Holenderskie służby odzyskały złoty hełm z Coțofenești i dackie bransolety

Holenderskie organy ścigania odzyskały Złoty Hełm z Coțofenești oraz dwie z trzech skradzionych dackich bransolet. Do przejęcia zabytków doszło 2 kwietnia 2026 roku, ponad 14 miesięcy po ich zniknięciu z Drents Museum w Assen w Holandii. Operacja była wynikiem porozumień procesowych między holenderską prokuraturą a obrońcami trzech podejrzanych przebywających w areszcie. Hełm odnaleziono zakopany w ziemi i zawinięty w ręcznik; obiekt posiada niewielkie uszkodzenia, które według dyrektora muzeum Roberta van Langha są możliwe do pełnego naprawienia. Jedna z trzech skradzionych bransolet nadal nie została odnaleziona, a poszukiwania trwają. Rumuńska minister spraw zagranicznych Oana Țoiu potwierdziła, że Rumunia otrzymała 5.85 (mln euro) — odszkodowanie wypłacone Rumunii za skradzione artefakty 5,85 mln euro z ubezpieczenia. Kwota ta zostanie zwrócona, gdy tylko eksperci potwierdzą stan zachowania odzyskanych przedmiotów.

Ugoda z adwokatami podejrzanych umożliwiła zwrot Trzej podejrzani — 21-letni Jan B., 37-letni Douglas Chesley W. oraz 35-letni Bernhard Z., wszyscy pochodzący z miejscowości Heerhugowaard — przebywają w areszcie zapobiegawczym. Stawiają im zarzuty kradzieży, spowodowania eksplozji oraz zniszczenia mienia. Prokurator Corien Fahner ogłosiła podczas konferencji prasowej, że zabytki przekazano dzień wcześniej dzięki interwencji adwokatów i zawarciu porozumień procesowych. „Skarby kultury zostały nam przekazane wczoraj dzięki interwencji prawników podejrzanych. Zawarto w tej sprawie porozumienia, o których szczegółach będziemy wkrótce rozmawiać przed sądem.” — Corien Fahner via adevarul.ro Zgodnie z holenderskim prawem, podejrzani mogą liczyć na nadzwyczajne złagodzenie kary w zamian za współpracę z organami ścigania. Rozprawy zaplanowano na 14, 16 i 17 kwietnia przed sądem w Assen. Holenderskie władze zadeklarowały, że artefakty zostaną zwrócone Rumunii tak szybko, jak to możliwe, po dokonaniu oceny ich stanu konserwatorskiego.

Drents Museum w Assen, otwarte w 1854 roku, to muzeum sztuki i historii w holenderskiej prowincji Drenthe. Złoty Hełm z Coțofenești, pochodzący z drugiej połowy V wieku p.n.e., został wypożyczony z Narodowego Muzeum Historii Rumunii w Bukareszcie w ramach wystawy „Dacja – kraina złota i srebra”, prezentującej ponad 50 skarbów z okresu od XX wieku p.n.e. do III wieku n.e. Do kradzieży doszło w nocy z 24 na 25 stycznia 2025 roku. Sprawcy użyli ładunków pirotechnicznych do wysadzenia drzwi muzeum, rozbili gabloty i w ciągu kilku minut uciekli z hełmem oraz trzema bransoletami. Straty materialne poniesione przez muzeum w wyniku włamania oszacowano na około 250 000 euro, co obejmuje naprawę drzwi, gablot, sufitu oraz koszty sprzątania.

Hełm upuszczony podczas ucieczki i zakopany Ernest Oberländer-Târnoveanu, były dyrektor Narodowego Muzeum Historii Rumunii, który stracił stanowisko po kradzieży, poinformował jeszcze przed oficjalną konferencją, że przedmioty były ukryte w ziemi. Według jego relacji hełm mógł zostać uszkodzony w wyniku upadku podczas ucieczki złodziei. Dyrektor powołał się na ustalenia holenderskich dziennikarzy mających wgląd w akta oraz na nagrania z monitoringu. „Podczas napadu hełm został upuszczony. Potwierdzają to moi koledzy, którzy widzieli nagrania z kamer. Został on pospiesznie podniesiony przez jednego ze sprawców.” — Ernest Oberländer-Târnoveanu via Ziare.com Bransolety, jako przedmioty lite, raczej nie uległy deformacji mechanicznej. Robert van Langh, dyrektor Drents Museum, uspokoił, że uszkodzenia hełmu dotyczą jedynie dawnych prac renowacyjnych. „Nie będzie trwałych uszkodzeń. Hełm może zostać w pełni przywrócony do pierwotnego stanu.” — Robert van Langh via adevarul.ro Dwie odzyskane bransolety są w stanie idealnym.

Rumunia zwróci miliony po potwierdzeniu stanu zabytków Rumuńska minister spraw zagranicznych Oana Țoiu rozmawiała o sprawie ze swoim holenderskim odpowiednikiem. Holenderski minister spraw zagranicznych Tom Berendsen i polska dyplomacja podkreślają, że zwrot artefaktów to kwestia tożsamości narodowej, a nie finansów. „Priorytetem zawsze była nieoceniona wartość tego skarbu dla naszej tożsamości, dziedzictwa powszechnego oraz zaufania w międzynarodowym obiegu wystawienniczym.” — Oana Țoiu via Stirile ProTV Țoiu zadeklarowała, że 5,85 mln euro otrzymane z międzynarodowych mechanizmów ubezpieczeniowych trafi z powrotem do ubezpieczyciela po potwierdzeniu autentyczności i stanu przedmiotów. Rumuńskie Ministerstwo Kultury we wrześniu 2025 roku informowało o otrzymaniu 5,7 mln euro, jednak ostateczna kwota została skorygowana przez MSZ. Współpraca służb obu krajów odbywała się w ramach wspólnego zespołu śledczego pod egidą EUROJUST. Po ustaleniu harmonogramu i reintegracji ze zbiorami muzeum narodowego w Bukareszcie, zabytki ponownie trafią na ekspozycję.

Złoty Hełm z Coțofenești — kluczowe wydarzenia: — ; — ; — ; —