Planetarium szkolne w Chemnitz znów działa. Miasto znalazło 40 tys. euro

Planetarium szkolne przy Albert-Schweitzer-Oberschule w Chemnitz zostanie ponownie otwarte w sobotę, 28 marca 2026 roku, po niemal rocznym zamknięciu spowodowanym brakiem nauczycieli. Ponowne uruchomienie obiektu zbiega się z ogólnoniemieckim Dniem Astronomii, a miasto Chemnitz zaprosiło mieszkańców na program, który rozpocznie się o godzinie 17:00. Placówka, która wyświetla sztuczne gwiaździste niebo na kopule i uzupełnia pokazy wykładami dostosowanymi do wieku odbiorców, przejdzie z modelu szkolnego na pozaszkolne miejsce nauki dostępne dla wszystkich szkół w mieście. Thomas Weisbach, nauczyciel fizyki i matematyki, który kieruje planetarium od niemal 30 lat, wznowi działalność razem z trzema zewnętrznymi pracownikami zatrudnianymi na zasadzie honorarium. „Wszyscy pracujemy na pełen etat i musimy sprawdzić, jak ten projekt ruszy z miejsca.” — Thomas Weisbach via N-tv

Budżet miasta przeznacza 40 000 euro, by gwiazdy nadal świeciły Miasto Chemnitz ujęło w swoim bieżącym dwuletnim budżecie środki na nowy model obsady, a pieniądze trafią przede wszystkim do trzech zewnętrznych pracowników opłacanych na zasadzie honorarium. Dodatkowo zarezerwowano rocznie środki na materiały dydaktyczne i instruktażowe, utrzymanie sprzętu oraz oprogramowanie. Taki układ finansowania odzwierciedla szerszą zmianę w sposobie zarządzania obiektem. Chodzi o odejście od zależności od nauczycieli zatrudnionych przez szkołę na rzecz modelu, który może funkcjonować niezależnie od braków kadrowych dotykających szkoły w Saksonii. Weisbach wyjaśnił, że przez lata planetarium było stopniowo wypychane z planu zajęć szkolnych. „Godzin było coraz mniej. W czasach niedoboru nauczycieli to się nie zmieni.” — Thomas Weisbach via N-tv Miasto potwierdziło szczegóły finansowania w odpowiedzi na pytanie niemieckiej agencji prasowej dpa.

Miasto spodziewa się ponad dwukrotnego wzrostu liczby wydarzeń Po wprowadzeniu nowego modelu obsady Chemnitz oczekuje teraz, że planetarium zorganizuje co najmniej 300 (wydarzeń rocznie) — minimum rocznych wydarzeń zakładanych przez miasto, czyli ponad dwa razy więcej niż przed zamknięciem. Przed wstrzymaniem działalności z obiektu korzystało rocznie około 5 000 uczniów, a Weisbach wskazał tę liczbę jako dowód stałego zapotrzebowania w całym regionie. Mimo niemal rocznej przerwy w działalności zapytania ze szkół w Chemnitz i okolic nadal wpływały co tydzień, jak powiedział Weisbach. Pełny powrót do regularnych zajęć jest planowany na nowy rok szkolny jesienią 2026 roku, gdy cały personel przejdzie szkolenie z obsługi technologii. „Wtedy wszyscy powinni być już przeszkoleni i wiedzieć, jak obsługiwać technologię.” — Thomas Weisbach via N-tv W planach są wykłady na żywo dla różnych grup wiekowych, poświęcone kosmosowi i ciałom niebieskim, a także obserwacje prowadzone przez obserwatorium znajdujące się na dachu szkoły.

Planetarium szkolne w Chemnitz: przed otwarciem i po nim: Model działania (before: Szkolne, prowadzone przez nauczycieli, after: Pozaszkolne miejsce, z zewnętrznymi pracownikami opłacanymi na zasadzie honorarium); Liczba wydarzeń rocznie (before: Mniej niż 150 (poziom sprzed zamknięcia), after: Zakładane co najmniej 300); Budżet na personel (before: Brak odrębnego budżetu na zewnętrzny personel, after: 40 000 euro w dwuletnim budżecie); Pełne zajęcia dydaktyczne (before: Wstrzymane (zamknięcie przez około rok), after: Oczekiwane od jesieni 2026 roku)

Szersza sieć szkolnych obserwatoriów w Saksonii też odczuwa presję Planetarium w Chemnitz nie jest odosobnionym przypadkiem w krajobrazie edukacyjnym Saksonii. Według saksońskiego ministerstwa edukacji kilka szkół w całym kraju związkowym prowadzi planetarium lub szkolne obserwatorium, w tym Geschwister-Scholl-Gymnasium w Löbau oraz Siemens-Gymnasium w Großenhain. W Radebeul szkoły z okolic współpracują z lokalnym obserwatorium, oferując wykłady, obserwacje i projekty we współpracy z instytutami naukowymi. Jak podał Weisbach, obecna forma obiektu w Chemnitz istnieje od 1981 roku, co oznacza, że ma on ponad cztery dekady historii jako zasób edukacyjny. Planetarium przy Albert-Schweitzer-Oberschule po raz pierwszy odwiedził Thomas Weisbach w 1981 roku, gdy Chemnitz nosiło jeszcze nazwę Karl-Marx-Stadt, którą miasto miało od 1953 roku do zjednoczenia Niemiec w 1990 roku. Obiekt wyświetla sztuczne gwiaździste niebo na kopule i ma także obserwatorium na dachu do bezpośrednich obserwacji nieba. Dzień Astronomii to doroczna niemiecka inicjatywa mająca na celu popularyzację nauk astronomicznych wśród społeczeństwa. Ponowne otwarcie planetarium w Chemnitz pokazuje model, na który mogą patrzeć inni operatorzy planetarium szkolnego w Niemczech, gdy braki nauczycieli nadal utrudniają prowadzenie pozalekcyjnych programów z zakresu nauk ścisłych.