Rosyjskie Ministerstwo Sprawiedliwości wpisało Ninę Chruszczową na listę „zagranicznych agentów”

Nina Chruszczowa to 62-letnia prawnuczka byłego przywódcy Związku Radzieckiego, Nikity Chruszczowa. Obecnie pracuje jako profesor stosunków międzynarodowych w The New School w Nowym Jorku. Decyzja resortu rozszerza listę, która znacząco wydłużyła się od początku pełnoskalowej inwazji na Ukrainę. Według oficjalnych danych rosyjski rejestr zagranicznych agentów zawiera obecnie ponad 1100 nazwisk. Status ten zazwyczaj dotyczy dziennikarzy, aktywistów oraz naukowców, którzy mieszkają poza granicami Rosji lub utrzymują międzynarodowe kontakty. Nina Chruszczowa w wywiadzie udzielonym po ogłoszeniu decyzji nie wyraziła większego zaskoczenia działaniami rządu. Zauważyła, że jej długoletnie stanowisko publiczne czyniło taki ruch przewidywalnym dla obecnej administracji. Profesor konsekwentnie krytykuje politykę Kremla oraz inwazję na Ukrainę z 2022 roku. Mimo zamieszkania w Stanach Zjednoczonych, do niedawna odbywała jeszcze podróże badawcze do Rosji. Władze rosyjskie uzasadniają nadawanie tych etykiet twierdzeniami, że wymienione osoby angażują się w działania antyrosyjskie lub znajdują się pod wpływem zagranicy. Oznaczenie to niesie ze sobą istotne konsekwencje prawne dla osób pozostających w Rosji lub do niej powracających. Osoby uznane za zagranicznych agentów muszą regularnie składać rządowi sprawozdania ze swojej działalności oraz finansów. Niedopełnienie tych rygorystycznych wymogów informacyjnych może prowadzić do ścigania karnego i kary pozbawienia wolności. W ciągu ostatnich czterech lat status ten otrzymało wielu znanych rosyjskich działaczy żyjących na emigracji. Ministerstwo Sprawiedliwości utrzymuje, że prawo to jest niezbędne do ochrony rosyjskiej suwerenności przed zewnętrzną ingerencją. „It would have been sloppy on their part not to do this sooner or later” (Byłoby niechlujstwem z ich strony, gdyby nie zrobili tego wcześniej lub później) — Nina Chruszczowa via Reuters Tempo nadawania statusów przyspieszyło od lutego 2022 roku, co odzwierciedla szersze represje wobec głosów opozycyjnych w kraju i za granicą. Lista obejmuje szeroki wachlarz profesjonalistów, od muzyków po laureatów Nagrody Nobla. Nina Chruszczowa dołącza do innych znanych postaci marginalizowanych przez państwo za swoją międzynarodową aktywność akademicką. Ten ruch podkreśla nieustanne wysiłki Kremla, by dystansować kraj od zachodnich wpływów akademickich i kulturowych. Uczelnia The New School, w której wykłada, nie wydała jeszcze oficjalnego oświadczenia w sprawie tego wpisu. Pierwotna rosyjska ustawa o zagranicznych agentach została uchwalona w 2012 roku i początkowo dotyczyła organizacji pozarządowych otrzymujących finansowanie z zagranicy. W 2017 roku przepisy rozszerzono o media, a do 2020 roku rozszerzono je na osoby prywatne. Nikita Chruszczow, pradziadek opisywanej osoby, stał na czele Związku Radzieckiego w latach 1953–1964 i był znany z procesu destalinizacji. Obecne stosowanie tego prawa jest krytykowane przez międzynarodowe organizacje praw człowieka jako narzędzie służące tłumieniu wewnętrznego sprzeciwu.