Szefowie dyplomacji G7 wzywają do przerwania ataków na cywilów w Iranie

Szefowie dyplomacji G7 przyjęli zaskakującą wspólną deklarację w sprawie wojny w Iranie podczas spotkania pod Paryżem 27 marca 2026 roku, wzywając do natychmiastowego zakończenia ataków na cywilów i infrastrukturę cywilną. Jednocześnie sekretarz stanu USA Marco Rubio ocenił, że operacja militarna może zostać zakończona w „tygodnie, a nie miesiące”, bez potrzeby użycia wojsk lądowych. Spotkanie, zorganizowane przez francuskiego ministra spraw zagranicznych Jean-Noëla Barrota w Opactwie cystersów w Vaux-de-Cernay na południowy zachód od Paryża, zgromadziło ministrów spraw zagranicznych Stanów Zjednoczonych, Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Włoch, Japonii i Kanady. Rubio, który dotarł na miejsce dopiero w nocy przed drugim i ostatnim dniem rozmów, przedstawił cele USA w wojnie w bardzo ostrych słowach. „Kiedy z nimi skończymy, będą słabsi niż kiedykolwiek” — Marco Rubio via ORF Oficjalnie wskazane cele obejmują zniszczenie irańskich sił powietrznych, marynarki wojennej, zdolności produkcyjnych rakiet i dronów oraz ostatecznie możliwości rozwijania broni jądrowej. Wspólna deklaracja, którą kilka redakcji opisało jako zaskakującą ze względu na wcześniejszą krytykę europejskich sojuszników ze strony USA, podkreśliła też potrzebę bezpiecznej i wolnej od opłat żeglugi przez cieśninę Ormuz.

Rubio ostrzega, że irański plan opłat jest „nielegalny i niedopuszczalny” Rubio wystosował bezpośrednie ostrzeżenie wobec irańskich planów wprowadzenia systemu opłat dla statków przepływających przez cieśninę Ormuz, nazywając tę propozycję nielegalną. „To jest nielegalne i niedopuszczalne. Społeczność międzynarodowa musi temu zapobiec.” — Marco Rubio via Stern Dodał, że Stany Zjednoczone wezmą udział w zabezpieczeniu szlaku wodnego, niekoniecznie stając na czele działań, i wskazał na inicjatywę Wielkiej Brytanii. Dzień wcześniej szefowie sztabów ponad 30 państw spotkali się, by omówić budowę koalicji chroniącej żeglugę przez cieśninę. Rubio powiedział, że wysiłki powinny wykraczać poza G7, zaznaczając, że państwa Azji i reszty świata mają bezpośredni interes w wyniku tych działań. Nie wykluczył też przekierowania broni pierwotnie przeznaczonej dla Ukrainy na konflikt z Iranem, jeśli wymagałyby tego potrzeby USA. „Jeśli czegoś potrzebujemy dla Ameryki, to Ameryka jest na pierwszym miejscu” — Marco Rubio via Stern Rubio jednocześnie powtórzył, że Waszyngton nie prosi sojuszników o wsparcie militarne w aktywnej fazie konfliktu. „Nie prosimy nikogo o pomoc. Robimy to sami.” — Marco Rubio via ORF

Format G7 wywodzi się ze szczytu z 1975 roku w Château de Rambouillet, około dziesięciu kilometrów od Vaux-de-Cernay, gdzie sześć głównych gospodarek Zachodu spotkało się w reakcji na ówczesny kryzys naftowy. Rok później do grupy dołączyła Kanada, zwiększając liczbę członków do siedmiu. Obecna wojna z Iranem rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku, gdy Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły operację Epic Fury, w której w pierwszych atakach zginął ówczesny Najwyższy Przywódca Ali Chamenei. Mojtaba Chamenei, jego syn, został mianowany Najwyższym Przywódcą 9 marca 2026 roku. Konflikt wywarł znaczący wpływ na globalną gospodarkę, zwłaszcza w Europie, i utrudnił trwające wysiłki dyplomatyczne związane z wojną w Ukrainie.

Niemiecki minister nie widzi pęknięcia i zapowiada rozmowy z Pakistanem Niemiecki minister spraw zagranicznych Johann Wadephul ocenił atmosferę rozmów jako konstruktywną i powiedział, że między partnerami G7 nie było rozbieżności w sprawie Iranu. „To była naprawdę poważna, dobra rozmowa. Nie było i nie ma ze strony Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza wobec nas, oczekiwania, że przed końcem walk wniesiemy wkład wojskowy.” — Johann Wadephul via Der Tagesspiegel Wadephul, który zasiada w rządzie kanclerza Friedricha Merza, odrzucił też wrażenie transatlantyckiego pęknięcia, zauważając, że Niemcy sygnalizowały gotowość do udziału w zabezpieczeniu cieśniny Ormuz po zakończeniu działań wojennych. Ujawnił, że trwają przygotowania do bezpośrednich rozmów między przedstawicielami USA i Iranu, które prawdopodobnie odbędą się w najbliższym czasie w Pakistanie. Wadephul osobno ostrzegł, że wsparcie dla Ukrainy może zostać osłabione przez wojnę z Iranem, ponieważ Iran i Rosja ściśle współpracują. „Skoro Iran i Rosja współpracują w możliwie największym stopniu, tym bardziej musimy trzymać się razem.” — Johann Wadephul via N-tv Zaznaczył też, że gospodarcze skutki dwóch konfliktów – w Ukrainie i Iranie – są odczuwalne w całej Europie.

Merz wątpi, czy strategia USA doprowadzi do zmiany reżimu Kanclerz Friedrich Merz wyraził sceptycyzm wobec tego, czy Stany Zjednoczone mają spójną strategię dotyczącą konfliktu z Iranem, zwłaszcza w sprawie zmiany reżimu. Mówiąc na wydarzeniu zorganizowanym przez Frankfurter Allgemeine Zeitung, Merz stwierdził, że nie wierzy, by ten cel dało się osiągnąć. „Mam poważne wątpliwości, czy istnieje strategia i czy ta strategia zostanie potem rzeczywiście skutecznie zrealizowana. Pod tym względem może to potrwać nieco dłużej. Prawdopodobnie nie będzie lepiej.” — Friedrich Merz via Stern Rubio z kolei nie przesądził, czy ostatecznie zostaną wysłane wojska lądowe, mówiąc, że Stany Zjednoczone zachowają elastyczność, aby dać prezydentowi Donaldowi Trumpowi maksymalną liczbę opcji. Kwestia wojsk lądowych jest w USA politycznie wrażliwa ze względu na długie i kosztowne zaangażowanie militarne w Iraku i Afganistanie. Na torze dyplomatycznym Rubio potwierdził, że doszło do wymiany wiadomości z irańskim kierownictwem i że Teheran wykazał pewną gotowość do rozmów o niektórych sprawach, choć nie wyznaczono jeszcze daty negocjacji. „To może się wydarzyć w każdej chwili. Do tego czasu operacja militarna będzie trwała.” — Marco Rubio via ORF Barrot poinformował, że planowane jest kolejne spotkanie ministrów spraw zagranicznych G7 z ich odpowiednikami z Rady Współpracy Zatoki, a Rubio zgodził się przedstawić informację radzie do spraw zagranicznych Unii Europejskiej.