Odszedł Mário Zambujal: Portugalia żegna wybitnego pisarza i dziennikarza

Mário Zambujal, wybitny portugalski dziennikarz i pisarz, zmarł 12 marca 2026 roku w Lizbonie w wieku 90 lat. Urodzony w 1936 roku w miejscowości Moura w regionie Alentejo, zapisał się w historii literatury przede wszystkim jako autor kultowej powieści Crónica dos Bons Malandros. Wiadomość o jego śmierci wywołała liczne reakcje najwyższych władz państwowych oraz instytucji kulturalnych. Prezydent Portugalii Marcelo Rebelo de Sousa określił zmarłego mianem człowieka niepokornego, wyróżniającego się wyjątkowym poczuciem humoru. Z kolei minister kultury Dalila Rodrigues podkreśliła, że twórczość i postawa Zambujala stanowiły inspirację dla wielu pokoleń Portugalczyków. Alentejo

Kariera zawodowa Mário Zambujala obejmowała kilkadziesiąt lat pracy w najważniejszych redakcjach prasowych i telewizyjnych. Jako dziennikarz był związany z takimi tytułami jak sportowy dziennik A Bola, ogólnokrajowy Diário de Notícias czy tygodnik O Jornal. Pełnił również funkcje kierownicze, będąc dyrektorem Mundo Desportivo oraz popularnego tygodnika Sete. Szerokiej publiczności dał się poznać także jako prezenter publicznego nadawcy RTP, gdzie prowadził między innymi program Loto-Show. Jego wszechstronność pozwalała mu na swobodne poruszanie się między dziennikarstwem sportowym, informacyjnym a literaturą piękną. Mário Zambujal zadebiutował literacko w 1980 roku powieścią Crónica dos Bons Malandros, która stała się jednym z największych bestsellerów w historii współczesnej literatury portugalskiej i doczekała się adaptacji filmowej oraz telewizyjnej. W 2020 roku pisarz został uhonorowany podczas festiwalu literackiego Escritaria w Penafiel, co było wyrazem uznania dla jego wieloletniego wkładu w kulturę narodową. Przez dekady uchodził za mistrza krótkiej formy i ironicznego portretowania portugalskiego społeczeństwa.

Oficjalne kondolencje po śmierci artysty przekazały również władze samorządowe jego rodzinnej miejscowości Moura oraz Portugalskie Stowarzyszenie Wydawców i Księgarzy (APEL). Przedstawiciele APEL zaznaczyli, że wraz z odejściem Zambujala literatura portugalska straciła jeden ze swoich najbardziej unikalnych głosów. Pamięć o nim uczciło także miasto Penafiel, przypominając o hołdzie złożonym mu podczas festiwalu Escritaria. Uroczystości pogrzebowe pisarza rozpoczną się w sobotę, 14 marca 2026 roku, w Bazylice Estrela w Lizbonie. „Era um desalinhado, com um sentido de humor marcante, que sabia olhar para o mundo com distância e bondade” (Był człowiekiem niepokornym, o uderzającym poczuciu humoru, który potrafił patrzeć na świat z dystansem i życzliwością) — Marcelo Rebelo de Sousa via RTP

Kluczowe daty z życia Mário Zambujala: 5 marca 1936 — Narodziny; 1980 — Debiut literacki; Październik 2020 — Honory w Penafiel; 12 marca 2026 — Śmierć; 14 marca 2026 — Pogrzeb