Potencjalny koszt produkcji semaglutydu to 3 dolary miesięcznie, twierdzą naukowcy

Przełomowe badanie opublikowane w renomowanym czasopiśmie „JAMA Network Open” rzuca nowe światło na ekonomikę produkcji leków na bazie semaglutydu, takich jak Ozempic i Wegovy. Naukowcy z Uniwersytetu w Liverpoolu, Uniwersytetu Yale oraz innych ośrodków w Wielkiej Brytanii, USA i Republice Południowej Afryki przeanalizowali koszty wytworzenia miesięcznej dawki tego popularnego leku. Według ich szacunków, koszt produkcji, pakowania i dystrybucji waha się od 0,75 do 2,17 dolarów amerykańskich, przy średniej wynoszącej 1,30 dolara. Kluczowy jest koszt samej substancji czynnej, który oszacowano na zaledwie 0,89 dolara za miesiąc terapii. „These drugs don’t have to be expensive. We’ve shown they can be produced for a fraction of the current price and still make a profit.” (Te leki nie muszą być drogie. Pokazaliśmy, że można je produkować za ułamek obecnej ceny i nadal osiągać zysk.) — Andrew Hill, badacz z Uniwersytetu w Liverpoolu To odkrycie stoi w jaskrawej sprzeczności z aktualnymi cenami detalicznymi, które w Stanach Zjednoczonych przekraczają 900 dolarów miesięcznie, stanowiąc poważną barierę dostępu dla milionów pacjentów. Semaglutyd, należący do klasy analogów GLP-1, jest chroniony patentami firmy Novo Nordisk do połowy przyszłej dekady w większości kluczowych rynków. Wysokie ceny oryginalnych leków są uzasadniane przez koncerny kosztami wieloletnich badań i rozwoju, które poprzedziły ich wprowadzenie na rynek. Równolegle do publikacji naukowej, producent leków, duńska firma Novo Nordisk, podjął konkretne działania na jednym z rynków europejskich. Zgodnie z doniesieniami hiszpańskiej gazety „La Razón”, koncern ogłosił dobrowolną obniżkę cen Ozempic i Wegovy w Hiszpanii. Decyzja ta ma na celu ułatwienie dostępu do leczenia dla pacjentów z cukrzycą typu 2 i otyłością. Jest wyraźną odpowiedzią na narastającą presję społeczną i dyskusję o wysokich kosztach terapii, która toczy się nie tylko w mediach, ale także wśród płatników, czyli publicznych i prywatnych ubezpieczycieli zdrowotnych. Ten ruch pokazuje, że presja na obniżkę cen nie jest wyłącznie akademicką debatą, lecz przekłada się na realne decyzje biznesowe, przynajmniej w poszczególnych jurysdykcjach, gdzie regulatorzy lub rynek wywierają silny wpływ.

W Polsce temat podchwycił portal telepolis.pl, publikując artykuł zatytułowany „Ozempic za 11 zł miesięcznie w zastrzykach i 59 zł w tabletkach. To rewolucja”. „Ozempic za 11 zł miesięcznie w zastrzykach i 59 zł w tabletkach.” (telepolis.pl) — Tytuł ten w sposób wprowadzający w błąd sugeruje, jakoby lek Ozempic był już dostępny dla polskich pacjentów za podane, bardzo niskie kwoty. W rzeczywistości portal dokonuje spekulatywnej ekstrapolacji wyników międzynarodowego badania, przeliczając szacunkowy koszt produkcji (około 3 dolarów) na potencjalną przyszłą cenę detalicznego leku generycznego w Polsce, po uwzględnieniu marży i podatków. Obecnie Ozempic w Polsce jest lekiem refundowanym w konkretnych, ograniczonych wskazaniach, a jego cena poza refundacją pozostaje wysoka. Badacze zaangażowani w analizę kosztów podkreślają, że ich praca ma na celu przygotowanie gruntu pod przyszłe, tanie generyki. Wygaśnięcie patentów Novo Nordisk, które w większości krajów nastąpi w okolicach 2031 roku, otworzy drogę dla producentów leków odtwórczych. Wówczas, według naukowców, miesięczny koszt terapii dla pacjentów mógłby spaść do poziomu kilku dolarów, co radykalnie zwiększyłoby dostępność leczenia, szczególnie w krajach o średnich i niskich dochodach. Obecna sytuacja na rynku hiszpańskim, gdzie producent sam zdecydował się na obniżkę, może być zapowiedzią szerszych zmian w strategii cenowej, wymuszonych przez rosnącą świadomość realnych kosztów produkcji i oczekiwania społeczne.