Cypr planuje rozpoczęcie eksportu gazu ziemnego do 2028 roku

Cypr planuje rozpocząć eksport gazu ziemnego do 2028 roku, koncentrując się na rynku europejskim w celu poprawy bezpieczeństwa energetycznego. Minister energii Michael Damianos poinformował, że rząd priorytetowo traktuje rozwój złoża Cronos, aby dotrzymać tego terminu. Ogłoszenie to zbiega się z dążeniami wyspiarskiego państwa do wykorzystania swoich zasobów morskich po latach poszukiwań i oceny złóż. Termin 2028 roku stanowi ambitny harmonogram dla kraju, który dotychczas nie prowadził komercyjnego wydobycia gazu. Urzędnicy uważają, że infrastrukturę niezbędną do wydobycia i transportu można przyspieszyć dzięki współpracy z międzynarodowymi koncernami energetycznymi. Działanie to jest postrzegane jako istotny krok w stronę przekształcenia Cypru w regionalny hub energetyczny.

Presja na eksport wynika w dużej mierze z trwającego konfliktu na Bliskim Wschodzie, który zwiększył obawy o stabilność globalnych dostaw energii. Cypr postrzega swoje terytorium morskie jako bezpieczną alternatywę dla państw europejskich, które dążą do zmniejszenia zależności od tradycyjnych dostawców. Minister Michael Damianos zaznaczył, że obecna sytuacja geopolityczna wymusza szybszy rozwój zasobów wschodniej części Morza Śródziemnego. Wyłączna Strefa Ekonomiczna Cypru była w ostatniej dekadzie miejscem wielu odkryć, jednak komercjalizacja napotykała przeszkody techniczne i polityczne. Ostatnie napięcia zmieniły rachunek ekonomiczny, czyniąc inwestycje w infrastrukturę podwodną bardziej atrakcyjnymi dla partnerów międzynarodowych. Rząd prowadzi obecnie rozmowy z głównymi firmami energetycznymi w celu sfinalizowania planów zagospodarowania złoża Cronos.

Michael Damianos, który objął stanowisko ministra energii w grudniu 2025 roku, uczynił cel eksportowy na 2028 rok głównym filarem strategii swojego resortu. Zastąpił on George'a Papanastasiou, który wcześniej nadzorował wstępne negocjacje dotyczące złóż Afrodyta i Cronos. Zmianie na stanowisku kierowniczym towarzyszy ponowne skupienie się na wykonalności technicznej transportu gazu do Egiptu w celu skroplenia lub bezpośrednio do Europy za pomocą gazociągu. „Cyprus aims for gas exports by 2028 as Mid East conflict heightens supply tensions” (Cypr dąży do eksportu gazu do 2028 roku w obliczu napięć w dostawach wywołanych konfliktem na Bliskim Wschodzie) — Michael Damianos via Reuters Administracja ocenia również wpływ projektu Great Sea Interconnector na ogólny krajobraz energetyczny wyspy. Zapewnienie zaspokojenia potrzeb rynku krajowego przy jednoczesnej realizacji ambicji eksportowych pozostaje głównym wyzwaniem dla ministerstwa.

Cypr odkrył pierwsze znaczące zasoby gazu ziemnego w 2011 roku na złożu Afrodyta, szacowanym na około 4,5 biliona stóp sześciennych gazu. Od tego czasu inne duże odkrycia, w tym Calypso, Glaucus i Cronos, zostały potwierdzone przez firmy takie jak Eni, TotalEnergies i ExxonMobil. Mimo tych znalezisk kraj napotykał opóźnienia w wydobyciu z powodu braku infrastruktury oraz sporów o granice morskie z Turcją. Unia Europejska coraz częściej zwraca się ku wschodniej części Morza Śródziemnego jako realnemu źródłu gazu po inwazji na Ukrainę w 2022 roku i późniejszym odejściu od rosyjskiej energii. 2028 (rok) — cel rozpoczęcia eksportu gazu ziemnego Harmonogram rozwoju energetyki Cypru: — ; — ; — ; —