Chilijski architekt Smiljan Radic Clarke zdobywcą Nagrody Pritzkera 2026

Chilijski architekt Smiljan Radic Clarke został laureatem Nagrody Pritzkera za rok 2026, co ogłoszono 12 marca. Jury tego prestiżowego wyróżnienia, uznawanego za architektoniczny odpowiednik Nagrody Nobla, doceniło twórcę za unikalne podejście do projektowania, w którym dominują motywy kruchości oraz tymczasowości. Smiljan Radic Clarke jest drugim w historii obywatelem Chile uhonorowanym tym tytułem, po sukcesie Alejandro Araveny w 2016 roku. Urodzony w 1965 roku w Santiago architekt zyskał międzynarodowe uznanie dzięki realizacjom, które często sprawiają wrażenie niestabilnych lub wręcz efemerycznych struktur. Nagroda Pritzkera zostanie mu wręczona podczas oficjalnej ceremonii, której szczegóły zostaną podane w późniejszym terminie.

W uzasadnieniu werdyktu sędziowie podkreślili, że Smiljan Radic Clarke przedkłada „kruchość nad jakiekolwiek nieuzasadnione roszczenia do pewności”. Jego budynki, takie jak słynne „unoszące się domy” czy pawilony przypominające muszle, rzucają wyzwanie tradycyjnemu postrzeganiu trwałości architektury. Jury zwróciło uwagę na zdolność chilijskiego twórcy do kreowania przestrzeni, które mimo swojej pozornej delikatności, głęboko oddziałują na otoczenie i użytkowników. „Smiljan Radic favors fragility over any unwarranted claim to certainty. His buildings appear temporary, unstable” (Smiljan Radic przedkłada kruchość nad jakiekolwiek nieuzasadnione roszczenia do pewności. Jego budynki sprawiają wrażenie tymczasowych, niestabilnych) — Jury Nagrody Pritzkera via The New York Times

Do najbardziej rozpoznawalnych dzieł architekta należy pawilon Serpentine Gallery w Londynie, zrealizowany w 2014 roku. Konstrukcja ta, przypominająca obły, półprzezroczysty kokon wsparty na wielkich głazach, stała się manifestem jego stylu łączącego surowe materiały z organicznymi formami. Smiljan Radic Clarke, posiadający chorwackie korzenie, od dekad tworzy projekty, które wymykają się prostym klasyfikacjom, balansując między sztuką a inżynierią. Nagroda Pritzkera została ustanowiona w 1979 roku przez Jaya i Cindy Pritzkerów. Przez dekady wyróżnienie to trafiało do najwybitniejszych postaci światowej architektury, takich jak Philip Johnson (pierwszy laureat), Zaha Hadid czy Rem Koolhaas. Chile stało się istotnym punktem na mapie nagrody w 2016 roku, gdy otrzymał ją Alejandro Aravena, doceniony za projekty budownictwa socjalnego i odbudowę miast po katastrofach naturalnych.

Chilijscy laureaci Nagrody Pritzkera: 1. Alejandro Aravena (Nagroda przyznana w 2016 roku); 2. Smiljan Radic Clarke (Nagroda przyznana w 2026 roku)

Kluczowe momenty w karierze Smiljana Radica: 21 czerwca 1965 — Narodziny; Czerwiec 2014 — Pawilon Serpentine; 12 marca 2026 — Nagroda Pritzkera