Ben Roberts-Smith aresztowany. Najbardziej utytułowany żołnierz Australii oskarżony o zbrodnie wojenne

Ben Roberts-Smith, najbardziej utytułowany żyjący żołnierz Australii, został aresztowany na lotnisku w Sydney we wtorek, 7 kwietnia 2026 roku. Postawiono mu pięć zarzutów „zbrodni wojennej – morderstwa” w związku ze śmiercią pięciu obywateli Afganistanu w latach 2009–2012. Komisarz Australijskiej Policji Federalnej, Krissy Barrett, potwierdziła na konferencji prasowej, że ofiary były nieuzbrojone, zatrzymane i nie brały udziału w działaniach wojennych w chwili śmierci. 47-letni Roberts-Smith przyleciał na lotnisko w Sydney rejsem z Brisbane, gdzie został ujęty. Dokumentacja sądowa wymienia go jako oskarżonego, choć oficjalne oświadczenie AFP odnosiło się jedynie do 47-letniego byłego członka Australijskich Sił Obronnych. Za każdy z pięciu zarzutów grozi kara dożywotniego pozbawienia wolności. Sąd odmówił zwolnienia Robertsa-Smitha za kaucją; posiedzenie w jego sprawie zaplanowano na środę, 8 kwietnia 2026 roku. Komisarz AFP szczegółowo opisuje rzekome zabójstwa w AfganistanieBarrett oświadczyła, że pięć ofiar zostało zastrzelonych bezpośrednio przez Robertsa-Smitha lub przez podległych mu członków ADF, działających na jego polecenie i w jego obecności. Do zdarzeń miało dojść w afgańskiej prowincji Uruzgan w okresie od 2009 do 2012 roku. Policja twierdzi, że ofiary były „zatrzymane, nieuzbrojone i znajdowały się pod kontrolą członków ADF w chwili śmierci”. Wśród konkretnych zarzutów przytaczanych przez australijskie media znalazły się m.in. zastrzelenie nieuzbrojonego afgańskiego nastolatka oraz zrzucenie zakutego w kajdanki mężczyzny z klifu, a następnie wydanie rozkazu jego rozstrzelania. Raporty sugerują również udział w zastrzeleniu mężczyzny z protezą nogi. Roberts-Smith konsekwentnie zaprzecza wszelkim oskarżeniom dotyczącym jego służby i późniejszych postępowań. „Zarzuty będą dotyczyć faktu, że ofiary nie brały udziału w działaniach wojennych w czasie, gdy doszło do ich rzekomego morderstwa w Afganistanie.” — Krissy Barrett via Reuters Aresztowanie poprzedziła przegrana w procesie o zniesławienie i nieudana apelacjaZarzuty karne są następstwem wieloletnich procesów cywilnych, które Roberts-Smith wytoczył w nadziei na oczyszczenie swojego imienia. W 2018 roku gazety koncernu Nine Entertainment – w tym „The Sydney Morning Herald”, „The Age” i „The Canberra Times” – opublikowały serię artykułów oskarżających go o udział w zabójstwach nieuzbrojonych Afgańczyków. Roberts-Smith pozwał te redakcje o zniesławienie w procesie uznawanym za najkosztowniejszy tego typu w historii Australii. W 2023 roku sędzia Sądu Federalnego orzekł, że gazety udowodniły cztery z sześciu zarzutów o morderstwo, stosując cywilny standard dowodowy oparty na prawdopodobieństwie – niższy niż wymagana w sprawach karnych pewność ponad wszelką wątpliwość. Próby podważenia tego wyroku zakończyły się fiaskiem, a we wrześniu 2025 roku Sąd Najwyższy Australii oddalił ostatnią apelację. Wspólne dochodzenie AFP oraz Biura Specjalnego Śledczego (OSI) w sprawie Robertsa-Smitha wszczęto w 2021 roku. Ross Barnett, dyrektor ds. dochodzeń w OSI, zaznaczył, że śledztwo było utrudnione przez brak dostępu do miejsc rzekomych zdarzeń w Afganistanie, co pozbawiło śledczych dokumentacji fotograficznej, planów sytuacyjnych i dowodów kryminalistycznych. Drugi przypadek oskarżenia Australijczyka o zbrodnie wojenneRoberts-Smith jest dopiero drugim Australijczykiem postawionym przed sądem pod takimi zarzutami, a jego sprawa uchodzi za najgłośniejszy proces wojskowy w dziejach kraju. Aresztowanie stanowi element szerszych rozliczeń z działaniami australijskich sił specjalnych w Afganistanie. Raport Paula Breretona z 2020 roku, przygotowany na zlecenie Inspektora Generalnego ADF, wykazał wiarygodne dowody na to, że członkowie Special Air Service Regiment zamordowali 39 nieuzbrojonych więźniów i cywilów. Dokument obciążył 25 komandosów. W 2023 roku pod zarzutem zabójstwa afgańskiego cywila aresztowano byłego żołnierza Olivera Schulza, który nie przyznał się do winy; jego proces zaplanowano na kolejny rok. AFP i OSI przeprowadziły 53 dochodzenia w sprawie potencjalnych zbrodni wojennych ADF w Afganistanie, z czego dziesięć pozostawało w toku w dniu aresztowania Robertsa-Smitha. Roberts-Smith w latach 2006–2012 odbył sześć zmian w Afganistanie jako dowódca patrolu w SASR. Otrzymał Krzyż Wiktorii – najwyższe australijskie odznaczenie wojskowe – oraz Medal za Waleczność. W 2013 roku, gdy odchodził z armii, okrzyknięto go australijskim „Ojcem Roku”. 53 (dochodzeń) — śledztw AFP-OSI w sprawie domniemanych zbrodni wojennych ADF w Afganistanie Ewentualny proces może ujawnić kolejne szczegóły operacji prowadzonych przez siły australijskie podczas trwającego dwie dekady konfliktu (2001–2021).Ben Roberts-Smith: Najważniejsze wydarzenia: — ; — ; — ; — ; — ; —