Protest pod szpitalem w Vila Franca de Xira po zamknięciu dyżuru położniczego

Około stu mieszkańców, lokalnych burmistrzów i przedstawicieli ruchów obywatelskich zebrało się rano 14 marca 2026 roku przed szpitalem w Vila Franca de Xira, aby zaprotestować przeciw zamknięciu szpitalnego oddziału ratunkowego położnictwa i ginekologii. Decyzja o zamknięciu tego oddziału i scentralizowaniu regionalnego dyżuru położniczego w szpitalu Beatriz Ângelo w Loures wywołała wspólną reakcję lokalnych władz i osób korzystających z tej usługi. Fernando Paulo Ferreira, burmistrz Vila Franca de Xira, oskarżył rząd o zamiar całkowitego zamknięcia miejscowej porodówki. Protest zgromadził przedstawicieli wielu gmin i grup obywatelskich, co było rzadkim pokazem ponadpartyjnego lokalnego sprzeciwu.

Minister zdrowia Ana Paula Martins broniła centralizacji, twierdząc, że grafiki dyżurów dla położniczego oddziału ratunkowego w Loures są zabezpieczone. „As escalas estão asseguradas para a concentração da urgência regional de obstetrícia em Loures.” (Grafiki dyżurów są zabezpieczone na potrzeby koncentracji regionalnego dyżuru położniczego w Loures.) — Ana Paula Martins via TSF Rádio Notícias Zapewnienia minister padły w chwili, gdy zamknięcie natychmiast wywołało obawy wśród pracowników ochrony zdrowia i lokalnych społeczności. Martins pełni funkcję minister zdrowia Portugalii od 2 kwietnia 2024 roku w obecnym rządzie.

Krajowa Federacja Lekarzy wystosowała mocne ostrzeżenie, wskazując, że nie ma wystarczającej liczby specjalistów, by wesprzeć centralizację w Loures, i przewidując możliwe załamanie działania tej usługi. Stanowisko federacji stoi w bezpośredniej sprzeczności z gwarancją minister, że grafiki obsady są przygotowane. Spór dotyczy tego, czy szpital Beatriz Ângelo ma zdolność przyjąć dodatkową liczbę pacjentek z obszaru obsługiwanego przez Vila Franca de Xira. Burmistrz Fernando Paulo Ferreira przedstawiał zamknięcie nie jako tymczasową reorganizację, lecz jako krok w stronę trwałego zamknięcia miejscowej porodówki, czego rząd publicznie nie potwierdził. Rozbieżne oceny ministerstwa i federacji lekarskiej sprawiły, że na dzień protestu sytuacja pozostawała nierozstrzygnięta.

Szpital w Vila Franca de Xira jest szpitalem ogólnym i wieloprofilowym, który od 2024 roku należy do Unidade Local de Saúde do Estuário do Tejo, a ta z kolei jest częścią portugalskiej Narodowej Służby Zdrowia. Centralizacja wyspecjalizowanych oddziałów ratunkowych w większych szpitalach regionalnych od lat jest przedmiotem sporów o politykę zdrowotną w portugalskim systemie publicznym i często przeciwstawia argumenty rządu centralnego o efektywności obawom mieszkańców o dostęp do świadczeń. Szpital znajduje się w Povos, w parafii Vila Franca de Xira.

Niezależnie od tego pediatryczny oddział ratunkowy w szpitalu Vila Franca de Xira ma wznowić pracę w weekendy 21 marca 2026 roku, co przyniesie częściową ulgę placówce, która doświadczyła wielu zakłóceń w działaniu usług. Ogłoszenie o wznowieniu pracy oddziału pediatrycznego zbiegło się z kontrowersjami wokół zamknięcia położnictwa, tworząc niejednoznaczny obraz ograniczania części świadczeń i częściowego przywracania innych w tej samej placówce. SNS nie podała potwierdzonego terminu ewentualnego przeglądu decyzji o centralizacji położnictwa. Lokalni burmistrzowie zapowiedzieli, że po proteście z 14 marca będą nadal naciskać na rząd w tej sprawie. Nie ma potwierdzonych informacji, czy zaplanowano formalne negocjacje między władzami samorządowymi a Ministerstwem Zdrowia.