców.

Decyzje w sprawie ostatecznego kształtu nowych przepisów zapadną w najbliższych tygodniach podczas posiedzeń rządu. Planowana reforma wzbudza duże emocje społeczne, zwłaszcza w kontekście rosnących kosztów życia i trudności z wynajmem mieszkań w Lizbonie oraz Porto. Władze zapowiadają jednak, że nie wycofają się z planów, które mają zdynamizować rynek nieruchomości i zwiększyć liczbę dostępnych ofert. Harmonogram reformy mieszkaniowej 2026: 12 marca 2026 — Publikacja szczegółów projektu dotyczącego spadków i eksmisji; marzec 2026 — Planowane zatwierdzenie regulacji przez Radę Ministrów