Rząd uruchamia „Polskę Zbrojną” po wecie prezydenta wobec SAFE

Rząd przyjął uchwałę o uruchomieniu programu obronnego „Polska Zbrojna” w bezpośredniej odpowiedzi na weto prezydenta Karola Nawrockiego wobec ustawy wdrażającej unijny mechanizm finansowania obronności SAFE – poinformował premier Donald Tusk 13 marca 2026 roku. Program ma zabezpieczyć inwestycje obronne o wartości około 10 mld zł mimo prezydenckiego weta, które zablokowało pierwotną drogę ustawową. Tusk przedstawił uchwałę jako „plan B”, który ma umożliwić kontynuację modernizacji wojska bez czekania na ustawę, która utknęła. Działanie rządu nastąpiło w szerszym sporze politycznym między gabinetem Tuska a Nawrockim, który objął urząd prezydenta w sierpniu 2025 roku. Według wyników wyszukiwania w sieci nadzwyczajne posiedzenie rządu, na którym przyjęto uchwałę, odbyło się 13 marca, a rząd potwierdził, że program będzie realizowany na podstawie przyjętej uchwały.

Tusk ostrzega, że Nawrocki pcha Polskę w stronę wyjścia z UE Premier Donald Tusk zaostrzył spór polityczny 15 marca, publicznie ostrzegając, że Polexit jest realnym zagrożeniem, i wprost oskarżając prezydenta Nawrockiego o popieranie takiego kierunku. Jak podała ANSA, wypowiedzi Tuska przedstawiały prezydenckie weto nie tylko jako spór legislacyjny, lecz także jako element szerszego działania, które premier uznał za niechętne europejskiej integracji Polski. Ostrzeżenie premiera wywołało natychmiastowe reakcje polityków opozycji, którzy odrzucili taką interpretację jako motywowaną politycznie. Wysoki przedstawiciel UE Kaja Kallas nadała debacie wymiar międzynarodowy. Według depeszy ANSA z 16 marca stwierdziła, że rola Warszawy na wschodniej flance NATO i UE jest ważna, oraz wyraziła nadzieję, że taka pozostanie. Jej wypowiedź szeroko odczytywano w kontekście bieżącej postawy obronnej Polski oraz niepewności wywołanej impasem legislacyjnym między rządem a prezydentem.

Opozycja odrzuca retorykę o Polexicie i krytykuje koncepcję „SAFE zero procent” Wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego Adam Bielan odrzucił ostrzeżenia Tuska dotyczące Polexitu – podał portal wpolityce.pl. Zasugerował, że premier powinien omawiać ten temat w innym miejscu, zamiast przedstawiać go jako poważne zagrożenie polityczne. Osobno Krzysztof Bosak, poseł na Sejm i współzałożyciel sojuszu Konfederacja, ostro ocenił alternatywną propozycję samego prezydenta Nawrockiego. Jak podała Gazeta.pl 16 marca, Bosak nazwał ją „SAFE zero procent” i określił jako „martwy pomysł”. Ta krytyka pokazała, że sprzeciw wobec podejścia rządu nie oznacza automatycznie poparcia dla kontrpropozycji prezydenta. Ujawniła też podziały w całym spektrum politycznym co do tego, jak korzystać z unijnego finansowania obronności. Głos zabrała również opinia publiczna: 16 marca Dziennik opublikował pierwszy sondaż dotyczący weta Nawrockiego, choć w cytowanych materiałach źródłowych nie ma potwierdzonego liczbowego rozbicia wyników tego badania. Połączenie działań rządu, oporu prezydenta, komentarzy międzynarodowych i niejednolitych reakcji opozycji doprowadziło do jednego z najostrzejszych konfliktów instytucjonalnych w Polsce od czasu objęcia przez Nawrockiego urzędu prezydenta.

Pierwsze środki w ramach „Polski Zbrojnej” mają trafić wkrótce Według wnp.pl Polska ma w najbliższym czasie otrzymać pierwsze środki w ramach programu „Polska Zbrojna”. To sygnał, że rząd zamierza szybko przejść do realizacji programu mimo komplikacji prawnych i politycznych, które wywołało weto. Sięgnięcie przez rząd po uchwałę zamiast ustawy oznacza próbę obejścia prezydenckiego prawa weta, choć dokładna podstawa prawna i zakres takiego rozwiązania pozostawały przedmiotem sporu politycznego jeszcze 16 marca. Spór między rządem Donalda Tuska a prezydentem Karolem Nawrockim wykroczył już poza samą kwestię unijnego finansowania obronności i przerodził się w szerszą rywalizację o kierunek polskiej polityki zagranicznej oraz relacje z instytucjami europejskimi. Polska jest członkiem Unii Europejskiej od 2004 roku, a do NATO przystąpiła w 1999 roku. Dzięki temu zajmuje pozycję jednego z kluczowych państw na wschodniej flance Sojuszu, szczególnie po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku. W ostatnich latach kraj konsekwentnie należał do grupy państw o najwyższych wydatkach obronnych w NATO w relacji do produktu krajowego brutto. Mechanizm SAFE jest częścią szerszych działań UE na rzecz budowy wspólnych zdolności obronnych w odpowiedzi na zmianę sytuacji bezpieczeństwa na kontynencie. Instytucjonalny spór między premierem wywodzącym się z proeuropejskiego centrum a prezydentem związanym z obozem narodowo-konserwatywnym odzwierciedla napięcie, które wielokrotnie wracało w polskiej polityce wtedy, gdy oba urzędy obejmowali politycy z przeciwnych bloków. To, w jaki sposób rząd będzie prowadził program „Polska Zbrojna”, oraz to, czy podstawa prawna uchwały obroni się w ocenie prawnej, wpłynie w najbliższych miesiącach na kierunek polskich inwestycji obronnych.