CDU wygrywa w Nadrenii-Palatynacie i kończy 35 lat rządów SPD

Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna wygrała niedzielne wybory krajowe w Nadrenii-Palatynacie, zdobywając około 30,8 proc. głosów i kończąc 35 lat nieprzerwanych rządów Socjaldemokratycznej Partii Niemiec w tym kraju związkowym w południowo-zachodnich Niemczech. Zgodnie z projekcjami publicznych nadawców ARD i ZDF SPD zajęła drugie miejsce z wynikiem od 25,7 do 26,9 proc., natomiast skrajnie prawicowa Alternatywa dla Niemiec uzyskała około 20 proc. głosów. To wynik ponad dwukrotnie lepszy niż w 2021 roku i zarazem rekord partii w zachodnioniemieckim landzie. Liberalna FDP otrzymała tylko 2,2 proc., wyraźnie poniżej 5-procentowego progu potrzebnego do wejścia do parlamentu krajowego. Lider listy CDU Gordon Schnieder uznał ten rezultat za „powrót” swojej partii i stwierdził, że wyborcy opowiedzieli się za „zmianą” w edukacji, bezpieczeństwie, ochronie zdrowia i polityce gospodarczej. Kandydat SPD na premiera kraju związkowego, ustępujący minister-prezydent Alexander Schweitzer, który sprawował urząd od lipca 2024 roku, przyznał się do porażki.

Nadrenia-Palatynat pozostaje pod rządami SPD od 1991 roku, co czyniło ten land jednym z najtrwalszych regionalnych bastionów partii w Niemczech. W wyborach krajowych w 2021 roku SPD uzyskała 35,7 proc. głosów, wyprzedzając CDU z wynikiem 27,7 proc. oraz Zielonych z 9,3 proc., podczas gdy AfD zdobyła 8,3 proc. Od 2016 roku krajem związkowym rządziła koalicja trzech partii: SPD, Zielonych i FDP. Niedzielny wynik oznacza, że po raz pierwszy od trzech i pół dekady to CDU ma objąć kierowanie rządem krajowym w Moguncji.

Drugi historycznie słaby wynik SPD w ciągu dwóch tygodni Wynik w Nadrenii-Palatynacie przyniósł SPD drugi z rzędu poważny cios w ciągu dwóch tygodni, po spadku partii do 5,5 proc. w wyborach w Badenii-Wirtembergii 8 marca 2026 roku. Sekretarz generalny SPD Tim Klüssendorf powiedział w ARD, że projekcje oznaczają „poważne niepowodzenie”. Współprzewodnicząca SPD Bärbel Bas określiła ten wynik jako „bardzo gorzki” – podał de Volkskrant. Wicekanclerz i federalny minister finansów Lars Klingbeil, który współkieruje SPD razem z Bas, ma się liczyć z wewnętrzną presją po serii słabych wyników partii w wyborach regionalnych. Politolog Uwe Jun powiedział ARD, że ostateczna różnica między CDU a SPD była zaskoczeniem, ponieważ przedwyborcze sondaże wskazywały na niemal remis. Jego zdaniem bezpośrednia rywalizacja głównych kandydatów mogła skłonić wyborców do odejścia od mniejszych ugrupowań na rzecz dwóch głównych konkurentów. Utrata Nadrenii-Palatynatu oznacza dla SPD koniec rządów w jednym z najbardziej znaczących historycznie landów dla tej partii.

SPD performance in recent western German state elections: Nadrenia-Palatynat 2021 (before: 35.7%, after: ~26.9% (2026)); Badenia-Wirtembergia 2026 (before: Poprzedni wynik, after: 5.5%)

Rekord AfD na zachodzie Niemiec, najbardziej realna wielka koalicja Wynik AfD na poziomie około 20 proc. – wobec 8,3 proc. w 2021 roku – jest najlepszym rezultatem tej partii w jakimkolwiek kraju związkowym zachodnich Niemiec. Tak ocenił to lider listy Jan Bollinger, który nazwał go „najmocniejszym wynikiem na zachodzie”. Współprzewodnicząca AfD Alice Weidel określiła rezultat jako „rekordowy” i napisała w serwisie X, że „elektorat zagłosował za sojuszem centroprawicy, ale partie decydują inaczej”, zapowiadając dalszą presję z ław opozycji. Mimo silnego wyniku AfD zarówno CDU, jak i SPD wykluczyły jakąkolwiek współpracę ze skrajną prawicą, utrzymując rozwiązanie, które analitycy opisują jako kordon sanitarny. Ponieważ AfD nie będzie uwzględniana w rozmowach koalicyjnych, a FDP, Lewica i Wolni Wyborcy nie przekroczyli 5-procentowego progu, jedyną większością zdolną do rządzenia w Moguncji jest arytmetycznie koalicja CDU i SPD, odpowiadająca układowi na szczeblu federalnym. Sekretarz generalny CDU Carsten Linnemann zwrócił uwagę, że łączny wynik CDU i SPD przekroczył 50 proc., nazywając to „dobrym wynikiem partii centrowych”. Sondaż ARD przeprowadzony w dniu wyborów pokazał, że 71 proc. wyborców w Nadrenii-Palatynacie sprzeciwia się udziałowi AfD w rządzie, choć partia była najsilniejsza wśród wyborców w wieku od 18 do 24 lat.

20 (%) — Rekordowy wynik AfD w kraju związkowym zachodnich Niemiec

Merz zyskuje oddech, ale notowania pozostają niskie Dla kanclerza Friedricha Merza zwycięstwo w Nadrenii-Palatynacie oznacza pewną polityczną ulgę po trudnym początku kadencji, która rozpoczęła się w maju 2025 roku. W piątek Merz osobiście prowadził kampanię w tym landzie, biorąc udział w wiecu poparcia dla Gordona Schniedera i podkreślając wagę dalszej pracy koalicji federalnej niezależnie od regionalnego wyniku. Wygrana częściowo zrekompensowała rozczarowanie po Badenii-Wirtembergii, gdzie CDU przez długi czas prowadziła w sondażach, ale ostatecznie została nieznacznie wyprzedzona przez Zielonych, których główny kandydat Cem Özdemir prowadził skuteczną kampanię. Według de Volkskrant Merz mierzy się z historycznie niskimi ocenami poparcia i spotyka się z krytyką dotyczącą tempa reform gospodarczych w kraju, którego gospodarka od trzech lat rozwija się słabo, osłabiona konfliktem na Bliskim Wschodzie i napięciami handlowymi ze Stanami Zjednoczonymi. Kolejne ważne testy wyborcze są spodziewane we wrześniu, kiedy odbędą się wybory krajowe w Saksonii-Anhalt i Meklemburgii-Pomorzu Przednim. Tam AfD notuje w sondażach od 35 do 40 proc. i może potencjalnie zdobyć bezwzględną większość przynajmniej w jednym parlamencie, jeśli mniejsze partie nie przekroczą progu wyborczego.

„In the coming years no one will govern in this state without us” (W najbliższych latach nikt nie będzie rządził w tym kraju związkowym bez nas) — Gordon Schnieder via Deutsche Welle